“The sea takes, the sea gives” is an old sailors’ proverb and a popular saying that expresses the sea’s dual nature: a generous resource that provides food, life and work, but also an unpredictable and cruel force capable of claiming lives and destroying. Our Mediterranean Sea reminds us of this every day, with the bodies of migrants emerging along the coasts and shipwrecks that no longer even make the news. Sadly, today this sea seems to be nothing but a source of pain and anger.

Yet the Mediterranean has an ancient and complex history, made even more extraordinary by the encounter of different cultures, histories and peoples who have crossed its waters over the centuries. In particular, between the 11th and 19th centuries, from Marseille to Istanbul, Tunis and Algiers, Genoa and Palermo, the Mare nostrum was at the heart of the intense commercial activity of sailors and fishermen from the coasts of Europe, Asia and Africa. There were no barriers among them, and communication was facilitated by an idiom, Sabir, spoken in all the ports and aboard ships throughout the Mediterranean. Also known as the Mediterranean lingua franca, its name derives from the word sabir — to know — because conversations often began with expressions such as “saber”, meaning “to know how to do”. Other authors maintain that the term “Sabir” was taken from Molière’s play The Bourgeois Gentleman, by one of the most important authors of 17th-century French classical theatre. In the satirical work, first staged in 1670 at the court of King Louis XIV, Molière has the mufti, a senior official of religious law in Muslim countries, utter the words: “Se ti sabir; Ti respondir; Se non sabir; Tazir, tazir”, meaning: “If you know, answer. If you do not know, remain silent.”

It was a language born for giving orders or bargaining, as shown by phrases that have come down to us in travel diaries or other literary works, such as Miguel de Cervantes’ Don Quixote. Another typical example of a Sabir phrase recorded in history is: “Anda, anda canaglia, anda a palazzo” (“Go, go, scoundrel, go home/to work”).

As we said, it was a language born to communicate and to make oneself understood, of which few written records remain. Only in 1830, in France, was the “Dictionary of the Lingua Franca or Little Moorish” published, recovering many Sabir terms and including a phrasebook for the daily life of those who wished to work and live near the sea. In the 19th century, however, its vocabulary became dispersed and was absorbed into fishermen’s dialects, although many terms are still used in Italy today to refer to fish, winds, parts of boats or commercial negotiations. Words born from the fusion of Arabic, Greek and Hispanic roots became, in every respect, local dialect words. It was a contact language that belonged to no one but allowed everyone to understand one another, a language of the “mediterraneus” sea — literally “in the middle of the lands” — which represented the cradle of Western civilization.

According to scholars of glottology and linguistics, Sabir is one of the oldest and longest-lived pidgin languages known today: lexicons developed from the merging of different linguistic influences following migration, colonization and commercial relations, such as Nigerian Pidgin, Chinglish (Chinese-English) or South African Fanagalo. Sabir had no complex grammar; it adapted to the context and followed the rhythm of gestures and sounds. Its vocabulary was a linguistic mix from the shores of the Mediterranean: 65–70% Italian, with very strong influences from the seafaring dialects of the time, particularly Genoese and Venetian, followed by Spanish (10%), another major commercial and imperial language of the period. To these were added influences from Arabic, Catalan, Greek, Occitan, Sardinian, Sicilian and Turkish.

Like the waves of the sea, Sabir came and went, changing and enriching itself each time: sailors from Genoa and Venice carried their dialects into the Mediterranean and at the same time returned home introducing “hybridized” words into local coastal dialects. Venetian and Ligurian absorbed and stabilized in their maritime vocabulary terms altered by Sabir and connected with boat manoeuvres, winds and goods. Sicilian, by contrast, acted as a bridge thanks to the island’s strategic position in the Mediterranean. The Sicilian word patruni (owner/master or commander) entered Sabir and evolved until it took root even in the coastal variants of Algiers and Tunis. Scirocco derives from the Arabic šulūq (south-easterly wind), and Sabir standardized it, making it universal for all Mediterranean sailors and overcoming local variants. Ghibli, a Libyan-Arabic term that passed through Sabir to indicate the hot desert wind, is now used in many coastal jargons of southern Italy; and bonaccia combines a Romance root (good) with the simplification typical of Sabir to indicate a total absence of wind and a calm sea.

In Sicilian and Sardinian dialects — especially in contexts linked to tuna fishing and tuna traps — the term Rais / Raisi is still used today to indicate the absolute head of the fishing operation. It derives directly from the Arabic ra’īs (chief/commander), a key Sabir word for the captain of a ship.

The list of words still in use today that derive from Sabir remains very rich and bears witness to an era lasting several centuries when our sea was the centre not only of commercial exchanges but also of cultural ones, overcoming linguistic barriers by inventing a simple and direct form of communication. A Mediterranean as the navel of the world, the cradle of civilizations and knowledge, far removed from the image that is increasingly taking root in the collective imagination of people today.

Sabir, lingua di mar fora di confino

«Mar pigliar, mar donar» star antico proverbio di marinaro e parola di popolo que mostrar doi natura di mar: mar star risorsa generosa, donar mangiar, vita e travalio; ma ancora star elemento que nessuno poder preveder, crudel, poder pigliar vita e destruir. Nostro mar Mediterraneo recordar questo ogni giorno, con corpo di migrante que venir fora lungo costa, con barco perder in mar e naufragio que adesso quasi non far più novella. Oggi purtroppo questo mar parir solamente fontana di dolor e rabbia.

Ma Mediterraneo tener storia antica e complessa, ancora più straordinaria per incontro di cultura, storia e popolo diferente que passar sopra suo aqua durante secolo. In particolar, da secolo undici fino secolo dezenove, da Marsilia a Stambol, Tunis e Alger, Genova e Palermo, Mare Nostrum star centro di grande commercio di marinaro e pescador que venir da costa di Europa, Asia e Africa. Fra loro non star barriera, e parlar insieme star più facile per una lingua, sabir, usada in tutti porto e sopra nave di mar Mediterraneo.

Sabir star conosciuto ancora come lingua franca mediterranea. Nome venir da parola sabir, saber, perché molte conversazione cominciar con parola come saber, volir dir saper far. Altro autore dir que nome sabir venir da opera Il Borghese gentiluomo di Molière, uno de grande autore di teatro francese di secolo dezessette. In questa comedia, mostrata prima volta in 1670 alla corte di re Luigi XIV, mufti, grande ufficiale di legge religiosa in paese musulmano, dir: «Se ti sabir; ti respondir; se non sabir; tazir, tazir», cioè: se ti saber, responder; se ti non saber, star zitto.

Questa lingua nascer per dar comando o per tratar, come mostrar frase restata in diario di viaggio e in opera di libro, ancora in Don Chisciotte di Miguel de Cervantes. Altro esempio conosciuto di frase in sabir star: «Anda, anda canaglia, anda a palazzo», cioè andar, andar canaglia, andar a casa o a travalio.

Lingua nascer per comunicar, per far intender, e poco testimonianza scritta restar. Solamente in 1830, in Francia, venir publicato Dictionnaire de la langue franque ou Petit Mauresque, que recuperar molte parola di sabir e tener ancora frasario per vita di ogni giorno di gente que voler travaliar e viver vicino mar. Ma durante secolo dezenove suo vocabolario dispersar e entrar dentro dialetto di pescador. Molte parola ancora oggi star usata in Italia per nominar pesce, vento, parte di barco o trato commerciale. Parola nata da mistura di radice araba, greca e spagnola diventar completamente parola di dialetto locale. Sabir star lingua di contacto que non appartener a nessuno, ma permitir a tutti di intender. Star lingua di mar mediterraneum, cioè «in mezzo di terra», mar que star culla di civiltà occidentale.

Secondo studioso di lingua, sabir star uno de più antico e più longo pidgin conosciuto oggi: lessico que nascer da unione di influenza di lingua diferente, dopo migrazione, colonizzazione e relazione commerciale, come pidgin nigeriano, chinglish de cinese e inglese, o fanalago sudafricano. Sabir non tener grammatica complicata; adattar a situazione e seguir ritmo di gesto e di sono. Suo vocabolario star mistura di lingua di costa Mediterranea: sessantacinque-settanta per cento italiano, con influenza molto forte di dialetto marinaro di quel tempo, specialmente genovese e veneziano; dopo spagnol, circa dieci per cento, altra grande lingua commerciale e imperiale. A questo aggiunger parola e influenza araba, catalana, greca, occitana, sarda, siciliana e turca.

Come onda di mar, sabir andar e venir, e ogni volta cambiar e diventar più ricco. Marinaro di Genova e Venezia portar suo dialetto dentro Mediterraneo e, nello stesso tempo, quando tornar a casa portar parola mesclata dentro dialetto locale di costa. Veneziano e ligure assorbir e fermar nel suo lessico di mar molte parola cambiata da sabir, parola per manovra di barco, vento e mercanzia. Siciliano invece far ponte, per posizione di Sicilia in mezzo di Mediterraneo. Parola siciliana patruni, padrone o comandante, entrar in sabir e cambiar fino restar ancora in variante di costa di Alger e Tunis.

Scirocco venir da arabo šulūq, vento di sud-est, e sabir far questa parola comune per tutti marinaro di Mediterraneo, passando sopra variante locale. Ghibli, parola libico-araba passata per sabir, indicar vento caldo di deserto, e oggi star usata in molto parlar di costa di sud Italia. Bonaccia, unione di radice romanza de bono con maniera semplice di sabir, indicar vento niente e mar completamente quieto.

In dialetto siciliano e sardo, specialmente nel mondo di pesca di tonno e tonnara, parola Rais / Raisi ancora oggi servir per indicar capo assoluto di pesca. Venir direttamente da arabo ra’īs, capo o comandante, parola molto importante in sabir per nominar capitano di nave.

Lista di parola ancora usata oggi e venuta da sabir star molto ricca. Questo mostrar un tempo durato molti secolo, quando nostro mar star centro non solamente di scambio commerciale ma ancora di scambio di cultura, capace passar sopra barriera di lingua e inventar maniera semplice e direta di comunicar. Mediterraneo star ombelico di mundo, culla di civiltà e di saber, molto lontano da imagine que sempre più entra dentro testa di gente di nostro tempo.

Roberta Ferruti star jornalista libera. Ella cominciar in anno novanta come cronista, travaliar con diferenti giornale locale e nazionale. Ella scrivir per Avvenimenti, Paese Sera, Il Manifesto e L’Espresso. Ella occupar di migrazione, accoglienza, politica di fora, viaggio, solidarietà e ecologia. Ella star fra promotore di primi Gruppi di Acquisto Solidale di Lazio. In 2016 ella cominciar lungo viaggio sola sopra rota di immigrazione, e viaggio finir a Riace. Ella star attivista Verde in anno ottanta e novanta e coautora di publicazione de Il Poligrafo, L’ecofemminismo in Italia. Le radici di una rivoluzione necessaria, curata da Laura Cima e Franca Marcomin. Ella scrivir per Comune.Info, Volere la luna, Pressenza. Da 2017 ella travaliar per RECOSOL, rete di comuni solidali. In 2018 ella publicar e-book Le mani in pasta, scrivito con migrante accolto in SPRAR di Gioiosa Ionica. In 2020, insieme con Rita Coco, ella publicar primo manuale sopra migrazione, UNA STORIA SCRITTA CON I PIEDI, editato da Recosol.

Italiano – Español – Français - English -Deutsch - عربية

« La mer prend, la mer donne » est un ancien proverbe de marins et une expression populaire qui traduit la double nature de la mer : une ressource généreuse qui offre nourriture, vie et travail, mais aussi un élément imprévisible et cruel, capable de réclamer des vies et de détruire. Notre mer Méditerranée nous le rappelle chaque jour avec les corps des migrants qui émergent le long des côtes, avec les naufrages qui, désormais, ne font même plus l’actualité. Aujourd’hui, malheureusement, cette mer semble n’être qu’une source de douleur et de colère.

Et pourtant, la Méditerranée possède une histoire ancienne et complexe, rendue plus extraordinaire encore par la rencontre de cultures, d’histoires et de peuples différents qui ont sillonné ses eaux au fil des siècles. En particulier, entre le XIe et le XIXe siècle, de Marseille à Istanbul, Tunis et Alger, Gênes et Palerme, la Mare nostrum a été le pivot de l’intense activité commerciale de marins et de pêcheurs venus des côtes d’Europe, d’Asie et d’Afrique. Entre eux, il n’y avait pas de barrières, et la communication était facilitée par un idiome, le sabir, parlé dans tous les ports et sur les navires de la Méditerranée. Également connu sous le nom de lingua franca méditerranéenne, son nom dérive du terme sabir — savoir — car les conversations commençaient souvent par des expressions comme « saber », c’est-à-dire « savoir faire ». D’autres auteurs soutiennent que le terme « sabir » aurait été repris de l’œuvre de Molière « Le Bourgeois gentilhomme », l’un des plus grands auteurs du théâtre classique français du XVIIe siècle. Dans cette œuvre satirique, représentée pour la première fois en 1670 à la cour du roi Louis XIV, Molière fait prononcer au mufti, haut responsable de la loi religieuse dans les pays musulmans, les mots : « Se ti sabir; Ti respondir; Se non sabir; Tazir, tazir », c’est-à-dire : « Si tu sais, réponds. Si tu ne sais pas, garde le silence ».

C’était une langue née pour donner des ordres ou négocier, comme en témoignent les phrases qui nous sont parvenues dans des récits de voyage ou d’autres œuvres littéraires, comme Don Quichotte de Miguel de Cervantes. Un autre exemple typique de phrase en sabir rapportée par l’histoire est : « Anda, anda canaglia, anda a palazzo » (« Va, va, canaille, va à la maison/au travail »).

