متن مصاحبه با دکتر عراقچی، وزیر امور خارجه ایران- ۶ فروردین ۱۴۰۵
مجری: در این ساعت جزئیات، برنامهریزیها و اقدامات صورتگرفته دستگاه دیپلماسی وزارت امور خارجه کشورمون رو تقدیم حضور شما میکنیم. در خدمت جناب آقای دکتر عراقچی وزیر امور خارجه هستیم. آقای دکتر به شما سلام میکنم و متشکرم از اینکه در این ساعت همراه ما هستید.
دکتر عراقچی: خیلی متشکرم سرکار خانم امامی. بنده هم خدمت جنابعالی و همه بینندگان محترم عرض سلام و ارادت دارم و اجازه میخوام که چون اولین بار هست که در سال جدید به این شکل صحبت میکنم، اولاً عید فطر و عید نوروز رو تبریک بگم اگرچه در شرایط خاصی هستیم و آرزو بکنم که انشاالله امسال سال پیروزی و سربلندی ملت ایران باشه همانطوری که در طول ۲۵-۲۶ روز گذشته همین طور بوده.
من در تکمیل نکته جنابعالی این رو میخوام عرض بکنم که این جنگ تحمیلی، این جنگ رمضان که حالا فراتر از رمضان هم داره ادامه پیدا میکنه، تا همین جاش که تقریباً ۲۶ روز گذشته به یک نقطه طلایی و افتخارآمیز در تاریخ چند هزار ساله ایران تبدیل شده.
شاید اینطور هیچگاه سابقه نداشته. من فکر نمیکنم در تاریخ هیچ ملتی که نزدیک به یک ماه در مقابل بزرگترین قدرت دنیا، بزرگترین ارتش دنیا و نیز کسی که ادعای بزرگترین قدرت یا ارتش منطقه رو داره، هر دو مسلح به سلاحهای هستهای، هر دو مسلح به آخرین تکنولوژیهای نظامی روس، در مقابل اینها بایسته مقاومت بکنه و اونها رو در رسیدن به همه اهدافشون ناکام بگذاره. این واقعاً یک نقطه افتخار به نظرم برای کل بشریت هست. اینکه چگونه ایران و ایرانیان و مردم ایران در مقابل نظام سلطه که با تمام قد جلوی ایران ظاهر شده و همون اول اعلام میکنه که هدفش تسلیم بدون قید و شرط مردم ایران هست، مقاومت میکنه و میتونه ایستادگی بکنه و تا اینجا برسونه،قابل توجه است. همانگونه که اشاره کردید قرار بود سه چه روزه جنگ رو تمام کنه و الان در بیست و ششمین روز جنگ هنوز نتوانسته به اهدافی که متصور شده بود برسه.
دقیقاً همین طور هست. ما ببینید اینها وقتی شروع کردن، در هدف اصلیشون برای یک پیروزی سریع و قاطع شکست خوردن، برای هدف خیالی تغییر نظام شکست خوردن، برای هدفشون نسبت به تجزیه ایران، اختلافات قومیتی، شورشهایی مثلاً از جانب مرزها، تلاششون رو کردن، ما به هر حال اخبار دقیق وجود داره مردم هم میدانن، در این هم شکست خوردن. در شکستن انسجام اجتماعی مردم ایران شکست خوردن. همه تلاششون کردن که مردم رو دوپاره کنن، دو دسته کنن. ولی شاهد هستیم مردم هر شب در خیابانها هستن، هر شب قدرت خودشون رو و حمایت خودشون رو از رزمندگانشون، از نیروهای مسلحشون، از کشورشون، از نظامشون دارن نشون میدن.
مردم ایران، نیروهای مسلح ما قدرت و سلامت موشکهای ساخت خودمون رو به دنیا نشون دادن. ۲۶ روز گذشته مثل روز اول شلیکها ادامه داره.
جنگ همون طوری که ما گفته بودیم به منطقه کشیده شد. پایگاههای آمریکا در همه کشورهای منطقه پراکنده است. ما هشدار داده بودیم به منطقه که اگر آمریکا به ایران حمله بکنه، جنگ ابعاد منطقهای پیدا میکنه. خب این اتفاق افتاد و ایران ایستادگی کرد و منطقه الان دچار مشکل هست.
مجری: یک نکته مهم آقای دکتر عراقچی، الان که به منطقه اشاره میکنید، پیش از آغاز جنگ رمضان شما و مقامات جمهوری اسلامی ایران هشدارها رو صادر کرده بودید نسبت به ورود کشورهای منطقه به این جنگ، اما اونها هم قول داده بودند که از در واقع خاکشون و از تمام آنچه که در اختیار دارند بر علیه منافع جمهوری اسلامی ایران استفاده نکنند. اما یا نخواستند یا نتوانستند و ما شاهد بر اساس شواهد و قرائنی که وجود داره، ما شاهد همراهیهای اونها در این جنگ با آمریکا و رژیم صهیونیستی هستیم.
دکتر عراقچی: بله متأسفانه همین طوری هست. و ما هشدارها رو داده بودیم و من تصور میکنم که شاید خیلی جدی نگرفته بودن. در صحبت میگفتن که ما اجازه نمیدیم از خاکمون، از فضامون، از آبهای ما استفاده بشه علیه ایران، ولی در عمل ما شاهد بودیم که این اتفاق افتاد.
من نمیتونم بگم که بدون اطلاع اونها بوده یا بدون اراده اونها بوده. شواهدی وجود داره که متأسفانه خلاف این رو نشون میده. پایگاههای آمریکا در منطقه علیرغم اینکه گفته بودن مورد استفاده علیه ایران قرار نخواهد گرفت، ولی مورد استفاده قرار گرفت. سرویسهایی داده شد، خدماتی به نیروهای آمریکایی داده شد، بیرون پایگاهها به اونها خدمات داده شد، از فضای به اصطلاح اونها استفاده شد.
و این چیزی نیست که ما ادعا بکنیم. خودشون حتی دارن به انحای مختلف اعتراف میکنن.
وقتی که گفتن ۳ تا هواپیمای اف ۱۵ آمریکا بر فراز کویت سرنگون شد، حالا به هر دلیل آتش اشتباه بود، آتش خودی بود هرچی که بود، شلیک ما بود، اون مهم نیست. کسی نگفت این سه تا جنگنده در کویت چیکار میکردن؟ معلوم بود که مسیرشون به سمت ایران بود.
یا شواهد دیگه. اصلاً حالا من نمیخوام وارد جزئیات بشم. من فکر میکنم که منطقه هشدارهای ما رو جدی نگرفته بود و الان با این وضعیت متأسفانه ناهنجار مواجه شد.
مجری: و پیام شما به اونها؟
دکتر عراقچی: پیام من روشن هست. حتماً باید فاصله بگیرن از آمریکا، حتماً باید خودشون رو جدا بکنن از این تهاجم آمریکا علیه مردم ایران که یک تهاجم کاملاً غیرقانونی و کاملاً بیدلیل و غیر قابل توجیه هست. هیچ مشروعیتی این تهاجم نداره.
و متأسفانه کشورهای منطقه، کشورهای منطقه خلیج فارس حتی محکوم نکردن. خیلی عجیبه. روز اول که مشخص بود ما وسط مذاکره، به ما حمله کردن، اولین کاری که انتظار میرفت این بود که چنین حملات بیدلیل و غیرقانونی مورد محکومیت قرار بگیره، ولو در لفظ. حتی این کار رو هم نکردن. حمله اسرائیل، حمله رژیم صهیونیستی چیزی نیست که جهان اسلام بتونه نادیده بگیره، ولی این کشورها متأسفانه نادیده گرفتن.
پیام این هست که اینها خودشون رو جدا بکنن، اجازه ندن از خاک و فضا و دریای اونها علیه ما (مورد) استفاده قرار بگیره و خواهند دید که ما در مقابل کاری با اونها نخواهیم داشت. همین الان هم ما کاری نداریم. ما حمله ما به کشورهای همسایه ما نیست. ما هنوز اینها رو کشورهای دوست خودمون حساب میکنیم، مردم اونها رو برادران و خواهران خودمون حساب میکنیم.
حملاتی اگر صورت میگیره به پایگاههای آمریکایی، به تأسیسات آمریکایی، به منافع آمریکایی، به مراکز تجمع آمریکاییها هست که فقط به پایگاههای آمریکایی محدود نمیشه، در جاهای دیگه هست. مراکز سوخترسانی به نیروهای آمریکایی، ما به این اهداف حمله میکنیم. یا وقتی که در جنگ زیرساختار شروع کردن، ما به زیرساختهایی حمله کردیم که سهامداراش آمریکایی بودن، شرکتهای آمریکایی بودن.
بنابراین ما هیچ دشمنی با اونها نداریم. دشمنی ما با آمریکا هست و با رژیم صهیونیستی هست که در حال جنگ با ما هستن و نباید اونها توقع داشته باشن که در این شرایط جنگی که مردم ایران مورد حمله قرار میگیرن – این فقط نیروهای نظامی ما نیستن، مردم دارن مورد حمله قرار میگیرن .
من چند روز پیش آقای دکتر ظفرقندی رو دیدم تا اون موقع ۵۳ بیمارستان ما بهش حمله شده، تعداد زیادی مدرسه بهش حمله شده، مراکز تاریخی ما مورد اصابت قرار گرفتن و به اصطلاح صدمه دیدن، مراکز مسکونی که دیگه تعدادش بسیار زیاد هست. خب مردم دارن کشته میدن و طبیعی هست که ما نمیتونیم بشینیم و نگاه بکنیم. ما منافع آمریکاییها رو هر جا که پیدا بکنیم مورد حمله قرار خواهیم داد. هر کسی که شراکت بکنه در این حمله از نظر ما یک هدف مشروع به حساب میاد.