Une langue née, disions-nous, pour communiquer et se faire comprendre, dont il reste peu de témoignages écrits. Ce n’est qu’en 1830, en France, que fut publié le « Dictionnaire de la langue franque ou petit mauresque », qui a recueilli de nombreux termes du sabir et comportait un guide de conversation pour la vie quotidienne de ceux qui souhaitaient travailler et vivre près de la mer. Au XIXe siècle toutefois, son vocabulaire s’est dispersé et a été absorbé par les dialectes des pêcheurs, mais de nombreux termes sont encore utilisés aujourd’hui en Italie pour désigner des poissons, des vents, des parties d’embarcations ou des négociations commerciales. Des mots nés de la fusion de racines arabes, grecques et hispaniques sont devenus, à tous égards, des mots des dialectes locaux. C’était une langue de contact qui n’appartenait à personne mais permettait à tous de se comprendre, une langue de la mer « mediterraneus », c’est-à-dire « au milieu des terres », qui a représenté le berceau de la civilisation occidentale.

Selon les spécialistes de glottologie et de linguistique, le sabir représente l’une des langues pidgin les plus anciennes et les plus durables aujourd’hui connues, c’est-à-dire ces lexiques développés à partir de l’union de différentes influences linguistiques à la suite de phénomènes de migration, de colonisation et de relations commerciales, comme par exemple le pidgin nigérian, le chinglish (chinois-anglais) ou le fanagalo sud-africain. Le sabir n’avait pas de grammaire complexe : il s’adaptait au contexte, suivait le rythme des gestes et des sons. Son vocabulaire était un mélange linguistique des rives de la Méditerranée : 65 à 70 % d’italien, avec de très fortes influences des dialectes maritimes de l’époque, en particulier le génois et le vénitien, puis l’espagnol (10 %), autre grande langue commerciale et impériale de l’époque. À cela s’ajoutaient des apports de l’arabe, du catalan, du grec, de l’occitan, du sarde, du sicilien et du turc.

Comme les vagues de la mer, le sabir allait et venait, et chaque fois se modifiait et s’enrichissait : les marins de Gênes et de Venise apportaient leurs dialectes en Méditerranée et, dans le même temps, rentraient chez eux en introduisant des mots « hybridés » dans les dialectes côtiers locaux. Le vénitien et le ligure ont en effet absorbé et stabilisé dans leur lexique maritime des termes transformés par le sabir, liés aux manœuvres des bateaux, aux vents et aux marchandises. Le sicilien, en revanche, a servi de pont grâce à la position stratégique de l’île en Méditerranée. Le mot sicilien patruni (patron/commandant) est entré dans le sabir et a évolué jusqu’à s’enraciner même dans les variantes côtières d’Alger et de Tunis. Scirocco dérive de l’arabe šulūq (vent du sud-est) et le sabir l’a standardisé, le rendant universel pour tous les marins de la Méditerranée, au-delà des variantes locales. Ghibli, terme arabo-libyen passé par le sabir pour désigner le vent chaud du désert, est aujourd’hui utilisé dans de nombreux jargons côtiers du sud de l’Italie ; ou encore bonaccia, combinaison d’une racine romane (bon) et de la simplification typique du sabir pour indiquer l’absence totale de vent et une mer calme.

Dans les dialectes sicilien et sarde — notamment dans le contexte de la pêche au thon et des madragues —, le terme Rais / Raisi est encore utilisé aujourd’hui pour désigner le chef suprême de la pêche. Il dérive directement de l’arabe ra’īs (chef/commandant), mot central du sabir pour désigner le capitaine du navire.

La liste des mots encore en usage aujourd’hui et dérivés du sabir reste très riche et témoigne d’une époque de plusieurs siècles pendant laquelle notre mer était le centre d’échanges non seulement commerciaux mais aussi culturels, qui ont dépassé les barrières linguistiques en inventant une communication simple et directe. Une Méditerranée nombril du monde, berceau de civilisations et de savoirs, bien éloignée de l’image qui s’enracine de plus en plus dans l’imaginaire collectif des personnes de notre temps.

Sabir, lingua di mar fora di confino

«Mar pigliar, mar donar» star antico proverbio di marinaro e parola di popolo que mostrar doi natura di mar: mar star risorsa generosa, donar mangiar, vita e travalio; ma ancora star elemento que nessuno poder preveder, crudel, poder pigliar vita e destruir. Nostro mar Mediterraneo recordar questo ogni giorno, con corpo di migrante que venir fora lungo costa, con barco perder in mar e naufragio que adesso quasi non far più novella. Oggi purtroppo questo mar parir solamente fontana di dolor e rabbia.

Ma Mediterraneo tener storia antica e complessa, ancora più straordinaria per incontro di cultura, storia e popolo diferente que passar sopra suo aqua durante secolo. In particolar, da secolo undici fino secolo dezenove, da Marsilia a Stambol, Tunis e Alger, Genova e Palermo, Mare Nostrum star centro di grande commercio di marinaro e pescador que venir da costa di Europa, Asia e Africa. Fra loro non star barriera, e parlar insieme star più facile per una lingua, sabir, usada in tutti porto e sopra nave di mar Mediterraneo.

Sabir star conosciuto ancora come lingua franca mediterranea. Nome venir da parola sabir, saber, perché molte conversazione cominciar con parola come saber, volir dir saper far. Altro autore dir que nome sabir venir da opera Il Borghese gentiluomo di Molière, uno de grande autore di teatro francese di secolo dezessette. In questa comedia, mostrata prima volta in 1670 alla corte di re Luigi XIV, mufti, grande ufficiale di legge religiosa in paese musulmano, dir: «Se ti sabir; ti respondir; se non sabir; tazir, tazir», cioè: se ti saber, responder; se ti non saber, star zitto.

Questa lingua nascer per dar comando o per tratar, come mostrar frase restata in diario di viaggio e in opera di libro, ancora in Don Chisciotte di Miguel de Cervantes. Altro esempio conosciuto di frase in sabir star: «Anda, anda canaglia, anda a palazzo», cioè andar, andar canaglia, andar a casa o a travalio.

Lingua nascer per comunicar, per far intender, e poco testimonianza scritta restar. Solamente in 1830, in Francia, venir publicato Dictionnaire de la langue franque ou Petit Mauresque, que recuperar molte parola di sabir e tener ancora frasario per vita di ogni giorno di gente que voler travaliar e viver vicino mar. Ma durante secolo dezenove suo vocabolario dispersar e entrar dentro dialetto di pescador. Molte parola ancora oggi star usata in Italia per nominar pesce, vento, parte di barco o trato commerciale. Parola nata da mistura di radice araba, greca e spagnola diventar completamente parola di dialetto locale. Sabir star lingua di contacto que non appartener a nessuno, ma permitir a tutti di intender. Star lingua di mar mediterraneum, cioè «in mezzo di terra», mar que star culla di civiltà occidentale.

Secondo studioso di lingua, sabir star uno de più antico e più longo pidgin conosciuto oggi: lessico que nascer da unione di influenza di lingua diferente, dopo migrazione, colonizzazione e relazione commerciale, come pidgin nigeriano, chinglish de cinese e inglese, o fanalago sudafricano. Sabir non tener grammatica complicata; adattar a situazione e seguir ritmo di gesto e di sono. Suo vocabolario star mistura di lingua di costa Mediterranea: sessantacinque-settanta per cento italiano, con influenza molto forte di dialetto marinaro di quel tempo, specialmente genovese e veneziano; dopo spagnol, circa dieci per cento, altra grande lingua commerciale e imperiale. A questo aggiunger parola e influenza araba, catalana, greca, occitana, sarda, siciliana e turca.

Come onda di mar, sabir andar e venir, e ogni volta cambiar e diventar più ricco. Marinaro di Genova e Venezia portar suo dialetto dentro Mediterraneo e, nello stesso tempo, quando tornar a casa portar parola mesclata dentro dialetto locale di costa. Veneziano e ligure assorbir e fermar nel suo lessico di mar molte parola cambiata da sabir, parola per manovra di barco, vento e mercanzia. Siciliano invece far ponte, per posizione di Sicilia in mezzo di Mediterraneo. Parola siciliana patruni, padrone o comandante, entrar in sabir e cambiar fino restar ancora in variante di costa di Alger e Tunis.

Scirocco venir da arabo šulūq, vento di sud-est, e sabir far questa parola comune per tutti marinaro di Mediterraneo, passando sopra variante locale. Ghibli, parola libico-araba passata per sabir, indicar vento caldo di deserto, e oggi star usata in molto parlar di costa di sud Italia. Bonaccia, unione di radice romanza de bono con maniera semplice di sabir, indicar vento niente e mar completamente quieto.

In dialetto siciliano e sardo, specialmente nel mondo di pesca di tonno e tonnara, parola Rais / Raisi ancora oggi servir per indicar capo assoluto di pesca. Venir direttamente da arabo ra’īs, capo o comandante, parola molto importante in sabir per nominar capitano di nave.

Lista di parola ancora usata oggi e venuta da sabir star molto ricca. Questo mostrar un tempo durato molti secolo, quando nostro mar star centro non solamente di scambio commerciale ma ancora di scambio di cultura, capace passar sopra barriera di lingua e inventar maniera semplice e direta di comunicar. Mediterraneo star ombelico di mundo, culla di civiltà e di saber, molto lontano da imagine que sempre più entra dentro testa di gente di nostro tempo.

Roberta Ferruti star jornalista libera. Ella cominciar in anno novanta come cronista, travaliar con diferenti giornale locale e nazionale. Ella scrivir per Avvenimenti, Paese Sera, Il Manifesto e L’Espresso. Ella occupar di migrazione, accoglienza, politica di fora, viaggio, solidarietà e ecologia. Ella star fra promotore di primi Gruppi di Acquisto Solidale di Lazio. In 2016 ella cominciar lungo viaggio sola sopra rota di immigrazione, e viaggio finir a Riace. Ella star attivista Verde in anno ottanta e novanta e coautora di publicazione de Il Poligrafo, L’ecofemminismo in Italia. Le radici di una rivoluzione necessaria, curata da Laura Cima e Franca Marcomin. Ella scrivir per Comune.Info, Volere la luna, Pressenza. Da 2017 ella travaliar per RECOSOL, rete di comuni solidali. In 2018 ella publicar e-book Le mani in pasta, scrivito con migrante accolto in SPRAR di Gioiosa Ionica. In 2020, insieme con Rita Coco, ella publicar primo manuale sopra migrazione, UNA STORIA SCRITTA CON I PIEDI, editato da Recosol.

«El mar quita, el mar da» es un antiguo proverbio marinero y una expresión popular que refleja la doble naturaleza del mar: un recurso generoso que ofrece alimento, vida y trabajo, pero también un elemento imprevisible y cruel, capaz de cobrarse vidas y destruir. Nuestro mar Mediterráneo nos lo recuerda cada día con los cuerpos de los migrantes que emergen a lo largo de las costas y con los naufragios que ya ni siquiera son noticia. Hoy, por desgracia, este mar parece ser únicamente una fuente de dolor y rabia.

Sin embargo, el Mediterráneo tiene una historia antigua y compleja, aún más extraordinaria gracias al encuentro entre culturas, historias y pueblos diferentes que han surcado sus aguas a lo largo de los siglos. En particular, entre los siglos XI y XIX, de Marsella a Estambul, Túnez y Argel, Génova y Palermo, el Mare nostrum fue el eje de la intensa actividad comercial de marineros y pescadores procedentes de las costas de Europa, Asia y África. Entre ellos no había barreras y la comunicación se veía facilitada por un idioma, el sabir, hablado en todos los puertos y en los barcos del mar Mediterráneo. Conocido también como lengua franca mediterránea, el nombre deriva del término sabir —saber—, ya que las conversaciones solían comenzar con expresiones como «saber», es decir, «saber hacer». Otros autores sostienen que el término «sabir» fue retomado de la obra de Molière El burgués gentilhombre, uno de los autores más importantes del teatro clásico francés del siglo XVII. En la obra satírica, representada por primera vez en 1670 en la corte del rey Luis XIV, Molière hace pronunciar al muftí, un alto funcionario de la ley religiosa en los países musulmanes, las palabras: «Se ti sabir; Ti respondir; Se non sabir; Tazir, tazir», es decir: «Si sabes, responde. Si no sabes, guarda silencio».

Era una lengua nacida para dar órdenes o negociar, como demuestran las frases que han llegado hasta nosotros en diarios de viaje o en otras obras literarias, como Don Quijote de Miguel de Cervantes. Otro ejemplo típico de frase en sabir recogida por la historia es: «Anda, anda canaglia, anda a palazzo» («Ve, ve, canalla, ve a casa/al trabajo»).

Una lengua nacida, como decíamos, para comunicarse y hacerse entender, de la que quedan pocos testimonios escritos. Solo en 1830, en Francia, se publicó el «Diccionario de la lengua franca o pequeño morisco», que recuperó muchos términos del sabir y estaba dotado de un manual de conversación para la vida cotidiana de quienes quisieran trabajar y vivir cerca del mar. Sin embargo, en el siglo XIX su vocabulario se dispersó y fue absorbido por los dialectos de los pescadores, aunque muchos términos siguen utilizándose hoy en Italia para indicar peces, vientos, partes de las embarcaciones o negociaciones comerciales. Palabras nacidas de la fusión de raíces árabes, griegas e hispánicas se convirtieron, a todos los efectos, en palabras dialectales locales. Era una lengua de contacto que no pertenecía a nadie, pero que permitía que todos se entendieran, una lengua del mar «mediterraneus», es decir, «en medio de las tierras», que representó la cuna de la civilización occidental.