برگردم سر بحث قبلی خودم. در دستاوردهایی که مردم ایران در این ۲۵ روز داشتن، یکیش منطقه بوده و اینکه نشون دادن اقتدار ایران به منطقه. دیگریش تنگه هرمز هست. بعد از ۴۷ سال بالاخره ما رو مجبور کردن که اقتدار خودمون رو بر این منطقه، بر این آبراه، بر این تنگه هرمز نشون بدیم. به دنیا باورشون شاید نمیشد، فکر میکردن که ایران بلف میزنه، فکر میکردن که ایران جرئت چنین کاری رو نداره. ولی ما با قدرت این کارو کردیم.
و تمام توان خودشون رو بسیج کردن که این کار رو متوقف بکنن و نتونستن. حتی متوسل شدن به کشورهای دیگه، حتی متوسل به کسانی که خودشون دشمن میشمارن متوسل شدن که بیاین کمک کنید این راه، این آبراه رو باز بکنید و خب هیچکم استقبال نکرد چون اصلاً شدنی نیست. وقتی ناوگان خود آمریکا جرئت نمیکنه به این تنگه وارد بشه، چطور توقع دارن ناوگان کشورهای دیگه، نیروهای دریایی کشورهای دیگه نزدیک بشن؟
و ما به همه کشورا اخطار دادیم که اگر نیروهای مسلح اونها وارد این حوزه بشن، تنش رو بیشتر خواهند کرد و حل مشکل تنگه هرمز رو، پیچیدهتر خواهد شد. من همین جا این رو هم عرض بکنم: تنگه هرمز از نظر ما بسته کامل نیست، بسته است فقط به روی دشمنان ما. طبیعی هم هست. ما در شرایط جنگی هستیم، منطقه منطقه جنگی هست، دلیلی نداره به کشتیهای دشمنان خودمون اجازه عبور بدیم و متحدینشون. ولی برای بقیه آزاد هست.
البته آزاد که هست، خب خود اونها کشتیها معمولاً اجتناب میکنن به دلیل ناامنی که وجود داره. بعضی از اونها شرکتهای بیمهشون پوشش نمیده، به اصطلاح این بیمه جنگی رو و خودشون نمییان رد بشن.
و جالب هست که خیلی از این کشورها – یعنی خیلی از این کشتیها صاحبانشون یا کشورهایی که مالک اونها هستن – با ما تماس گرفتن و درخواست کردن که ما عبور ایمن اونها رو از تنگه برقرار بکنیم. و ما برای بعضی از این کشورها که کشورهای دوست ما هستن یا به هر دلیل به هر حال تشخیص دادیم که این کارو بکنیم، نیروهای مسلح ما این عبور ایمن رو فراهم کردن که در اخبار دیدید از کشورهای چین هست، روسیه هست، پاکستان هست، عراق هست. هند چند شب پیش رد شد دو تا کشتیش و بعضی از کشورهای دیگه حتی بنگلادش فکر میکنم. کشورهایی که با ما صحبت کردن و این هماهنگی انجام شده و این در آینده هم چنین خواهد بود.
بعد از جنگ به هر حال تنگه هرمز در آبهای داخلی ما و عمان قرار داره. اینجا آبهای بینالمللی اگر هم میخوان بشمارن، واقعیت این هست که در آبهای سرزمینی ایران و عمان هست و حاکمیت ما بر اونجا وجود داره. در آینده هم ما به دنبال این هستیم که ترتیبات جدیدی برای عبور ایمن در اونجا بیاندیشیم که در حال مطالعه هست.
خب تنگه هرمز تبدیل شد به یک پیروزی دیگر برای ایران و یک شکست برای دشمنان ما. و اگه من بخوام بشمرم که ما در این جنگ چه دستاوردهایی داشتیم تا همین الان، واقعاً تعدادش زیاد هست. شاید از همه اینها مهمتر اینکه ما در این جنگ به دنیا نشون دادیم که کسی نمیتونه با جمهوری اسلامی سربهسر بگذاره
و در حقیقت یک سپر امنیتی برای خودمون ایجاد کردیم که همه دنیا فهمید سربهسر جمهوری اسلامی گذاشتن و با منافع ما بازی کردن، تبعات سنگین داره. و این یک تضمین ذاتی امنیت برای ما هست که خودمون برای خودمون ایجاد کردیم.
درسته که ما به اینها میگیم جنگ باید تموم بشه به شکلی که تضمینی وجود داشته باشه که دیگه تکرار نشه، ولی خب تضمینهای بینالمللی میره مثلاً به سمت شورای امنیت، اینا هیچکدوم تضمین ۱۰۰٪ نیست، باید اونها هم داده بشهها. ولی من معتقدم اون تضمین ذاتی که الان خود ما برای خودمون به وجود آوردیم، بروز و ظهور از قدرتمون هست در منطقه که فکر نمیکنم دیگه کسی جرأت بکنه که بار دیگر با مردم ایران بخواد وارد درگیری و جنگ بشه.
همه اینها در مجموع به نظرم که شکستناپذیری و استواری جمهوری اسلامی و سلامت جمهوری اسلامی رو به همه دنیا، به همه منطقه و به آمریکاییها نشون داد. و اینکه الان حرف از مذاکره میزنن، حرف از چیز میزنن، دقیقاً اعتراف به شکست هست. مگه نمیگفتن تسلیم بدون قید و شرط؟ پس چرا الان به اصطلاح حرف از مذاکره میزنن؟
من حالا در مورد این توضیح خواهم داد که به اصطلاح مذاکره در کار نیست، نیست. ولی همین که دشمنی که دنبال تسلیم بدون قید و شرط ما بود الان میاد حرف از مذاکره میکنه، درخواست مذاکره میکنه، بالاترین مقامات خودشو بسیج میکنه که بیان با جمهوری اسلامی مذاکره بکنن، این یعنی پذیرش شکست.
و تا اینجا مردم ایران، نیروهای مسلح ما، همه اقشار ملت واقعاً برنده ماجرا هستن.
مجری:همانطور که شما اشاره کردید پاداش مقاومتشون رو گرفتن.
دکتر عراقچی: ما در این ۲۶ روز نیروهای مسلح ما جانفشانی کردن، دست تکتکشون رو باید بوسید، شهدای گرانقدری رو تقدیم کردن. مردم در میدان بودند، ما حاضر بودیم دست تکتکشون رو ببوسیم.
دولت هم زحمت کشید که معیشت مردم کوچکترین مشکلی براش پیش نیاد. ما شاهد هستیم، من امروز دیدم یکی از یک خبرگزاری خارجی رفته بود از داخل سوپرمارکتهای ما، از داخل فروشگاههای ما فیلم گرفته بود و میگفت که در کمال تعجب که انگار نه انگار که جنگه، در ایران مردم، فروشگاهها پر از جنس، مردم راحت دارن خرید میکنن و اصلاً احساس جنگی بودن وجود نداره.
و در کنار اینها دیپلماتهای ما هم در وزارت امور خارجه، اینها هم به سهم خودشون وظیفهشون رو انجام دادن و من از همکاران خودم در همه نمایندگیها متشکرم. ما در این مدت صدای مردم ایران بودیم در خارج از کشور.
همکاران من با مصاحبههای متعددی که انجام دادن – سخنگوی ما فکر میکنم روزی چهار پنج تا مصاحبه انجام داده باشه، خود من اونقدری که فرصت شده انجام دادم – سفرای ما، نمایندگان ما در خارج از کشور در وهله اول صدای مردم ایران بودن، صدای حقانیت مردم ایران بودن. در وهله دوم مدافع حقوق مردم ایران بودن.
ما تکتک این تجاوزات رو، تکتک به اصطلاح کارهایی که خلاف حقوق بینالملل، خلاف قوانین انجام شده رو ثبت کردیم. در سازمان ملل نامههای متعددی من نوشتم، اسنادش در سازمان ملل ثبت شده و اینها رو به موقع همه رو پیگیری خواهیم کرد.
و یک دیپلماسی عمومی گستردهای رو هم در حد بضاعت، البته ما با قولهای رسانهای غربی مواجه هستیم که بالاخره کار خودشون رو میکنن، ما هم کار خودمونو انجام میدیم و خداوند برکت میده.
در کنارش خدماتی که به ایرانیان ارائه شده – که مفصل در محضرتون جزئیاتش رو عرض خواهم کرد.
به هر حال همه ایران، همه ایران دست به دست هم دادن و تا اینجا این پیروزیها رو رقم زدن.
مجری: آقای دکتر عراقچی، از مسیر فعالیتهای دستگاه دیپلماسی گفتید، از منطقه گفتید، از مردم گفتید، از نیروهای مسلح گفتید. از موضوعی که در این روزها مطرح شده یعنی مذاکرات گفتید. اجازه بدید با توجه به زمان از این آخر پرسشم سئوالی رو مطرح کنم که مقامات جمهوری اسلامی ایران از جمله حضرت عالی در مصاحبههای مختلف و متفاوت اعلام کردید و تأکید کردید که یکی از اهداف در واقع این جنگ پایان بخشیدن به چرخه مذاکره، جنگ و آتشبس هستش.
در مقاطع زمانی مختلف از ابتدای جنگ رمضان پیشنهادات مختلف مطرح شد. روایتهای مختلفی تعریف شد، گاهاً به خاطر تأثیر بر فضای عمومی، گاهی بر قصد سفیدشویی جنایاتی که داره دشمن انجام میشه. و حالا خبری مطرح شده که مقامات آمریکایی با مقامات جمهوری اسلامی ایران مذاکراتی رو انجام دادن، بحثهایی مطرح شده.
آیا آنچه که این روزها مطرح میشه از جانب دشمن یک راه برای برون رفت از جنگی هست که آغاز کرده و راه گریزی برای پایان اون نداره یا نه در قالب یک عملیات فریب برای اقدام دیگری علیه مردم و کشور ماست؟
دکتر عراقچی: ببینید، در این جنگ مواضع ما از یک استحکام و قوتی برخوردار بوده که هیچکسی نتونست باهاش مخالفت بکنه. من چون با وزرای خارجه متعددی صحبت کردم و وقتی براشون توضیح دادم هیچ وزیر خارجهای نبود که نگه که حق با شماست.