Según los estudiosos de glotología y lingüística, el sabir representa una de las lenguas pidgin más antiguas y longevas conocidas hoy, es decir, esos léxicos desarrollados a partir de la unión de influencias lingüísticas diferentes como consecuencia de fenómenos de migración, colonización y relaciones comerciales, como por ejemplo el pidgin nigeriano, el chinglish (chino-inglés) o el fanagalo sudafricano. El sabir no tenía una gramática compleja: se adaptaba al contexto y seguía el ritmo de los gestos y los sonidos. Su vocabulario era una mezcla lingüística de las orillas del Mediterráneo: entre un 65 y un 70 % de italiano, con fortísimas influencias de los dialectos marineros de la época, especialmente el genovés y el veneciano, y después el español (10 %), otra gran lengua comercial e imperial de la época. A ello se añadían aportes del árabe, catalán, griego, occitano, sardo, siciliano y turco.

Como las olas del mar, el sabir iba y venía, y cada vez se modificaba y enriquecía: los marineros de Génova y Venecia llevaban sus dialectos al Mediterráneo y, al mismo tiempo, regresaban a casa introduciendo palabras «hibridadas» en los dialectos costeros locales. El veneciano y el ligur absorbieron y estabilizaron en su léxico marítimo términos alterados por el sabir, relacionados con las maniobras de los barcos, los vientos y las mercancías. El siciliano, en cambio, actuó como puente gracias a la posición estratégica de la isla en el Mediterráneo. La palabra siciliana patruni (patrón/comandante) entró en el sabir y evolucionó hasta arraigarse incluso en las variantes costeras de Argel y Túnez. Scirocco deriva del árabe šulūq (viento del sudeste) y el sabir lo estandarizó, haciéndolo universal para todos los marineros del Mediterráneo y superando las variantes locales. Ghibli, un término árabe-libio que pasó por el sabir para indicar el viento caliente del desierto, se utiliza hoy en muchos argots costeros del sur de Italia; o bonaccia, combinación de una raíz romance (bueno) con la simplificación típica del sabir para indicar la ausencia total de viento y el mar en calma.

En los dialectos siciliano y sardo —especialmente en los ámbitos ligados a la pesca del atún y a las almadrabas—, el término Rais / Raisi sigue utilizándose hoy para indicar al jefe absoluto de la pesca. Deriva directamente del árabe ra’īs (jefe/comandante), palabra clave del sabir para designar al capitán del barco.

La lista de palabras actualmente en uso derivadas del sabir sigue siendo muy rica y da testimonio de una época que duró varios siglos en la que nuestro mar fue el centro de intercambios no solo comerciales, sino también culturales, que superaron las barreras lingüísticas inventando una comunicación simple y directa. Un Mediterráneo ombligo del mundo, cuna de civilizaciones y saberes, muy alejado de la imagen que cada vez se arraiga más en el imaginario colectivo de las personas de nuestro tiempo.

Sabir, lingua di mar fora di confino

«Mar pigliar, mar donar» star antico proverbio di marinaro e parola di popolo que mostrar doi natura di mar: mar star risorsa generosa, donar mangiar, vita e travalio; ma ancora star elemento que nessuno poder preveder, crudel, poder pigliar vita e destruir. Nostro mar Mediterraneo recordar questo ogni giorno, con corpo di migrante que venir fora lungo costa, con barco perder in mar e naufragio que adesso quasi non far più novella. Oggi purtroppo questo mar parir solamente fontana di dolor e rabbia.

Ma Mediterraneo tener storia antica e complessa, ancora più straordinaria per incontro di cultura, storia e popolo diferente que passar sopra suo aqua durante secolo. In particolar, da secolo undici fino secolo dezenove, da Marsilia a Stambol, Tunis e Alger, Genova e Palermo, Mare Nostrum star centro di grande commercio di marinaro e pescador que venir da costa di Europa, Asia e Africa. Fra loro non star barriera, e parlar insieme star più facile per una lingua, sabir, usada in tutti porto e sopra nave di mar Mediterraneo.

Sabir star conosciuto ancora come lingua franca mediterranea. Nome venir da parola sabir, saber, perché molte conversazione cominciar con parola come saber, volir dir saper far. Altro autore dir que nome sabir venir da opera Il Borghese gentiluomo di Molière, uno de grande autore di teatro francese di secolo dezessette. In questa comedia, mostrata prima volta in 1670 alla corte di re Luigi XIV, mufti, grande ufficiale di legge religiosa in paese musulmano, dir: «Se ti sabir; ti respondir; se non sabir; tazir, tazir», cioè: se ti saber, responder; se ti non saber, star zitto.

Questa lingua nascer per dar comando o per tratar, come mostrar frase restata in diario di viaggio e in opera di libro, ancora in Don Chisciotte di Miguel de Cervantes. Altro esempio conosciuto di frase in sabir star: «Anda, anda canaglia, anda a palazzo», cioè andar, andar canaglia, andar a casa o a travalio.

Lingua nascer per comunicar, per far intender, e poco testimonianza scritta restar. Solamente in 1830, in Francia, venir publicato Dictionnaire de la langue franque ou Petit Mauresque, que recuperar molte parola di sabir e tener ancora frasario per vita di ogni giorno di gente que voler travaliar e viver vicino mar. Ma durante secolo dezenove suo vocabolario dispersar e entrar dentro dialetto di pescador. Molte parola ancora oggi star usata in Italia per nominar pesce, vento, parte di barco o trato commerciale. Parola nata da mistura di radice araba, greca e spagnola diventar completamente parola di dialetto locale. Sabir star lingua di contacto que non appartener a nessuno, ma permitir a tutti di intender. Star lingua di mar mediterraneum, cioè «in mezzo di terra», mar que star culla di civiltà occidentale.

Secondo studioso di lingua, sabir star uno de più antico e più longo pidgin conosciuto oggi: lessico que nascer da unione di influenza di lingua diferente, dopo migrazione, colonizzazione e relazione commerciale, come pidgin nigeriano, chinglish de cinese e inglese, o fanalago sudafricano. Sabir non tener grammatica complicata; adattar a situazione e seguir ritmo di gesto e di sono. Suo vocabolario star mistura di lingua di costa Mediterranea: sessantacinque-settanta per cento italiano, con influenza molto forte di dialetto marinaro di quel tempo, specialmente genovese e veneziano; dopo spagnol, circa dieci per cento, altra grande lingua commerciale e imperiale. A questo aggiunger parola e influenza araba, catalana, greca, occitana, sarda, siciliana e turca.

Come onda di mar, sabir andar e venir, e ogni volta cambiar e diventar più ricco. Marinaro di Genova e Venezia portar suo dialetto dentro Mediterraneo e, nello stesso tempo, quando tornar a casa portar parola mesclata dentro dialetto locale di costa. Veneziano e ligure assorbir e fermar nel suo lessico di mar molte parola cambiata da sabir, parola per manovra di barco, vento e mercanzia. Siciliano invece far ponte, per posizione di Sicilia in mezzo di Mediterraneo. Parola siciliana patruni, padrone o comandante, entrar in sabir e cambiar fino restar ancora in variante di costa di Alger e Tunis.

Scirocco venir da arabo šulūq, vento di sud-est, e sabir far questa parola comune per tutti marinaro di Mediterraneo, passando sopra variante locale. Ghibli, parola libico-araba passata per sabir, indicar vento caldo di deserto, e oggi star usata in molto parlar di costa di sud Italia. Bonaccia, unione di radice romanza de bono con maniera semplice di sabir, indicar vento niente e mar completamente quieto.

In dialetto siciliano e sardo, specialmente nel mondo di pesca di tonno e tonnara, parola Rais / Raisi ancora oggi servir per indicar capo assoluto di pesca. Venir direttamente da arabo ra’īs, capo o comandante, parola molto importante in sabir per nominar capitano di nave.

Lista di parola ancora usata oggi e venuta da sabir star molto ricca. Questo mostrar un tempo durato molti secolo, quando nostro mar star centro non solamente di scambio commerciale ma ancora di scambio di cultura, capace passar sopra barriera di lingua e inventar maniera semplice e direta di comunicar. Mediterraneo star ombelico di mundo, culla di civiltà e di saber, molto lontano da imagine que sempre più entra dentro testa di gente di nostro tempo.

Roberta Ferruti star jornalista libera. Ella cominciar in anno novanta come cronista, travaliar con diferenti giornale locale e nazionale. Ella scrivir per Avvenimenti, Paese Sera, Il Manifesto e L’Espresso. Ella occupar di migrazione, accoglienza, politica di fora, viaggio, solidarietà e ecologia. Ella star fra promotore di primi Gruppi di Acquisto Solidale di Lazio. In 2016 ella cominciar lungo viaggio sola sopra rota di immigrazione, e viaggio finir a Riace. Ella star attivista Verde in anno ottanta e novanta e coautora di publicazione de Il Poligrafo, L’ecofemminismo in Italia. Le radici di una rivoluzione necessaria, curata da Laura Cima e Franca Marcomin. Ella scrivir per Comune.Info, Volere la luna, Pressenza. Da 2017 ella travaliar per RECOSOL, rete di comuni solidali. In 2018 ella publicar e-book Le mani in pasta, scrivito con migrante accolto in SPRAR di Gioiosa Ionica. In 2020, insieme con Rita Coco, ella publicar primo manuale sopra migrazione, UNA STORIA SCRITTA CON I PIEDI, editato da Recosol.

2026/7/20, tra le righe

«البحر يأخذ، والبحر يعطي» مثلٌ بحّاري قديم وتعبير شعبي يجسّد الطبيعة المزدوجة للبحر: فهو مورد سخيّ يهب الغذاء والحياة والعمل، لكنه في الوقت نفسه عنصر متقلّب وقاسٍ قادر على انتزاع الأرواح والتدمير. وبحرنا المتوسّط يذكّرنا بذلك كل يوم، بجثامين المهاجرين التي تظهر على طول السواحل، وبحوادث الغرق التي لم تعد تصنع الأخبار. وللأسف، يبدو هذا البحر اليوم وكأنه لم يعد سوى مصدرٍ للألم والغضب.

ومع ذلك، للبحر المتوسّط تاريخ قديم ومعقّد، زادته فرادةً لقاءاتُ ثقافاتٍ وتواريخَ وشعوبٍ مختلفة عبرت مياهه على مدى القرون. وعلى وجه الخصوص، بين القرنين الحادي عشر والتاسع عشر، من مرسيليا إلى إسطنبول وتونس والجزائر، ومن جنوة إلى باليرمو، كان «بحرنا» Mare nostrum محورَ النشاط التجاري الكثيف للبحّارة والصيادين القادمين من سواحل أوروبا وآسيا وأفريقيا. ولم تكن بينهم حواجز، وكانت عملية التواصل تيسّرها لغةٌ هي «السأبير »، التي كان يُتحدّث بها في جميع موانئ البحر المتوسّط وعلى متن سفنه. وتُعرف أيضًا باسم «اللغة المشتركة المتوسّطية»، ويُقال إن اسمها مشتق من كلمة sabir، أي «يعرف»، لأن المحادثات كانت كثيرًا ما تبدأ بتعابير مثل «saber»، أي «يعرف كيف يفعل». ويرى مؤلفون آخرون أن مصطلح «سأبير » أُخذ من مسرحية موليير «البرجوازي النبيل»، وهو أحد أبرز كتّاب المسرح الكلاسيكي الفرنسي في القرن السابع عشر. وفي هذه المسرحية الساخرة، التي عُرضت للمرة الأولى سنة 1670 في بلاط الملك لويس الرابع عشر، يجعل موليير المفتي، وهو مسؤول رفيع في القانون الديني في البلدان الإسلامية، يقول: «Se ti sabir; Ti respondir; Se non sabir; Tazir, tazir»، أي: «إن كنت تعرف، فأجب. وإن كنت لا تعرف، فالزم الصمت».

كانت لغةً نشأت لإعطاء الأوامر أو للتفاوض، كما تشهد على ذلك العبارات التي وصلتنا في يوميات الرحلات أو في أعمال أدبية أخرى، مثل «دون كيخوته» لميغيل دي ثيربانتس. ومن الأمثلة التاريخية النموذجية على جملة بالسأبير : «Anda, anda canaglia, anda a palazzo» أي «اذهب، اذهب أيها الوغد، اذهب إلى البيت/العمل».

كانت، كما قلنا، لغةً وُلدت للتواصل ولجعل الناس يفهم بعضهم بعضًا، ولم يبقَ منها سوى عدد قليل من الشهادات المكتوبة. ولم يُنشر في فرنسا إلا عام 1830 «قاموس اللغة المشتركة أو الموريسكية الصغيرة»، الذي استعاد كثيرًا من مفردات السأبير واشتمل على دليل عبارات للحياة اليومية لمن أراد العمل والعيش بالقرب من البحر. غير أن مفرداتها تفرّقت في القرن التاسع عشر وامتصّتها لهجات الصيادين، مع بقاء كثير من المصطلحات مستخدمةً حتى اليوم في إيطاليا للدلالة على الأسماك والرياح وأجزاء السفن أو المفاوضات التجارية. وقد تحولت كلمات وُلدت من امتزاج جذور عربية ويونانية وإسبانية إلى كلمات محلية لهجية بكل معنى الكلمة. كانت لغةَ اتصال لا تنتمي إلى أحد، لكنها أتاحت للجميع أن يتفاهموا، لغةَ بحر « mediterraneum »، أي «في وسط الأراضي»، البحر الذي مثّل مهد الحضارة الغربية.

وبحسب علماء فقه اللغة واللسانيات، تُعدّ السأبير واحدة من أقدم لغات الـ«بيدجن» وأكثرها عمرًا بين ما هو معروف اليوم؛ أي تلك المعاجم التي تطورت من اتحاد تأثيرات لغوية مختلفة نتيجة ظواهر الهجرة والاستعمار والعلاقات التجارية، مثل البيدجن النيجيري، و«تشينغليش» (الصينية-الإنجليزية)، و«فاناغالو» في جنوب أفريقيا. لم تكن للسأبير قواعد نحوية معقّدة؛ بل كانت تتكيّف مع السياق وتتبع إيقاع الإشارات والأصوات. وكان معجمها مزيجًا لغويًا من ضفاف البحر المتوسّط: 65 إلى 70% إيطالية، مع تأثيرات قوية جدًا من لهجات البحّارة في ذلك الزمن، ولا سيما الجنوية والبندقية، ثم الإسبانية بنسبة 10%، وهي لغة تجارية وإمبراطورية كبرى أخرى في تلك الحقبة. وإلى ذلك انضافت تأثيرات من العربية والكتالونية واليونانية والأوكسيتانية والسردينية والصقلية والتركية.