و اون مواضع ما این هست که ما دنبال جنگ نیستیم. این جنگ جنگ ما نیست. ما این جنگ رو شروع نکردیم و خواهان خاتمه جنگ هستیم، ولی به شکلی که دیگر تکرار نشود.
به همین دلیل آتشبس نمیخواهیم. نه اینکه یعنی جنگ میخواهیم، آتشبس نمیخواهیم، چون آتشبس به تعبیر شما همون چرخهای هست که چرخه باطلی هست که مجدد میتونه این گرفتاریها رو ایجاد بکنه. ما خواهان خاتمه جنگ هستیم با شرایط خودمون، البته، و به شکلی که دیگه این جنگ تکرار نشه و دشمنان ما دیگه هوس حتی حمله به ایران رو در سر نپرورانند. دوم اینکه خسارت مردم ایران پرداخت بشه. در طول تقریباً یک ماه گذشته، همون ۲۵-۲۶ روز گذشته، وزرای خارجه زیادی بودن که تماس گرفتن، رؤسای بعضی از کشورا تماس گرفتن و همه میگفتن که چه کاری از ما بر میاد، ما چه کاری انجام بدیم و پیشنهاداتی برای آتشبس داشتن. موضع ما کاملاً اصولی و محکم بوده و به همه اونها اعلام شده و ما همچنان بر این موضع هستیم.
مذاکرهای هم تا الان انجام نشد. من با صراحت قاطع عرض میکنم هیچ مذاکره و گفتوگویی با طرف آمریکایی نبوده. البته چند روز هست که طرف آمریکایی شروع کرده به ارسال پیامهای مختلف از طریق واسطههای مختلف. اینکه پیامهایی از طریق کشورهای دوست ما داده بشه و ما هم در جواب مواضع خودمون رو اعلام بکنیم یا هشدارهای لازم رو بدیم، این نه اسمش مذاکرهست، نه اسمش گفتوگو، نه هیچی. تبادل پیام هست به واسطه دوستان ما.
و ما در این تبادل پیامها مواضع اصول خودمون رو تکرار کردیم و بعضی جاها هم هشدار دادیم. در بحث حمله به زیرساختها هشدارهای قوی ما دادیم. اینکه به اصطلاح این مهلت مثلاً ۴۸ ساعته رو مجبور شدن که خودشون کوتاه بیان، حالا یه مهلت بزرگ و بلندمدتتری رو دادن. و این در وهله اول به خاطر صلابت نیروهای مسلح ما بود، موضع محکمی که نیروهای مسلح گرفتن و هشدارهایی که از طرق رسانهای و از طرق دیپلماتیک داده شد به طرف مقابل که اگر وارد این جنگ بشن شاید انتهایی نخواهد داشت و یک مصیبتی رو برای کل منطقه به دنبال خواهد داشت که این صلاح هیچکس نیست.
بنابراین میخوام عرض بکنم اینکه گاهی پیامها از طریق کشورهای دوست تبادل بشه یا از طریق بعضی از افراد مختلف، این نه اسمش گفتوگو هست، نه اسمش مذاکره هست. این وجود داشته و ایدههایی هم مطرح کردن. حالا بعد دیدم که در یکی دو جا اسمشو گذاشتن مثلاً «۱۵ مادهای» و از این حرفا. اینها رو در قالب ایدههای مختلفی رو مطرح میکردن که همه اینها به مقامات عالی کشور منتقل شده و اگر که لازم باشه که موضعی گرفته بشه، قطعاً تشخیص داده خواهد شد.
در حال حاضر سیاست ما ادامه مقاومت هست، ادامه دفاع از کشور هست. بنای مذاکره نداریم تا الان. هیچ مذاکره هم صورت نگرفت و به نظرم که موضع ما کاملاً اصولی و روشن است.
مجری: آقای دکتر عراقچی، برگردیم به نکته منطقه. شما در غرب و در عرصه بینالملل بسیاری معتقد هستند که این جنگ رو رژیم صهیونیستی بر اساس طرح اسرائیل بزرگ بر آمریکا تحمیل کرد.
اگر این رو بپذیریم، یک سؤال و یک پرسش اساسی در مورد کشورهای منطقه پیش میاد: حالا که اونها میبینند و میدانند و میشنوند این نکته رو، چرا به جای اینکه در کنار جمهوری اسلامی ایران که جانانه و شجاعانه داره میایسته در مقابل اونها قرار بگیرند، با اونها همراه شدند؟ آب یا خاک یا پایگاه آمریکاییها رو فعال کردن. گرچه ما در همین کشورها شاهد همراهی جانانه ملتهای مسلمان با مردم ایران و جمهوری اسلامی هستیم.
دکتر عراقچی: من به نظرم این جنگ حقایق خیلی زیادی رو روشن کرد. شاید یکی از مهمترین حقایقی که روشن شد این بود که پایگاههای آمریکا در منطقه که قرار بود امنیت کشورهای منطقه رو تأمین بکنن، نه تنها نتونستن این کارو انجام بدن، بلکه حتی خودشون به عامل ضد امنیتی برای این کشورها تبدیل شدن. یعنی اگر این پایگاهها وجود نداشتن، اصلاً این کشورها مورد تهدید واقع نمیشدن. اگر تهدیداتی الان هست، اگر ضرباتی به اونها وارد میشه، به خاطر وجود این پایگاهها هست.
بنابراین حقیقت اول این که پایگاههای آمریکایی در منطقه نه تنها کمکی به امنیت منطقه نمیکنه، که برعکس خلاف امنیت منطقه و مضر به حال امنیت منطقه هست. من امیدوار هستم این حقیقت برای دوستان ما هم در منطقه روشن شده باشه که معتقدم شده.
دوم اینکه اولویت برای آمریکا رژیم صهیونیستی هست، اسرائیل هست. این پایگاهها هم همه در جهت حمایت از اسرائیل به کار گرفته شد. برای کشورهای منطقه خلاف امنیت بود و تلاش شد که برای اسرائیل امنیت ایجاد بکنه. و این امیدوارم برای دوستان ما روشن شده باشه که اونچه که برای آمریکا هدف اول و وسط و آخر هست، رژیم صهیونیستی هست و امنیت اون رژیم هست و در این راه همه دیگران رو فدا خواهد کرد. و شاهد بودیم که آمریکاییها ناتوان بودن از تأمین امنیت برای کشورهایی که در اونها پایگاه داشتن.
حقیقت سومی که روشن شد اینکه اهداف رژیم صهیونیستی اهداف بزرگتری از اونی هست که گفته میشه. که اینها میخوان مثلاً در امنیت زندگی بکنن، دو دولت باشه، همه در امنیت باشن. اصلاً اینطوری نیست. اهداف بلندپروازانهای دارن برای گسترش سلطه و به اصطلاح هژمونی خودشون بر منطقه.
و دیدیم که صحبت از اسرائیل بزرگ کردن. اسرائیل بزرگ که شاید میزان زیادی از خاک عربستان، از بخشی از عراق، کل اردن، نمیدونم قسمتهای دیگر رو در بر میگیره و ابایی هم ندارن از اینکه اعلام بکنن که چه اهدافی رو دارن.
حقیقت چهارم اینکه همان طور که شما هم اشاره کردید، این جنگ نه جنگ ایرانه، نه جنگ آمریکاست، جنگ اسرائیله. و این اسرائیل بود که آمریکا رو به اصطلاح به این جنگ کشید و هزینهاش رو دارن مردم آمریکا میدن و مردم منطقه دارن میدن.
و این الان در خود آمریکا هم بحث روز هست که یک جنگ کاملاً بیدلیل، کاملاً حساب نشده، بدون توجه به منافع آمریکا و فقط در جهت منافع اسرائیل صورت گرفته. و لذا شاهد هستیم که مخالفتها همینطور رو به اوج هست در آمریکا.
اینها حقایقی هست که در اثر این جنگ روشن شد و امیدوار هستیم که دوستان ما در منطقه به این حقایق توجه بکنند و کرده باشند و سیاستهای خودشون رو تغییر بدن.
مجری: آقای دکتر عراقچی، واکنش کشورها هم این روزها بسیار قابل تحلیل هست. تحلیلهای مختلفی رو هم ما هم در رسانههای داخلی هم در رسانههای عرصه بینالملل از این دست و از این موضوع میبینیم و میشنویم. مثلاً برخی از کشورهای اروپایی به جای اینکه مصلوبین مسئولین این جنگ رو محکوم کنن و اقدامات و جنایتهایی رو که دارن انجام میدن، از جمهوری اسلامی ایران میخوان که خویشتنداری کنه. یا در مقابل ما مقامات اسپانیا رو میبینیم که کاملاً واضح قد علم میکنن در برابر آمریکا و رژیم صهیونیستی و یک پاسخ نی نه بزرگ رو به اونها میدهند.
دکتر عراقچی: مواضع اروپاییها به نظرم خیلی قابل مطالعه هست در این قضیه. همه اونها ادعا میکردن و میکنن که مخالف این جنگ هستند، مخالف ادامه این جنگ هستند. ولی در عمل حاضر نشدن محکوم بکنن تهاجم رو و تجاوز رو و متجاوز رو در اصل. و نشون دادن که واقعاً اروپا دیگه یک بازیگر اصلی نیست در عرصه بینالملل.
و بعد مواضع متناقضی که هی به تدریج گرفتند.
ما در آلمان شاهد بودیم که در روزهای اول جنگ خیلی حرفای عجیب و غریبی میزد که اصلاً ارزش تکرار کردن نداره، ولی الان داره میگه که این جنگ جنگ نادرستی هست، رئیسجمهور اون کشور. البته آقای مکرون که حسابش یه مقدار فرق میکنه، یکی دو روز پیش خیلی روشن صحبت کرد گفت اگر ما انکار بکنیم که این جنگ خلاف حقوق بینالملل هست، چیزی کم نمیکنه. این جنگ واقعاً خلاف حقوق بینالملل هست. اگر ما نگیم، این حقیقت وجود داره. همانطوری که در غزه آنچه اتفاق افتاد خلاف حقوق بینالملل بود.