ومثل أمواج البحر، كانت السأبير تأتي وتذهب، وتتغير وتغتني في كل مرة: كان بحّارة جنوة والبندقية يحملون لهجاتهم إلى البحر المتوسّط، وفي الوقت نفسه يعودون إلى ديارهم حاملين كلمات «هجينة» يُدخلونها في اللهجات الساحلية المحلية. وقد امتصت لهجتا البندقية وليغوريا، بالفعل، مصطلحات عدّلتها السأبير وثبّتتاها في معجمهما البحري، وهي مصطلحات مرتبطة بمناورات القوارب والرياح والبضائع. أما الصقلية فشكّلت جسرًا بفضل الموقع الاستراتيجي للجزيرة في البحر المتوسّط. ودخلت الكلمة الصقلية patruni (المالك/القائد) إلى السأبير ، وتطورت حتى ترسخت في بعض الصيغ الساحلية في الجزائر وتونس. أما Scirocco فتعود إلى العربية سلوق (ريح الجنوب الشرقي)، وقد وحّدتها السأبير وجعلتها مفهومة لجميع بحّارة المتوسّط متجاوزةً الاختلافات المحلية. وكلمة قبلي ، وهي مصطلح ليبي-عربي مرّ عبر السأبير للدلالة على الريح الصحراوية الحارة، تُستخدم اليوم في كثير من المصطلحات الساحلية في جنوب إيطاليا؛ وكذلك bonaccia، وهي تجمع بين جذر رومانسي بمعنى «جيّد» والتبسيط المميّز للسأبير للدلالة على انعدام الرياح كليًا وهدوء البحر.

وفي اللهجتين الصقلية والسردينية، ولا سيما في ما يتصل بصيد التونة ومصايدها التقليدية، ما زال مصطلح Rais / Raisi يُستخدم اليوم للدلالة على الرئيس الأعلى لعملية الصيد. وهو مشتق مباشرةً من العربية «رئيس» ، أي «القائد/الآمر»، وهي كلمة محورية في السأبير للدلالة على قبطان السفينة.

ولا تزال قائمة الكلمات المستعملة اليوم والمشتقة من السأبير غنية جدًا، وهي تشهد على حقبة امتدت قرونًا عدة كان فيها بحرنا مركزًا لتبادلات لم تكن تجارية فحسب، بل ثقافية أيضًا، تجاوزت الحواجز اللغوية وابتكرت وسيلة تواصل بسيطة ومباشرة. متوسّطٌ كان سُرّة العالم ومهد الحضارات والمعارف، بعيدًا كل البعد عن الصورة التي تزداد رسوخًا في المخيال الجمعي لدى أبناء عصرنا.

سأبير ، لينگوا دي مار فورا دي كونفينو

مار پيليار، مار دونار» ستار أنتيكو پروڤيربيو دي مارينارو إ پارولا دي پوپولو كي موسترار دوي ناتورا دي مار: مار ستار ريزورسا جينيروزا، دونار مانجار، ڤيتا إ تراڤاليو؛ ما أنكورا ستار إليمنتو كي نيسّونو پودير پريڤيدير، كروديل، پودير پيليار ڤيتا إ ديستروير. نوسترو مار ميديتيرانيو ريكوردار كويستو أوني جورنو، كون كورپو دي ميگرانتي كي ڤينير فورا لونگو كوستا، كون باركو پيردير إن مار إ ناوفراغيو كي أديسّو كوازي نون فار پيو نوڤيلّا. أوجّي پورتروپّو كويستو مار پارير سولامينتي فونتانا دي دولور إ رابّيا.

ما ميديتيرانيو تينير ستوريا أنتيكا إ كومپليسّا، أنكورا پيو ستراورديناريا پير إنكونترو دي كولتورا، ستوريا إ پوپولو ديفيرينتي كي پاسّار سوپرا سوو أكوا دورانتي سيكولو. إن پارتيكولار، دا سيكولو أونديچي فينو سيكولو ديزَنوڤي، دا مارسيليا آ ستامبول، تونيس إ ألجير، جينوڤا إ پاليرمو، ماري نوستروم ستار چينترو دي گراندي كوميرچو دي مارينارو إ پيسكادور كي ڤينير دا كوستا دي أوروپا، آزيا إ أفريكا. فرا لورو نون ستار بارّييرا، إ پارلار إنسييمي ستار پيو فاچيلي پير أونا لينگوا، صابير، أوزادا إن توتّي پورتو إ سوپرا ناڤي دي مار ميديتيرانيو.

صابير ستار كونوشوتو أنكورا كومي لينگوا فرانكا ميديتيرانيا. نومي ڤينير دا پارولا صابير، صابير، پيركي مولتي كونڤيرساتسيوني كومينچيار كون پارولا كومي صابير، ڤولير دير ساپير فار. ألترو أوتوري دير كي نومي صابير ڤينير دا أوپيرا «إل بورگيزي جينتيلوأومو» دي موليير، أونو دي گراندي أوتوري دي تياترو فرانچيزي دي سيكولو ديچيسّيتّي. إن كويستا كوميديا، موستراتا پريما ڤولتا إن 1670 ألّا كورتي دي ري لويجي كواتّورديچيزيمو، موفتي، گراندي أوفّيتشيالي دي ليجّي ريليجيوزا إن پاييزي موزولمانو، دير: «سي تي صابير؛ تي ريسپوندير؛ سي نون صابير؛ تازير، تازير»، چويِه: سي تي صابير، ريسپوندير؛ سي تي نون صابير، ستار زيتّو.

كويستا لينگوا ناشير پير دار كوماندو أو پير تراتار، كومي موسترار فرازي ريستاتا إن دياريو دي ڤياجّو إ إن أوپيرا دي ليبرو، أنكورا إن «دون كيشوتّي» دي ميگويل دي ثيرڤانتيس. ألترو إزيمپيو كونوشوتو دي فرازي إن صابير ستار: «أندا، أندا كاناليا، أندا آ پالاتسو»، چويِه أندار، أندار كاناليا، أندار آ كازا أو آ تراڤاليو.

لينگوا ناشير پير كومونيكار، پير فار إنتيندير، إ پوكو تيستيمونيانتسا سكريتّا ريستار. سولامينتي إن 1830، إن فرانچا، ڤينير پوبليكاتو «ديكسيونير دو لا لانگ فرانك أو پوتي موريسك»، كي ريكوپيرار مولتي پارولا دي صابير إ تينير أنكورا فرازاريو پير ڤيتا دي أوني جورنو دي جينتي كي ڤولير تراڤاليار إ ڤيڤير ڤيچينو مار. ما دورانتي سيكولو ديزَنوڤي سوو ڤوكابولاريو ديسپيرسار إ إنترار دينترو دياليتّو دي پيسكادور. مولتي پارولا أنكورا أوجّي ستار أوزاتا إن إيطاليا پير نومينار پيشي، ڤينتو، پارتي دي باركو أو تراتو كوميرچالي. پارولا ناتا دا ميستورا دي راديچي عارابا، گريكا إ سپانيولا ديڤينتار كومپليتامينتي پارولا دي دياليتّو لوكالي.

صابير ستار لينگوا دي كونتاكتو كي نون أپّارتينير آ نيسّونو، ما پيرميتير آ توتّي دي إنتيندير. ستار لينگوا دي مار ميديتيرانيوم، چويِه «إن ميتسو دي تيرّا»، مار كي ستار كولّا دي چيڤيلتا أوچيدينتالي.

سيكوندو ستوديوزو دي لينگوا، صابير ستار أونو دي پيو أنتيكو إ پيو لونگو پيدجين كونوشوتو أوجّي: ليسّيكو كي ناشير دا أونيوني دي إنفلوينتسا دي لينگوا ديفيرينتي، دوپو ميگراتسيوني، كولونيزاتسيوني إ ريلاتسيوني كوميرچالي، كومي پيدجين نيجيريانو، چينگليش دي چينيزي إ إنگليزي، أو فانالاگو سودافريكانو. صابير نون تينير گرامّاتيكا كومپليكاتا؛ أداتّار آ سيتواتسيوني إ سيگوير ريتمو دي جيستو إ دي سونو. سوو ڤوكابولاريو ستار ميستورا دي لينگوا دي كوستا ميديتيرانيا: سيسّانتاچينكوي–سيتّانتا پير چينتو إيطاليانو، كون إنفلوينتسا مولتو فورتي دي دياليتّو مارينارو دي كويل تيمپو، سپيچالمينتي جينوڤيزي إ ڤينيتسيانو؛ دوپو سپانيول، چيركا دييچي پير چينتو، ألترا گراندي لينگوا كوميرچالي إ إمپيريالي. آ كويستو أجّونجير پارولا إ إنفلوينتسا عارابا، كاتالانا، گريكا، أوچيتانا، ساردا، سيچيليانا إ توركا.

كومي أوندا دي مار، صابير أندار إ ڤينير، إ أوني ڤولتا كامبيار إ ديڤينتار پيو ريكّو. مارينارو دي جينوڤا إ ڤينيتسيا پورتار سوو دياليتّو دينترو ميديتيرانيو إ، نيلّو ستيسّو تيمپو، كواندو تورنار آ كازا پورتار پارولا ميسكلاتّا دينترو دياليتّو لوكالي دي كوستا. ڤينيتسيانو إ ليگوري أسّوربير إ فيرمار نيل سوو ليسّيكو دي مار مولتي پارولا كامبياتا دا صابير، پارولا پير مانوڤرا دي باركو، ڤينتو إ ميركانتسيا. سيچيليانو إنڤيچي فار پونتي، پير پوزيتسيوني دي سيچيليا إن ميتسو دي ميديتيرانيو. پارولا سيچيليانا «پاتروني»، پادروني أو كوماندانتي، إنترار إن صابير إ كامبيار فينو ريستار أنكورا إن ڤاريانتي دي كوستا دي ألجير إ تونيس.

شيروكّو ڤينير دا عارابو «شولوق»، ڤينتو دي سود-إست، إ صابير فار كويستا پارولا كوموني پير توتّي مارينارو دي ميديتيرانيو، پاسّاندو سوپرا ڤاريانتي لوكالي. گيبلي، پارولا ليبيكو-عارابا پاسّاتا پير صابير، إنديكار ڤينتو كالدو دي ديزيرتو، إ أوجّي ستار أوزاتا إن مولتو پارلار دي كوستا دي سود إيطاليا. بوناتشا، أونيوني دي راديچي رومانزا دي «بونو» كون مانييرا سيمپليچي دي صابير، إنديكار ڤينتو نيينتي إ مار كومپليتامينتي كوييتو.

إن دياليتّو سيچيليانو إ ساردو، سپيچالمينتي نيل موندو دي پيسكا دي تونّو إ تونّارا، پارولا «رايس / رايسي» أنكورا أوجّي سيرڤير پير إنديكار كاپو أسّولوتو دي پيسكا. ڤينير ديريتّامينتي دا عارابو «رئيس»، كاپو أو كوماندانتي، پارولا مولتو إمپورتانتي إن صابير پير نومينار كاپيتانو دي ناڤي.

ليستا دي پارولا أنكورا أوزاتا أوجّي إ ڤينوتا دا صابير ستار مولتو ريكّا. كويستو موسترار أون تيمپو دوراتو مولتي سيكولو، كواندو نوسترو مار ستار چينترو نون سولامينتي دي سكامبيو كوميرچالي ما أنكورا دي سكامبيو دي كولتورا، كاپاچي پاسّار سوپرا بارّييرا دي لينگوا إ إنڤينتار مانييرا سيمپليچي إ ديريتّا دي كومونيكار. ميديتيرانيو ستار أومبيليكو دي موندو، كولّا دي چيڤيلتا إ دي صابير، مولتو لونتانو دا إيماجيني كي سيمپري پيو إنترا دينترو تيستا دي جينتي دي نوسترو تيمپو.

روبيرتا فيرّوتي ستار جورناليستا ليبيرا. إيلّا كومينچيار إن آنّو نوڤانتا كومي كرونيستا، تراڤاليار كون ديفيرينتي جورنالي لوكالي إ ناتسيونالي. إيلّا سكريڤير پير «أڤڤينيمينتي»، «پاييزي سيرا»، «إل مانيفيستو» إ «لِسپريسّو». إيلّا أوكّوپار دي ميگراتسيوني، أكّوليينتسا، پوليتيكا دي فورا، ڤياجّو، سوليدارييتا إ إكولوجيا. إيلّا ستار فرا پروموتوري دي پريمي «گروپّي دي أكويستو سوليدالي» دي لاتسيو. إن 2016 إيلّا كومينچيار لونگو ڤياجّو سولا سوپرا روتا دي إيميگراتسيوني، إ ڤياجّو فينير آ رياتشي. إيلّا ستار أتّيڤيستا ڤيردي إن آنّو أوتّانتا إ نوڤانتا إ كوأوتورا دي پوبليكاتسيوني دي «إل پوليگرافو»، «ليكوفيمينيزمو إن إيطاليا. لي راديچي دي أونا ريڤولوتسيوني نيتشيسّاريا»، كوراتا دا لاورا چيما إ فرانكا ماركومين. إيلّا سكريڤير پير «كوموني.إنفو»، «ڤوليري لا لونا»، «پريسّينتسا». دا 2017 إيلّا تراڤاليار پير ريكوسول، ريتي دي كوموني سوليدالي. إن 2018 إيلّا پوبليكار إي-بوك «لي ماني إن پاستا»، سكريڤيتو كون ميگرانتي أكّولتو إن سپرار دي جويوزا يونيكا. إن 2020، إنسييمي كون ريتا كوكو، إيلّا پوبليكار پريمو مانُوالي سوپرا ميگراتسيوني، «أونا ستوريا سكريتّا كون إي پييدي»، إيديتاتو دا ريكوسول.

Français - English-Español – Deutsch – Italiano - فارسی

The case of Eissa Hashemi, Maryam Tahmasebi and their minor son, imprisoned in Texas since April 2026 (see here), is sadly not unique. Several hundred Iranians share the same fate. Fewer than 10% of them have been identified by the National Iranian American Council (NIAC), which invoked the Freedom of Information Act to obtain information from ICE and DHS. Here is what can be established as of mid-August 2026

1. Arrests and detentions

The oldest case documented in NIAC’s community tracker (see PDF) dates back to 2022 (Melika Olya), but most of the recorded arrests are concentrated from 2025 onward.

According to data from the Deportation Data Project, ICE arrested at least 432 Iranians during 2025 alone, more than half of them with no conviction or pending criminal proceedings at the time of arrest. The agency itself claimed the arrest of 130 Iranian nationals in the days following the June 2025 war, a spike that continued in the following months.

A separate FOIA request, covering the population actually held in detention (a cumulative figure rather than an arrest flow), established a total of 577 people detained as of 21 December 2025, ranging from a five-year-old child to a 77-year-old man, including seven lawful permanent residents.

These two figures (432 arrested in 2025 according to one source, 577 detained at a given date according to another) do not overlap exactly: they measure different things (annual arrest flow versus the stock of people detained at a given moment) and come from separate compiling organizations.

2. Deportations actually carried out to Iran

Unlike arrests, deportations specifically to Iran are better documented thanks to journalistic tracking of charter flights, made possible by the absence of diplomatic relations, which makes each flight newsworthy. Three flights have taken place:

• 30 September 2025: a figure initially announced at around a hundred people, but reduced to 14 actual deportees on departure day, after several candidates were withdrawn from the flight due to measles exposure.

• 7 December 2025: about 50 to 55 people, according to the Iranian authorities themselves.

• 25 January 2026: around forty people announced, of whom at least 11 were confirmed via Mesa Gateway Airport (Arizona) on that specific date.

In total, at least 175 people were actually sent back to Iran on these three flights between September 2025 and late January 2026, out of the 400 initially planned under the bilateral agreement concluded between Washington and Tehran.

No additional flight has been confirmed since: with the war having started in late February 2026, deportation flights to Iran remain suspended because of the conflict, and the U.S. administration has refused to specify whether and when they would resume. As the conflict remains active to this day (mid-August 2026, with the de facto ceasefire having lapsed since mid-July), no resumption of flights has been reported in the press.

3. Releases

Of the 55 individual cases documented in the NIAC tracker (about 10% of the 577 detained people recorded through the FOIA request), around a dozen ended in release, often after several weeks or months, thanks to a court decision, payment of bail, or an administrative case closure.

The grounds vary: release on bail (Ribvar Karimi, $15,000), a favorable court ruling (Hamid Ziaei, Vahid Abedini), negotiated self-deportation rather than continued detention (Alireza Doroudi), or release of lawful permanent residents whose status was deemed protective (the anonymized case from Washington, the Motahari family).

However, this ratio of roughly one documented case in five resulting in release cannot be reliably extrapolated to all 577 detainees, since the sample documented by the press is likely skewed toward the most publicized cases (public figures, situations followed by a lawyer, active community support).

4. Key figures (summary)

• Arrested in 2025: at least 432 (Deportation Data Project) — 577 detained at a given date (FOIA, Dec. 2025)

• Actually deported to Iran: at least 175, out of 400 planned under the bilateral agreement — flights suspended since late February 2026

• Released: a significant but not reliably quantifiable proportion at the national level; about 1 case in 5 among the 55 publicly documented profiles

None of these figures constitute an official, exhaustive count published by DHS or ICE; they come from the compilation of partial sources (FOIA, data requests, flight tracking, news reports) and only cover cases that have come to public knowledge.

Download Tracker

Français - English-Español – Deutsch – Italiano - فارسی

El caso de Eissa Hashemi, Maryam Tahmasebi y su hijo menor de edad, encarcelados en Texas desde abril de 2026 (véase aquí), no es lamentablemente un caso aislado. Varios cientos de iraníes corren la misma suerte. Menos del 10% de ellos han podido ser identificados por el Consejo Nacional Iraní-Americano (NIAC), que invocó la Ley de Libertad de Información (Freedom of Information Act) para obtener información del ICE y del DHS. Esto es lo que se puede saber a mediados de agosto de 2026

1. Detenciones e ingresos en centros de internamiento

El caso más antiguo documentado en el rastreador comunitario de NIAC (véase el PDF) se remonta a 2022 (Melika Olya), pero la mayoría de las detenciones registradas se concentran a partir de 2025.

Según los datos del Deportation Data Project, el ICE detuvo al menos a 432 iraníes solo durante el año 2025, más de la mitad de ellos sin condena ni proceso penal en curso en el momento de su detención. La propia agencia reivindicó la detención de 130 ciudadanos iraníes en los días posteriores a la guerra de junio de 2025, un pico que se prolongó durante los meses siguientes.

Una solicitud FOIA distinta, referida a la población efectivamente detenida (un dato acumulativo y no un flujo de detenciones), estableció un total de 577 personas detenidas al 21 de diciembre de 2025, que iban desde un niño de cinco años hasta un hombre de 77 años, entre ellos siete residentes permanentes legales.

Estas dos cifras (432 detenidos en 2025 según una fuente, 577 detenidos en una fecha determinada según otra) no coinciden exactamente: miden cosas distintas (flujo anual de detenciones frente a la cantidad de personas detenidas en un momento dado) y proceden de organismos de recopilación diferentes.

2. Expulsiones efectivamente realizadas hacia Irán

A diferencia de las detenciones, las expulsiones específicamente hacia Irán están mejor documentadas gracias al seguimiento periodístico de los vuelos chárter, posible por la ausencia de relaciones diplomáticas, lo que hace que cada vuelo sea mediáticamente notable. Se han realizado tres vuelos:

• 30 de septiembre de 2025: una cifra anunciada inicialmente de un centenar de personas, pero reducida a 14 deportados efectivos el día de la salida, tras retirar del vuelo a varios candidatos por exposición al sarampión.

• 7 de diciembre de 2025: entre 50 y 55 personas, según las propias autoridades iraníes.

• 25 de enero de 2026: unas cuarenta personas anunciadas, de las cuales al menos 11 fueron confirmadas a través del aeropuerto de Mesa Gateway (Arizona) en esa fecha concreta.

En total, al menos 175 personas fueron efectivamente devueltas a Irán en estos tres vuelos entre septiembre de 2025 y finales de enero de 2026, de las 400 previstas inicialmente por el acuerdo bilateral concluido entre Washington y Teherán.

No se ha confirmado ningún vuelo adicional desde entonces: al haber comenzado la guerra a finales de febrero de 2026, los vuelos de deportación hacia Irán siguen suspendidos debido al conflicto, y la administración estadounidense se ha negado a precisar si y cuándo se reanudarían. Dado que el conflicto sigue activo hasta la fecha (mediados de agosto de 2026, con el alto el fuego de facto caducado desde mediados de julio), la prensa no informa de ninguna reanudación de los vuelos.

3. Puestas en libertad

De los 55 casos individuales documentados en el rastreador de NIAC (es decir, alrededor del 10 % de las 577 personas detenidas registradas mediante la solicitud FOIA), una docena terminaron en libertad, a menudo tras varias semanas o meses, gracias a una decisión judicial, el pago de una fianza o el cierre administrativo del expediente.

Los motivos varían: libertad bajo fianza (Ribvar Karimi, 15.000 $), decisión judicial favorable (Hamid Ziaei, Vahid Abedini), autoexpulsión negociada en lugar de continuar detenido (Alireza Doroudi), o liberación de residentes permanentes legales cuyo estatus se consideró protector (el caso anonimizado de Washington, la familia Motahari).

Sin embargo, esta proporción de aproximadamente un caso documentado de cada cinco que termina en libertad no puede extrapolarse de forma fiable al conjunto de los 577 detenidos, ya que la muestra documentada por la prensa probablemente está sesgada hacia los casos más mediáticos (personalidades públicas, situaciones seguidas por un abogado, apoyo comunitario activo).

4. Cifras clave (resumen)

• Detenidos en 2025: al menos 432 (Deportation Data Project) — 577 detenidos en una fecha determinada (FOIA, dic. 2025)

• Efectivamente expulsados hacia Irán: al menos 175, de los 400 previstos por el acuerdo bilateral — vuelos suspendidos desde finales de febrero de 2026

• Puestos en libertad: proporción significativa pero no cuantificable de forma fiable a escala nacional; aproximadamente 1 de cada 5 casos entre los 55 perfiles documentados públicamente

Ninguna de estas cifras constituye un recuento oficial exhaustivo publicado por el DHS o el ICE; proceden de la recopilación de fuentes parciales (FOIA, solicitudes de datos, seguimiento de vuelos, reportajes) y solo cubren los casos que han llegado a conocimiento público.

Descargar lista nominativa

Français - English-Español – Deutsch – Italiano - فارسی

پرونده‌ی عیسی هاشمی، مریم طهماسبی و پسر خردسالشان که از آوریل ۲۰۲۶ در تگزاس زندانی هستند (اینجا را ببینید)، متأسفانه پرونده‌ای منحصربه‌فرد نیست. چند صد ایرانی سرنوشتی مشابه دارند. کمتر از ۱۰ درصد از آنان توسط شورای ملی ایرانیان آمریکا (NIAC) شناسایی شده‌اند؛ نهادی که با استناد به قانون آزادی اطلاعات (Freedom of Information Act) توانست اطلاعاتی از سازمان مهاجرت و گمرک آمریکا (ICE) و وزارت امنیت داخلی (DHS) دریافت کند. آنچه در ادامه می‌آید، تصویری است که تا میانه‌ی آگوست ۲۰۲۶ می‌توان ترسیم کرد.

۱. بازداشت‌ها و حبس‌ها

قدیمی‌ترین پرونده‌ی ثبت‌شده در ردیاب مردمی NIAC (نگاه کنید به فایل پی‌دی‌اف در پایین) به سال ۲۰۲۲ بازمی‌گردد (ملیکا اولیا)، اما بخش عمده‌ی بازداشت‌های ثبت‌شده از سال ۲۰۲۵ به بعد متمرکز هستند.

بر اساس داده‌های پروژه‌ی داده‌های اخراج ,(Deportation Data Project) ICE تنها در سال ۲۰۲۵ دست‌کم ۴۳۲ ایرانی را بازداشت کرده است که بیش از نیمی از آنان در زمان بازداشت هیچ محکومیت یا پیگرد کیفری فعالی نداشته‌اند. اداره مزبور بازداشت ۱۳۰ تبعه‌ی ایرانی در روزهای پس از جنگ ژوئن ۲۰۲۵ را اعلام نمود؛ اوجی که در ماه‌های بعد نیز ادامه یافت.

پاسخ ویژه به پرسشی مبتنی بر قانون آزادی اطلاعات FOIA (مربوط به مجموعه و نه شمار جریان بازداشت‌ها)، تا تاریخ ۲۱ دسامبر ۲۰۲۵ مجموعاً ۵۷۷ نفر بازداشت‌شده را نشان می‌داد؛ از کودکی پنج‌ساله تا مردی ۷۷ ساله، از جمله هفت دارنده‌ی اقامت دائم قانونی.

این دو رقم (۴۳۲ بازداشتی در سال ۲۰۲۵ به روایت یک منبع، و ۵۷۷ بازداشتی در تاریخی مشخص به روایت منبعی دیگر) دقیقاً بر هم منطبق نیستند: آن‌ها دو چیز متفاوت را می‌سنجند (جریان سالانه‌ی بازداشت‌ها در برابر موجودی افراد بازداشت‌شده در یک لحظه‌ی معین) و از دو نهاد گردآوری متفاوت به دست آمده‌اند.

۲. اخراج‌های واقعاً انجام‌شده به ایران

بر خلاف بازداشت‌ها در نتیجه کوشش خبرنگاران در مورد پروازهای چارتر ، اخراج‌ها به‌ ویژه به ایران بهتر مستند شده‌اند؛ امری که به دلیل فقدان روابط دیپلماتیک ممکن شده است، چرا که هر پرواز به رویدادی خبرساز تبدیل می‌شود. سه پرواز انجام شده است:

• ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۵: رقمی که بدواً حدود صد نفر اعلام شده بود، در روز حرکت به ۱۴ اخراجی واقعی کاهش یافت، پس از آنکه چند نفر به دلیل تماس با سرخک از پرواز کنار گذاشته شدند.

• ۷ دسامبر ۲۰۲۵: حدود ۵۰ تا ۵۵ نفر، به گفته‌ی خود مقامات ایرانی.

• ۲۵ ژانویه ۲۰۲۶: حدود چهل نفر اعلام شد که دست‌کم ۱۱ نفر از آنان از طریق فرودگاه مسا گِیت‌وِی (آریزونا) در همان تاریخ مشخص تأیید شدند.

در مجموع، طی این سه پرواز دست‌کم ۱۷۵ نفر بین سپتامبر ۲۰۲۵ و پایان ژانویه ۲۰۲۶، واقعاً به ایران بازگردانده شدند؛ از ۴۰۰ نفری که بر اساس توافق دوجانبه‌ی میان واشنگتن و تهران ابتدا پیش‌بینی شده بود.