و بعد هم اسپانیا که همین مواضع رو تکرار کردن.
من به نظرم که اروپاییها دارن متوجه میشن که چه اشتباهی رو انجام دادن و از روز اول باید محکوم میکردن و در مقابل این جنگ میایستادن. امیدوار هستیم که صداهای شجاعانهای که ما یکی دو تاشو این چند روزه شنیدیم در اروپا بیشتر بشه و تکرار بشه.
اروپا مدعی هست که پرچمدار حقوق بینالملل بوده، پرچمدار خیلی از مثلاً ارزشهای غربی بوده. همه اینها الان زیر سؤال رفته و حاضر نیستن اعتراف بکنن به اینکه چه اشتباهاتی مرتکب شدن. به جای اینکه تجاوز رو محکوم بکنن، سعی کردن که متجاوز رو به گونهای راضی بکنن.
در حالی که متجاوز موضعش کاملاً روشنه. هر روز داره تکرار میکنه. امروز هم مجدد تکرار کرد که «صلح از طریق قدرت، از طریق زور». این معنیش چیه؟ یعنی اینکه من اون صلحی رو که خودم میخوام با زور بهش میرسم. یعنی حاکم زوره.
و این همون تعبیر دیگری از قانون جنگل هست. هرکی زور بیشتری داره، اون صلحی که خودش فکر میکنه برای خودش خوبه رو حاکم بکنه. و در حقیقت دارن دنیا رو به سمتی میبرن که همه کشورها به این نتیجه برسن که فقط باید زور و قدرت داشته باشن وگرنه پایمال خواهند شد.
یعنی ۸۰ سال تلاش بشر برای ایجاد هنجارهای بینالمللی، حقوق بینالملل، سازمانهای بینالمللی، همکاریهای چندجانبه، همه اینها داره توسط آمریکا نابود میشه و زور و قدرت حاکم میشه.
و این چیزی هست که قبل از ما اروپاییها که مدعی یک جهان چندجانبهگرا بودن باید جلوش بایستن. ولی خب متأسفانه به دلیل ضعفی که دارن، به جای اینکه جلوی متجاوز بایستن، سعی کردن متجاوز رو راضی بکنن و این یک سیاست کاملاً اشتباهی هست.
مجری: آقای دکتر عراقچی، فرصت زمان کوتاهی داریم تا پایان این گفتوگو. بین صحبتهاتون اشاره کردید مواردی رو از فعالیتهای دستگاه دیپلماسی. و ما در این روزها از ابتدای جنگ رمضان دیدیم: انتقال حجاج، تعداد زیادی از عزیزانی که به حج رفته بودن، زائرین عتبات و حتی موضوع ورزشکاران ما، مصاحبههای شما و همکارانتون در رسانههای خارجی. بیشتر بگید از آنچه که این روزها و در ارتباط با این جنگ رمضان اتفاق افتاد؟
دکتر عراقچی: من قبلاً اشاره کردم که سعی ما این بوده به وظیفه خودمون به عنوان صدای مردم ایران عمل کنیم. اجازه بدید الان چند نکته رو عرض بکنم.
خدمات دیگری که نمایندگیهای ما ارائه دادن، یکیاش به ایرانیان بود، حالا ایرانیانی که پشت مرزها گرفتار شده بودن و در حقیقت هم هزینه زیادی داشت هم زحمت زیادی. ولی با تلاشهایی که سفارتخانههای ما و کنسولگریهای ما انجام دادن، این کار انجام شد. من باید تشکر بکنم از کشورهای مسیر و از کشورهای همسایه ما که کمک شایانی کردن، و از ایرانیانی که به ما در پرداخت هزینهها کمک کردن. من حالا نمیخوام اسم بیارم، شاید الان درست نباشه، ولی واقعاً خیلی از شرکتهای ایرانی در خارج از کشور و خیلی از افراد در خارج از کشور کمک کردن به تأمین هزینه بلیت.
ما چند تا پرواز چارتر فقط از دبی، فکر میکنم سه تا یا چهار تا پرواز چارتر کردیم و اینها ایرانیان رو یا به عشقآباد در ترکمنستان منتقل کردن، یا به ارمنستان شهر ایروان، دو سه مورد به هرات منتقل کردیم.
من واقعاً باید از همکاری دولت افغانستان تشکر بکنم، از همکاری دولت ترکمنستان، دولت آذربایجان، دولت ارمنستان، دولت ترکیه. حتی عربستان در انتقال حجاج واقعاً همراهی کردن، کمک کردن، به نظر من شایسته تشکر هست. همسایگان ما در این مدت بسیار به ما کمک کردن، پاکستان همین طور. و غیر از اون در ارسال کمکهای انسانی و اعم از دارو، مواد غذایی و اینها...