از آن زمان هیچ پرواز دیگری تأیید نشده است: از آنجا که جنگ در پایان فوریه‌ی ۲۰۲۶ آغاز شد، پروازهای اخراج به ایران به دلیل درگیری همچنان معلق مانده‌اند و دولت آمریکا از مشخص‌کردن اینکه آیا و چه زمانی از سر گرفته خواهند شد خودداری کرده است. از آنجا که درگیری تا امروز (میانه‌ی آگوست ۲۰۲۶، با آتش‌بس عملی که از میانه‌ی ژوئیه دیگر معتبر نیست) همچنان فعال است، هیچ از سرگیری پروازی در مطبوعات نیز گزارش نشده است.

۳. آزادی‌ها

از میان ۵۵ پرونده‌ی فردی مستندشده در ردیاب NIAC (یعنی حدود ۱۰ درصد از ۵۷۷ نفر بازداشت‌شده ای که از طریق درخواست قانون آزادی اطلاعات ثبت شده‌اند)، حدود دوازده مورد به آزادی انجامیده است؛ غالبا پس از گذشت چند هفته یا چند ماه، در نتیجه‌ی رأی قضایی، پرداخت وثیقه یا بسته‌شدن اداری پرونده.

دلایل متفاوت است: آزادی با وثیقه (ریبوار کریمی، ۱۵٬۰۰۰ دلار)، رأی قضایی مساعد (حمید ضیائی، وحید عابدینی)، ترک داوطلبانه‌ کشور در نتیجه توافق به‌جای ادامه‌ی بازداشت (علیرضا دورودی)، یا آزادی دارندگان اقامت دائم قانونی که وضعیتشان قابل محافظت‌ تشخیص داده شد (پرونده‌ی غیر قابل پیگیری شده از واشنگتن، خانواده‌ی مطهری).

با این حال، این نسبت که تقریباً از هر پنج پرونده‌ی مستندشده یک مورد به آزادی می‌انجامد، نمی‌تواند به‌طور قابل‌اعتماد به کل ۵۷۷ بازداشتی تعمیم داده شود، چرا که نمونه‌ی مستندشده توسط انتشار در رسانه‌ها احتمالاً به سمت پرونده‌های پرسروصداتر (چهره‌های شناخته‌شده، پرونده‌های پیگیری‌شده توسط وکیل، حمایت فعال جامعه) متمایل است.

۴. ارقام کلیدی (خلاصه)

• بازداشت‌شدگان در سال ۲۰۲۵: از دست‌کم ۴۳۲ نفر براساس ,(Deportation Data Project) تا مجموعاً ۵۷۷ بازداشتی در تاریخی معین (قانون آزادی اطلاعات، دسامبر ۲۰۲۵)

• اخراج‌شدگان واقعی به ایران: دست‌کم ۱۷۵ نفر، از ۴۰۰ نفر پیش‌بینی‌شده در توافق دوجانبه — پروازها از پایان فوریه‌ی ۲۰۲۶ معلق‌اند

• آزادشدگان: نسبتی قابل‌توجه اما در سطح ملی برای سنجش قابل‌اعتماد قابل‌ نیست؛ زیرا مربوط به حدود یک از هر پنج پرونده در میان ۵۵ پرونده‌ی علنی‌شده است

هیچ‌یک از این ارقام شمارشی رسمی و جامع منتشرشده از سوی DHS یا ICE نیست؛ این ارقام از گردآوری منابع پراکنده (درخواست‌های مبتنی بر قانون آزادی اطلاعات، درخواست‌های اطلاعات، پیگیری پروازها، گزارش‌های خبری) به دست آمده‌اند و تنها پرونده‌هایی را دربر می‌گیرند که به اطلاع عمومی رسیده‌اند.

بازداشت ایرانیان توسط ICE — تعقیب مبتنی بر نام اشخاص

Gideon Levy et Alex Levac (photos), Haaretz, 15 août 2026

Allongé sur un lit, sur un balcon donnant sur la vallée, l’oliveraie et la montagne d’en face, un homme a le ventre perforé, recousu et bandé sur toute sa largeur. Il a été grièvement blessé en contrebas, dans la vallée, dans ses propres champs de blé, que l’on peut voir d’ici.

Depuis le balcon, on aperçoit également, de l’autre côté, la ferme-avant-poste de colons de Derech Avraham : quatre ou cinq constructions aux intentions malveillantes. Depuis environ un an, elles menacent la tranquillité de la région. De l’autre côté de la colline se trouve la « maison-mère » de la ferme, Elon Moreh ; sur la montagne derrière nous se trouve Itamar, une autre colonie violente implantée de longue date, qui a elle aussi étendu ses tentacules dans la région.

Nous sommes à l’est de Naplouse, en route vers Beit Furik. Le trajet a pris plus de temps en début de semaine en raison d’immenses files d’attente dans les stations-service, provoquées par une pénurie de carburant qui serait apparemment imputable à l’Autorité palestinienne.

Maaruf Hanani, 43 ans, officier de la police palestinienne et agriculteur, père de trois enfants, vit dans une maison au bord de la vallée. Le 23 juillet, il était en permission de week-end d’une formation de police qu’il suivait à Jéricho. Le matin, il s’est rendu à Naplouse pour acheter des médicaments pour les trois chevaux pur-sang qu’il élève comme passe-temps ; il est ensuite rentré dans sa vaste maison.

Ce jeudi-là, lui et son associé agricole, Firas Shahin, 55 ans, étaient assis sur le balcon, où une agréable brise se faisait sentir cette semaine, lorsqu’ils ont soudain vu une fumée blanche s’élever du côté de leurs champs. Tous deux cultivent ensemble 55 dounams (5,5 ha) de blé dans la vallée. Ils se sont précipités sur les lieux.

C’était la veille de l’attaque contre les agriculteurs palestiniens du village de Tell, au cours de laquelle quatre habitants et deux soldats israéliens ont été tués. La proximité des dates fait soupçonner qu’il pourrait s’agir d’actions des colons planifiées à l’avance, et non d’explosions spontanées.

Salma a-Deb’i, chercheuse de terrain de B’Tselem – le Centre israélien d’information pour les droits humains dans les territoires occupés – pour la région de Naplouse, dit avoir constaté une recrudescence de tels actes au cours des dernières semaines.

« Ces derniers temps, on dirait que les colons planifient leurs attaques », dit-elle à Haaretz. « Et lorsque les habitants locaux résistent, l’armée intervient et les habitants perdent leurs terres. À Kafr Tell, il y a maintenant des mobilhomes là où les quatre habitants ont été tués. »

Ahmed Abu Siam, 32 ans, dirige un groupe de 12 volontaires à Beit Furik qui apportent leur soutien à la communauté chaque fois qu’il y a des problèmes, en l’absence d’institutions municipales fonctionnelles. Lui aussi a reçu un signalement d’incendie dans les champs de Hanani et Shahin, a immédiatement appelé les pompiers locaux et conduit ses volontaires dans la vallée en flammes.

Le feu avait pris à plusieurs endroits. Aucun de ceux qui étaient présents ne doutait qu’il s’agissait d’une nouvelle attaque malveillante de la part des colons – ni la première, ni certainement la dernière. Depuis la création de Derech Avraham, le 10 août 2025, les incendies criminels, les vols et les actes de vandalisme contre les conduites d’eau et le matériel agricole se sont multipliés.

Les agriculteurs de Beit Furik ne peuvent plus accéder à leurs terres, une situation que partagent presque tous les villages de Cisjordanie. Une semaine avant l’incident en question – en coordination avec l’armée –, les Palestiniens avaient amené une moissonneuse-batteuse dans leurs champs pour récolter le blé, mais des colons leur ont barré le passage et ont menacé d’incendier la machine.

Des soldats sont arrivés sur les lieux et ont déclaré la zone fermée militairement. Lorsque l’un d’eux a découvert que Hanani était officier dans la police palestinienne, il lui a dit : « Abou Mazen [le président palestinien Mahmoud Abbas] n’a qu’à récolter le blé. »

Hanani affirme que l’officier a pointé son fusil sur lui et l’a menacé : s’il ne repartait pas immédiatement avec la moissonneuse-batteuse, l’armée ferait venir les colons. Quelques minutes plus tard, des colons sont arrivés à bord d’un véhicule tout-terrain. Les Palestiniens ont décidé de se retirer. Ce qui reste du blé n’a toujours pas été récolté.

Lorsque Hanani a essayé d’expliquer à l’officier qu’il s’agissait de sa terre, celui-ci a répliqué : « Vous n’avez pas de terre ici. Cette terre appartient à l’État d’Israël. »

La famille qui vit dans au moins l’une des maisons proches de la ferme a aujourd’hui peur de sortir. Pendant ce temps, les volontaires d’Abu Siam et d’autres habitants organisent des patrouilles nocturnes pour protéger leurs familles et leurs biens. Un homme nommé Arafat Nasasara a récemment emménagé avec sa famille et son troupeau de moutons sur des terres contiguës à l’avant-poste, après que des colons l’eurent chassé de son précédent domicile, à Khirbet Tana, à l’est de Beit Furik.

Selon Hanani et Abu Siam, le 23 juillet, les villageois ont commencé à éteindre les flammes – qui ont finalement ravagé 270 dounams, disent-ils – avec des extincteurs et des seaux d’eau, en attendant l’arrivée des pompiers. Ils ont également fait venir un tracteur pour creuser une tranchée afin d’isoler l’incendie et d’empêcher qu’il ne se propage davantage, mais une vidéo tournée à 10 h 33 montre les flammes se propageant rapidement sous l’effet de la chaleur et du vent.

Ensuite, selon les témoignages des villageois, alors que quelques dizaines de personnes s’employaient à éteindre le feu, cinq véhicules sont arrivés de la ferme de Derech Avraham, transportant des dizaines de colons qui ont commencé à tirer en l’air et à frapper les Palestiniens afin de les forcer à quitter leurs champs. Certains des intrus étaient armés de fusils et de pistolets, d’autres portaient des gourdins et des houes. Certains étaient masqués. Le chaos régnait, des dizaines de colons faisant face à des dizaines de villageois. On entend de nombreux cris et coups de feu sur les images.

Le premier tué a été Mohammed Malitat, 17 ans, qui accompagnait son père Hamed, 43 ans, propriétaire de terres dans la région, pour tenter d’éteindre les flammes. Le jeune homme s’est affronté à un colon et l’a fait tomber. Hanani et Abu Siam ont ensuite raconté que le colon, dont ils connaissent le prénom, s’est relevé et a tiré sur l’adolescent dans le cou à bout portant – avec un fusil M16.

Après l’effondrement de Mohammed, qui gisait en sang, le colon a continué à tirer, affirment les deux Palestiniens, afin de « confirmer la mort ». Pourquoi avez-vous tué le garçon ? criaient les habitants.

Hamed a été grièvement blessé et se trouve toujours à l’hôpital Rafidia, à Naplouse.

La fusillade a encore accru le chaos. Le colon armé du M16 a tiré sur Hanani au ventre ; l’agriculteur a réussi à s’éloigner, mais l’homme a continué à tirer sur lui.

Mahmoud Hanani, 20 ans, un parent éloigné de Maaruf, a été tué par balle ; il avait d’abord été blessé à la jambe et tentait de ramper pour s’éloigner lorsqu’un colon l’a abattu alors qu’il avançait péniblement.

Six soldats se trouvaient sur place lorsque les événements ont commencé. Aucun d’eux n’a levé le petit doigt pour aider les villageois. Une deuxième unité de l’armée est ensuite arrivée. Hanani nous dit que, tant que les soldats semblaient constater que les colons étaient en sécurité, ils n’intervenaient pas – mais lorsqu’ils ont vu les agriculteurs palestiniens et d’autres villageois attaquer des colons, ils ont commencé à tirer en l’air pour les disperser. Les forces ont mis fin à la bagarre en quinze minutes.

Les soldats ont placé les corps dans deux sacs en plastique noirs et sont partis avec eux. Les habitants de Beit Furik soupçonnent qu’ils l’ont fait parce qu’un si grand nombre de balles avaient été tirées sur les corps. Aux 1 700 corps qu’Israël a saisis et conservés au cours des trois dernières années se sont ainsi ajoutés deux autres, qui n’ont toujours pas été rendus aux familles, pour une raison ou une autre.

Pour sa part, Maaruf Hanani a réussi à courir environ 150 mètres sous les tirs. « Je voulais vivre », dit-il maintenant en souriant. Grièvement blessé à l’abdomen, il a d’abord été évacué à moto, puis transféré dans une voiture privée qui l’a conduit à la clinique médicale de Beit Furik. Après avoir reçu les premiers soins, il a été transporté en ambulance, avec l’autre blessé, à Rafidia, où il a été hospitalisé pendant huit jours et a subi une opération complexe de quatre heures.

Voici le récit que la police israélienne a donné à Haaretz cette semaine de l’incident survenu dans les champs meurtriers de Beit Furik : « Contrairement à ce que vous affirmez dans votre demande, conformément aux constatations faites sur le terrain à l’arrivée des forces, l’événement a été qualifié d’attentat terroriste par tous les organes de sécurité concernés, car plusieurs Palestiniens ont attaqué et poignardé des citoyens israéliens au moyen d’un couteau, alors que ceux-ci [les Israéliens] tentaient d’éteindre l’incendie qui s’était déclaré sur les lieux, et ont grièvement blessé l’un d’eux [un Israélien]. L’enquête sur l’événement se poursuit au sein du service HTA [Hostile Terrorist Activity – activité terroriste hostile] de l’Unité centrale du district Shai [Samarie et Judée] de la police. »

Dans le village de Tell, les colons étaient simplement sortis pour une « randonnée », tandis qu’ici ils seraient venus, prétendument, « éteindre l’incendie ». L’enquête de police se poursuit peut-être, mais aucun des témoins oculaires avec lesquels nous avons parlé cette semaine à Beit Furik n’avait encore été interrogé par la police, près de trois semaines après les faits. Il n’y en a probablement pas besoin, puisque la police et les « organes de sécurité concernés » ont immédiatement déterminé qu’il s’agissait d’un événement HTA.

L’unité du porte-parole des Forces de défense israéliennes a déclaré cette semaine : « Au cours des opérations visant à éteindre l’incendie, deux terroristes ont poignardé un citoyen israélien. Ayant été témoin de l’attaque, un autre citoyen qui se trouvait à proximité a tué les deux terroristes. Par la suite, les forces de Tsahal ont mené des recherches dans tout le village de Beit Furik et l’ont placé sous siège. »

Gideon Levy y Alex Levac (fotos), Haaretz, 15 de agosto de 2026

Tendido en una cama en un balcón con vistas al valle, al olivar y a la montaña de enfrente, hay un hombre cuyo abdomen está perforado, cosido y vendado de lado a lado. Resultó gravemente herido abajo, en el valle, en sus propios campos de trigo, que pueden verse desde aquí.

Desde el balcón también se ve, al otro lado, la granja-puesto de avanzada de colonos de Derech Avraham: cuatro o cinco estructuras de siniestra intención. Desde hace aproximadamente un año amenazan la tranquilidad de la zona. Al otro lado de la colina se encuentra la «nave nodriza» de la granja, Elon Moreh; en la montaña detrás de nosotros está Itamar, otra colonia violenta y de larga data, que también ha extendido sus tentáculos por la zona.

Estamos al este de Nablus, camino de Beit Furik. El trayecto se alargó a comienzos de esta semana debido a las enormes colas en las gasolineras, provocadas por una escasez de combustible que, al parecer, es responsabilidad de la Autoridad Palestina.

Maaruf Hanani, de 43 años, oficial de la policía palestina y agricultor, con tres hijos, vive en una casa al borde del valle. El 23 de julio estaba de permiso de fin de semana de un curso de policía que realizaba en Jericó. Por la mañana fue a Nablus a comprar medicamentos para los tres pura sangre que cría como afición; después regresó a su espaciosa casa.

Aquel jueves, él y su socio agrícola, Firas Shahin, de 55 años, estaban sentados en el balcón, donde esta semana se notaba una agradable brisa, cuando de repente vieron elevarse humo blanco desde la dirección de sus campos. Ambos cultivan conjuntamente 55 dunams (5,5 ha) de trigo en el valle. Se precipitaron hacia el lugar.

Era el día anterior al ataque contra los agricultores palestinos de la aldea de Tell, durante el cual murieron cuatro residentes locales y dos soldados israelíes. La proximidad de las fechas hace sospechar que podrían haber sido acciones previamente planificadas por los colonos, y no estallidos espontáneos.

Salma a-Deb’i, investigadora de campo de B’Tselem - el Centro Israelí de Información para los Derechos Humanos en los Territorios Ocupados para la zona de Nablus , dice que ha observado una escalada de este tipo de actos en las últimas semanas.

«Últimamente parece que los colonos están planificando sus ataques», dice a Haaretz. «Y cuando los residentes locales se resisten, el ejército interviene y los residentes pierden sus tierras. En Kafr Tell ahora hay móvil homes donde fueron asesinados los cuatro residentes».

Ahmed Abu Siam, de 32 años, dirige un grupo de 12 voluntarios en Beit Furik que presta apoyo a su comunidad siempre que hay problemas, ante la ausencia de instituciones municipales en funcionamiento. Él también recibió un aviso sobre un incendio en los campos de Hanani y Shahin, llamó inmediatamente a los bomberos locales y condujo a sus voluntarios al valle en llamas.

El fuego había prendido en varios lugares. Nadie de los presentes dudaba de que se trataba de otra agresión maliciosa de los colonos –no la primera y, desde luego, no la última–. Desde que se estableció Derech Avraham, el 10 de agosto de 2025, los incendios provocados, los robos y el vandalismo contra tuberías de agua y equipos agrícolas se han vuelto rampantes.

Los agricultores de Beit Furik ya no pueden acceder a sus tierras, una situación que comparten casi todas las aldeas de Cisjordania. Una semana antes del incidente en cuestión –en coordinación con el ejército–, los palestinos habían llevado una cosechadora a sus campos para segar el trigo, pero los colonos les bloquearon el paso y amenazaron con incendiar la cosechadora.

Llegaron soldados al lugar y declararon la zona cerrada militarmente. Cuando uno de los soldados descubrió que Hanani era oficial de la policía palestina, le dijo: «Que Abu Mazen [el presidente palestino Mahmoud Abbas] coseche el trigo».

Hanani afirma que el oficial le apuntó con su fusil y lo amenazó con que, si no se marchaba inmediatamente con la cosechadora, el ejército llamaría a los colonos. Pocos minutos después, llegaron colonos en un vehículo todoterreno. Los palestinos decidieron retirarse. Lo que queda del trigo aún no ha sido cosechado.

Cuando Hanani trató de explicarle al oficial que aquellas eran sus tierras, este replicó: «Aquí no tienes tierras. Esta tierra pertenece al Estado de Israel».

La familia que vive en al menos una de las casas cercanas a la granja tiene miedo de salir en estos días. Mientras tanto, los voluntarios de Abu Siam y otros residentes locales organizan patrullas nocturnas para proteger a sus familias y propiedades. Un hombre llamado Arafat Nasasara se trasladó recientemente, con su familia y su rebaño de ovejas, a unas tierras colindantes con el puesto de avanzada después de que los colonos lo expulsaran de su anterior hogar, en Khirbet Tana, al este de Beit Furik.

Según Hanani y Abu Siam, el 23 de julio los aldeanos comenzaron a apagar las llamas –que finalmente arrasaron 270 dunams, según dicen– con extintores y cubos de agua hasta que pudieran llegar los bomberos. También hicieron venir un tractor para cavar una zanja con el fin de aislar el incendio y evitar que se propagara más, pero unas imágenes de video grabadas a las 10:33 muestran que las llamas se extendían rápidamente a causa del calor y del viento.

Después, según los testimonios de los aldeanos, mientras varias decenas de personas intentaban apagar el fuego, llegaron cinco vehículos procedentes de la granja Derech Avraham, con decenas de colonos que empezaron a disparar al aire y a golpear a los palestinos para obligarlos a abandonar sus campos. Algunos de los intrusos iban armados con fusiles y pistolas; otros llevaban garrotes y azadas. Algunos estaban enmascarados. Reinaba el caos, con decenas de colonos enfrentándose a decenas de aldeanos. En las imágenes se oyen muchos gritos y numerosos disparos.

El primero en morir fue Mohammed Malitat, de 17 años, que acompañaba a su padre Hamed, de 43 años, propietario de tierras en la zona, en un intento de apagar las llamas. El joven se enfrentó con un colono y lo derribó. Hanani y Abu Siam relataron posteriormente que el colono, cuyo nombre de pila conocen, se levantó y disparó al adolescente en el cuello a quemarropa –con un fusil M16.

Después de que Mohammed se desplomara y quedara tendido sangrando, el colono siguió disparando, dicen los dos palestinos, para «confirmar la muerte». ¿Por qué mataste al chico?, gritaban los habitantes.

Hamed resultó gravemente herido y sigue en el Hospital Rafidia, en Nablus.

Los disparos intensificaron el caos. El colono con el M16 disparó a Hanani en el abdomen; el agricultor consiguió alejarse, pero el hombre siguió disparándole.

Mahmoud Hanani, de 20 años, pariente lejano de Maaruf, murió por disparos; al principio había sido herido en la pierna e intentó arrastrarse para alejarse cuando un colono le disparó y lo mató mientras avanzaba lentamente.

Había seis soldados en el lugar cuando los hechos empezaron a desarrollarse. Ninguno movió un dedo para ayudar a los aldeanos. Posteriormente llegó una segunda unidad del ejército. Hanani nos dice que mientras los soldados aparentemente veían que los colonos estaban a salvo, no intervinieron; pero cuando vieron a los agricultores palestinos y a otros aldeanos atacar a colonos, empezaron a disparar al aire para dispersarlos. Las fuerzas pusieron fin a la pelea en 15 minutos.

Los soldados metieron los cuerpos en dos bolsas de plástico negras y se marcharon con ellos. Los residentes de Beit Furik sospechan que lo hicieron porque se habían disparado tantas balas contra los cuerpos. A los 1.700 cuerpos que Israel ha incautado y retenido durante los últimos tres años se sumaron así otros dos, que todavía no han sido devueltos a las familias, por la razón que sea.

Por su parte, Maaruf Hanani logró correr unos 150 metros bajo los disparos. «Quería vivir», dice ahora con una sonrisa. Gravemente herido en el abdomen, fue evacuado primero en motocicleta y después trasladado a un automóvil particular que lo llevó a la clínica médica de Beit Furik. Tras recibir primeros auxilios, fue transportado en ambulancia, junto con el otro herido, a Rafidia, donde estuvo hospitalizado durante ocho días y fue sometido a una complicada operación de cuatro horas.

Este es el relato que la Policía de Israel dio esta semana a Haaretz sobre el incidente en los campos de muerte de Beit Furik: «Contrariamente a lo que ustedes afirman en su consulta, de acuerdo con los hallazgos observados sobre el terreno cuando llegaron las fuerzas, el suceso ha sido categorizado por todos los organismos de seguridad pertinentes como un ataque terrorista, ya que varios palestinos atacaron y apuñalaron a ciudadanos israelíes con un cuchillo, mientras ellos [los israelíes] intentaban apagar el incendio que se había declarado en el lugar, e hirieron gravemente a uno de ellos [un israelí]. La investigación del suceso continúa en el departamento HTA [Hostile Terrorist Activity – actividad terrorista hostil] de la Unidad Central del distrito Shai [Samaria y Judea] de la policía».

En la aldea de Tell, los colonos simplemente estaban de «excursión», mientras que aquí supuestamente habían venido «a apagar el incendio». La investigación policial quizá siga en curso, pero ninguno de los testigos presenciales con quienes hablamos esta semana en Beit Furik había sido interrogado todavía por la policía, casi tres semanas después del suceso. Probablemente no haga falta, puesto que la policía y los «organismos de seguridad pertinentes» determinaron de inmediato que se trataba de un incidente ATH.

La Unidad del Portavoz de las Fuerzas de Defensa de Israel declaró esta semana: «Durante los esfuerzos por apagar el incendio, dos terroristas apuñalaron a un ciudadano israelí. Al presenciar el ataque, otro ciudadano que se encontraba en las inmediaciones mató a los dos terroristas. Posteriormente, las fuerzas de las FDI llevaron a cabo registros por toda la aldea de Beit Furik y la sometieron a un asedio».

Maryam Tahmasebi, The Nation, 11 août 2026

Je m’appelle Maryam Tahmasebi, et je suis professeure de psychologie et de statistiques au Los Angeles Pierce College – ou plutôt, je l’étais jusqu’au 9 avril, lorsque ma vie, et celle de ma famille, ont changé à jamais.

Ce jour-là, je donnais un cours quand mon fils m’a envoyé un texto pour me dire que mon mari ne l’avait pas récupéré à l’école et ne répondait pas à son téléphone, ce qui ne lui ressemble pas du tout. J’ai récupéré mon fils à l’école, je suis rentrée chez moi affolée et j’ai appelé la police, pensant qu’il avait dû lui arriver quelque chose d’horrible. Pourtant, il ne m’est jamais venu à l’esprit qu’il avait pu être arrêté par l’ICE. Nous sommes des résidents permanents légaux avec des cartes vertes valides. Mon mari, Eissa Hashemi, est également professeur et a consacré sa vie à encadrer des étudiants en doctorat au département de psychologie des affaires de la Chicago School. Nous avons tous les deux encadré de nombreux candidats au doctorat, parmi lesquels des anciens combattants qui ont servi ce pays pendant des décennies. Nous n’avons aucun casier judiciaire – pas même une contravention. Je croyais en la « règle de droit » et j’étais convaincue que s’il y avait le moindre problème avec notre statut d’immigration, le gouvernement nous en aviserait par les voies légales.

J’ai été au-delà du choc en réalisant qu’une campagne de diffamation en ligne, sans aucun fondement ni valeur juridique, avait convaincu le gouvernement usaméricain de tenter de révoquer nos cartes vertes du jour au lendemain, sans procédure régulière ni même nous en informer. Le gouvernement avait décidé de punir mon mari pour être le fils d’une femme qui avait été interprète pour les preneurs d’otages iraniens en 1979, avant même la naissance d’Eissa*.

Je suis venue ici parce que je voulais me construire une vie, pour moi et ma famille, définie par mes propres actions, et non par celles de qui que ce soit. Mais aujourd’hui, nos vies sont bouleversées à cause de ce que quelqu’un d’autre a fait il y a près de 50 ans.

Imaginez que vous êtes une femme indépendante qui lutte chaque jour contre le sexisme et le patriarcat, et qu’on vous dise que non seulement vos propres idées et vos réussites académiques ne comptent pas, mais qu’en plus vous êtes désormais responsable de décisions que vous n’avez jamais prises, et de choses qui se sont produites avant votre naissance. Que vous n’avez pas d’identité propre et que votre existence peut être niée sur la base de liens familiaux. C’est une punition par le sang. J’espérais que les États-Unis d’Amérique, le pays que j’aimais, seraient différents.

Finalement, la localisation du téléphone de mon mari a montré qu’il se trouvait dans un centre de l’ICE au centre-ville de Los Angeles. Je lui ai parlé une minute. Il m’a dit qu’on lui avait assuré que, pendant son arrestation, notre fils et moi étions en sécurité. Cela s’est avéré être un mensonge. Le lendemain, quand j’ai emmené mon fils à l’école, ma voiture a été encerclée par des véhicules du DHS (Département de la Sécurité intérieure, NdT), et mon fils et moi avons été arrêtés. J’ai dû regarder mon fils, qui est au lycée et qui est résident légal de Californie depuis 12 ans, se faire passer les menottes. Nous avons été transportés au Texas en une nuit depuis Los Angeles dans des conditions horribles que je ne détaillerai pas dans cette lettre. Nous sommes restés au Texas depuis.