من این رو عرض بکنم که ما از هر کشوری که خواست به ما کمک بکنه، استقبال کردیم. نه اینکه به اونها احتیاج داشتیم، چون میخواستیم این همبستگی با مردم ایران نشون داده بشه به دنیا.
کشور تاجیکستان به ما کمک کرد، ما با روی باز قبول کردیم چون همبستگی مردم تاجیکستان با مردم ایران رو نشون میداد. ارمنستان، آذربایجان، ترکیه، روسیه، هند، پاکستان، عراق. حالا شاید بعضی از کشورها رو از قلم انداخته باشم. هر کسی که گفت ما میخوایم کمک بکنیم، بعضیها کمکهای مردمی در داخل خودشون جمع کردن، شاید دیده باشید (من اسم نمیبرم) صحنههای قشنگی هست در این رابطه. بعضیها دولتها کمک کردن. ما همه رو قبول کردیم چون این نشاندهنده همبستگی با مردم ایران هست. اصلاً به معنی این نیست که ما نیاز داریم به این کمکها، اصلاً مهم نیست. مهم این هست که مردم بسیاری در دنیا، دولتهای بسیاری در دنیا به ما کمک کردن و به این وسیله علاقه خودشون رو به مردم ایران، همبستگی خودشون رو به مردم ایران نشون دادن.
و من از سفارتخانههای خودمون، سفرای خودمون که هماهنگ کردن این کارها رو، این انتقال این چیزها رو، میخوام از اونها هم تشکر بکنم.
همچنان همکاران ما در بعضی از کشورها مشمول بیمهری واقع شدن. بعضی از کشورهای همسایه جنوبی ما متأسفانه تعداد پرسنل ما رو کم کردن. ولی من میتونم با اطمینان بگم که در عملکرد نمایندگی ما هیچ خللی ایجاد نشد، چون همکاران ما شبانهروزی کار کردن که فقدان همکاران دیگه رو جبران بکنن و کار رو انجام بدن.
ما در قضیه حادثه کشتی دنا، ناو دنا که متأسفانه ناجوانمردانه در حالی که برای یک مانور تشریفاتی رفته بود و در حالت تهاجمی و دفاعی نبود، بدون هیچ مقدمهای مورد حمله واقع شد و متأسفانه تعدادی از ملوانان ما و پرسنل نظامی ما در نیروی دریایی جان خودشون رو از دست دادن. من باید تشکر بکنم از کشور سریلانکا و از کشور هند که کمک شایانی کردن. نمایندگیهای ما در این دو کشور خیلی فعالیت شبانهروزی کردن برای اینکه دو ناو دیگر که بودن به محل امن منتقل بشن، پرسنلشون به ایران منتقل بشن، مجروحین مداوا بشن، پیکر پاک شهدای ما به کشور منتقل بشه. این دو کشور همراهی کردن. البته هنوز تعدادی از پرسنل موندن که در حال مذاکره برای انتقال اونها هم هستیم، ولی پیکر شهدا منتقل شد.
واقعاً در حوزه پیرامونی ما، کشورها خیلی کمک کردن. در حوزه جنوبی ما، البته ما یک مشکلاتی رو داریم، ولی حتی با وجود مشکلات، هم مردم اونجا کمک کردن، هم دولتهای اونجا کم و بیش کمکهایی رو داشتن. و من امیدوار هستم که ما در پایان این جنگ انشاالله بتونیم به موقعیتی برگردیم که به یک تفاهم جدیدی با کشورهای همسایه خودمون و دوست خودمون در حوزه جنوبی خلیج فارس برسیم.
مجری: انشاالله یک دقیقه پایانی. اگر نکته و مطلبی هست که مورد غفلت شد در این گفتوگو و مورد تأکید شماست...
دکتر عراقچی: آن چیزی که مورد غفلت شد... من از همه تشکر کردم: از نیروهای مسلح، از مردم در صحنه، از دولت به خاطر خدماتش و حفظ معیشت مردم، از وزارت امور خارجه و همکاران خودم. اما از رسانهها هم باید تشکر بکنم. واقعاً رسانهها هم صدای مردم ایران هستن. صدا و سیما در رأسش، بقیه رسانهها، خبرگزاریها، سایتها هم به همین ترتیب. ما در طول این مدت جلسات سخنگوییمان برقرار بود. علیرغم بمبارانها، همه خبرنگاران آمدن در انعکاس حقانیت مردم ایران و مظلومیت مردم ایران. رسانهها کار بسیار بزرگی رو صورت دادن. همکاران جنابعالی در صدا و سیما، خود جنابعالی، واقعاً زحمت کشیدن، هنوز هم دارن میکشن. از همه متشکرم.
مجری : خیلی متشکرم آقای دکتر عراقچی از حضور شما در این برنامه و از توضیحاتی که دادید راجع به اقدامات، برنامهها و آنچه که در عرصه دیپلماسی کشورمون این روزها در جنگ میگذرد. با حضرت عالی خداحافظی میکنم و خیلی متشکرم از همراهی یکایک شما هموطنان گرامی با برنامه این ساعت از شبکه خبر و البته رسانه ملی.