Mon fils et moi avons passé plus de 120 jours au centre de traitement d’immigration de Dilley, loin de mon mari, qui a été emmené au centre de détention de South Texas à Pearsall, au Texas. Là-bas, il fait face à des conditions encore plus horribles, et il y fait face seul. Lorsque j’ai demandé que mon mari soit réuni avec nous à Dilley, un soi-disant « centre de détention familiale » (la simple existence d’un tel terme est profondément troublante), on m’a répondu que, dans notre cas précis, la séparation familiale est la politique et la règle.

J’ai eu du mal à comprendre comment cela peut arriver à des gens qui n’ont jamais enfreint la loi, dans un système que je croyais fondé sur la règle de droit.

Nous avons traversé l’enfer ces quatre derniers mois, et notre santé physique et mentale s’est détériorée d’une manière qui pourrait être irréversible pendant des années. Nous n’avons le droit de parler à mon mari que 10 minutes toutes les deux semaines, sous surveillance. Mon fils, qui ne parle que l’anglais et qui est scolarisé dans le système californien depuis la maternelle, a du mal à comprendre pourquoi le seul pays qu’il considère comme le sien le traite de cette façon.

Ce qui nous est arrivé a été conçu spécifiquement pour briser notre corps et notre esprit. Je suis une mère, pas une martyre, donc je choisirai toujours la santé et le bien-être de mon fils plutôt que tous les rêves ou aspirations que je peux avoir. Mais même lorsque nous avons pris la décision difficile de demander l’autorisation de quitter volontairement les USA – l’endroit que nous considérons comme notre pays et notre foyer – le gouvernement non seulement s’y est opposé, mais a suggéré qu’il ferait appel de toute décision judiciaire nous autorisant à partir.

Autrement dit, ils veulent poursuivre notre détention indéfinie sans aucune perspective de fin. Mais dans quel but ? Je me pose cette question sans cesse. Je ne vois aucune raison pour laquelle nous sommes soumis à cette épreuve punitive. Nous n’avons ni argent ni pouvoir pour nous aider, nous protéger ou nous acheter des faveurs. Nous sommes deux enseignants de la classe laborieuse qui menions une vie modeste dans un appartement loué et qui n’aurions jamais imaginé que cela nous arriverait.

C’est pourquoi nous avons besoin de votre aide. Nous souffrons terriblement et sommes piégés dans un cauchemar insoutenable et sans fin. Je veux que mon fils ait une vie normale, pas qu’il passe ses jours dans cet affreux centre de détention de Dilley. Aucun enfant ne mérite cela. Aucun être humain ne mérite cela. Nous demandons à toute personne ayant une conscience de nous aider à mettre fin à ce cauchemar. J’ai encore beaucoup de choses à dire, mais c’est la version entravée de ce que je me sens en sécurité de dire pour l’instant. Je terminerai sur ceci : si cela peut nous arriver à nous, une famille respectueuse des lois composée de deux professeurs et d’un jeune garçon, cela peut arriver à n’importe qui.

N.d.T.

*Eissa est le fils de Masoumeh Ebtekar, qui a été choisie comme porte-parole par les étudiants qui ont pris en otage le personnel de l’ambassade usaméricaine à Téhéran (1979-1981), en raison de sa bonne connaissance de l’anglais usaméricain (elle avait vécu avec ses parents en Pennsylvanie). Elle a été surnommée « Screaming Mary » par les médias usaméricains. Elle a dirigé le département iranien de l’Environnement de 1997 à 2005 et de nouveau de 2013 à 2017, puis a été vice-présidente pour les Affaires des femmes et de la famille de 2017 à 2021. Elle est actuellement professeure à temps plein au département d’Immunologie de la faculté des sciences médicales de l’université Tarbiat Modares à Téhéran.

Maryam Tahmasebi, The Nation, 11 de agosto de 2026

Me llamo Maryam Tahmasebi y soy profesora de psicología y estadística en el Los Angeles Pierce College, o al menos lo era hasta el 9 de abril, cuando mi vida y la de mi familia cambiaron para siempre.

Ese día, estaba dando clase cuando mi hijo me envió un mensaje de texto diciéndome que su padre no lo había recogido del colegio y que no respondía a su teléfono, algo muy extraño en él. Recogí a mi hijo del colegio, volví a casa frenéticamente y llamé a la policía, pensando que le habría ocurrido algo horrible. Sin embargo, nunca se me ocurrió que pudiera haber sido detenido por el ICE. Somos residentes permanentes legales con tarjetas de residencia válidas. Mi marido, Eissa Hashemi, también es profesor y ha dedicado su vida a asesorar a estudiantes de doctorado en el departamento de Psicología Empresarial de The Chicago School. Ambos hemos asesorado a muchos candidatos a doctorado, entre ellos veteranos que han servido a este país durante décadas. No tenemos antecedentes penales, ni siquiera una multa de tráfico. Creía en el «estado de derecho» y confiaba en que, si hubiera algún problema con nuestro estatus migratorio, el gobierno nos notificaría a través de los canales legales.

Me quedé más que consternada al descubrir que una campaña de difamación en línea sin fundamento ni validez legal había convencido al gobierno usamericano de intentar revocar nuestras tarjetas de residencia de la noche a la mañana, sin el debido proceso ni siquiera informarnos. El gobierno había decidido castigar a mi marido por ser hijo de una mujer que fue intérprete de los secuestradores de rehenes iraníes en 1979, antes de que Eissa naciera*.

Vine aquí porque quería construir una vida para mí y mi familia que estuviera definida por mis propias acciones, no por las de los demás. Pero ahora nuestras vidas se están trastocando por algo que alguien más hizo hace casi 50 años.

Imagina que eres una mujer independiente que lucha a diario contra el sexismo y el patriarcado, y que te dicen que no solo tus propias ideas y logros académicos no importan, sino que de alguna manera eres responsable de decisiones que nunca tomaste y de cosas que sucedieron antes de que nacieras. Que no tienes una identidad propia y que tu existencia puede ser negada en función de los lazos familiares. Esto es un castigo por vínculo de sangre. Esperaba que los Estados Unidos de América, el país que amaba, fueran diferentes.

Finalmente, la ubicación del teléfono de mi marido mostró que estaba en un centro del ICE en el centro de Los Ángeles. Hablé con él allí durante un minuto. Dijo que le habían dicho que, mientras él estaba detenido, nuestro hijo y yo estábamos a salvo. Eso resultó ser una mentira. Al día siguiente, cuando llevaba a mi hijo al colegio, mi coche fue rodeado por vehículos del DHS (Departamento de Seguridad Nacional, NdT), y mi hijo y yo fuimos detenidos. Tuve que ver cómo a mi hijo, que está en la escuela secundaria y ha sido residente legal de California desde 12 años, le ponían esposas. Fuimos trasladados a Texas en una noche desde Los Ángeles en condiciones horribles que no detallaré en esta carta. Hemos permanecido en Texas desde entonces.

Mi hijo y yo hemos pasado más de 120 días en el Centro de Procesamiento de Inmigración de Dilley, lejos de mi marido, que fue llevado al Centro de Detención de South Texas en Pearsall, Texas. Allí, se enfrenta a condiciones aún más horribles, y las afronta solo. Cuando solicité que mi marido se reuniera con nosotros en Dilley, un llamado «centro de detención familiar» (la mera existencia de tal término es profundamente preocupante), me dijeron que, en nuestro caso específico, la separación familiar es la política y la norma.

Me ha costado entender cómo puede suceder esto a personas que nunca han violado la ley, en un sistema que creía basado en el estado de derecho.

Hemos pasado por el infierno durante los últimos cuatro meses, y nuestra salud física y mental se ha deteriorado de formas que podrían ser irreversibles durante años. Solo se nos permite hablar con mi marido 10 minutos cada dos semanas, bajo supervisión. Mi hijo, que solo habla inglés y ha estado en el sistema escolar de California desde preescolar, lucha por entender por qué el único país que considera su hogar lo trata de esta manera.

Lo que nos ha sucedido fue diseñado específicamente para quebrar nuestro cuerpo y nuestro espíritu. Soy una madre, no una mártir, por lo que siempre elegiré la salud y el bienestar de mi hijo por encima de cualquier sueño o aspiración que tenga. Pero incluso cuando tomamos la difícil decisión de pedir que se nos permitiera abandonar voluntariamente los USA, el lugar que consideramos nuestro país y nuestro hogar, el gobierno no solo se opuso, sino que sugirió que apelaría cualquier decisión judicial que nos concediera la salida.

En otras palabras, quieren continuar con nuestra detención indefinida sin ningún final a la vista. ¿Pero con qué propósito? Me he estado haciendo esa pregunta una y otra vez. No puedo pensar en ninguna razón por la que estemos siendo sometidos a esta prueba punitiva. No tenemos dinero ni poder que nos ayude, nos proteja o nos compre favores. Somos dos educadores de clase trabajadora que vivíamos una vida modesta en un apartamento alquilado y que nunca imaginamos que algo así nos pudiera pasar.

Por eso necesitamos su ayuda. Estamos sufriendo un tremendo dolor y estamos atrapados en una pesadilla insoportable e interminable. Quiero que mi hijo tenga una vida normal, que no pase sus días en este horrible centro de detención de Dilley. Ningún niño merece esto. Ningún ser humano merece esto. Pedimos a cualquier persona con conciencia que nos ayude a terminar con esta pesadilla. Hay más cosas que quiero decir, pero esta es la versión encadenada de lo que me siento segura de decir ahora mismo. Terminaré con esto: si esto pudo sucedernos a nosotros, una familia respetuosa de la ley, formada por dos profesores y un niño pequeño, puede sucederle a cualquiera.

N. del T.

• Eissa es hijo de Masoumeh Ebtekar, quien fue elegida portavoz por los estudiantes que tomaron como rehenes al personal de la embajada de USA en Teherán (1979-1981), debido a su buen conocimiento del inglés usamericano (había vivido con sus padres en Pensilvania). Los medios usamericanos la apodaron «Screaming Mary». Dirigió el Departamento de Medio Ambiente de Irán de 1997 a 2005 y nuevamente de 2013 a 2017, tras lo cual fue vicepresidenta de Asuntos de la Mujer y la Familia de 2017 a 2021. Actualmente es profesora titular en el Departamento de Inmunología de la Facultad de Ciencias Médicas de la Universidad Tarbiat Modares en Teherán.

نوشته مریم طهماسبی، The Nation (نشریه نیشن)، ۱۱ اوت ۲۰۲۶

اسم من مریم طهماسبی است و من استاد روانشناسی و آمار در کالج پیرس لس آنجلس هستم - یا بهتر بگویم، تا ۹ آوریل که زندگی من و خانواده‌ام برای همیشه تغییر کرد، بودم.

آن روز، داشتم در کلاس، درس می‌دادم که پسرم به من پیامک داد پدرش او را از مدرسه برنداشته و به تلفنش پاسخ نمی‌دهد، که بسیار برخلاف عادت اوست. پسرم را از مدرسه برداشتم، با وحشت به خانه برگشتم و با پلیس تماس گرفتم، فکر کردم که حتماً اتفاق وحشتناکی برای او افتاده است. با این حال، هرگز به ذهنم خطور نکرد که ممکن است توسط آی‌سی‌ای بازداشت شده باشد. ما شهروندان دائمی قانونی با کارت سبز معتبر هستیم. شوهرم، عیسی هاشمی، نیز استاد است و زندگی خود را وقف راهنمایی دانشجویان دکترا در گروه روانشناسی کسب‌وکار مدرسه شیکاگو کرده است. ما هر دو راهنمای بسیاری از نامزدهای دکترا بوده‌ایم که در میان آنها کهنه‌سربازانی هستند که دهه‌ها به این کشور خدمت کرده‌اند. ما هیچ سابقه کیفری نداریم - حتی یک برگه جریمه رانندگی. من به «حاکمیت قانون» اعتقاد داشتم و مطمئن بودم که اگر مشکلی در وضعیت مهاجرتی ما وجود می‌داشت، دولت از طریق کانال‌های قانونی به ما اطلاع می‌داد.

وقتی فهمیدم که یک کارزار افتراآمیز آنلاین بدون هیچ اساس و اعتبار قانونی، دولت آمریکا را متقاعد کرده است که کارت سبز ما را یک‌شبه و بدون روند دادرسی عادلانه و حتی بدون اطلاع به ما لغو کند بیشتر شوکه شدم. دولت تصمیم گرفته بود شوهرم را به خاطر فرزندیِ زنی که در سال 1979 میلادی از جمله گروگان‌گیران ایرانی بود، مجازات کند.*

من به اینجا آمدم چون می‌خواستم برای خودم و خانواده‌ام زندگی‌ای بسازم که با اعمال خودم تعیین شود، نه اقدامات هیچ کس دیگری. اما اکنون زندگی ما به خاطر کاری که شخص دیگری حدود ۵۰ سال پیش انجام داده است، از هم پاشیده.

تصور کنید که شما یک زن مستقل هستید که هر روز در میان امواج تبعیض جنسی و مردسالاری دست و پا می‌زنید، و سپس به شما گفته می‌شود که نه تنها ایده‌ها و دستاوردهای علمی خودتان اهمیتی ندارند، بلکه به نحوی شما اکنون مسئول تصمیماتی هستید که هرگز نگرفته‌اید و چیزهایی که قبل از به دنیا آمدنتان رخ داده‌اند و اینکه شما هویت مستقلی ندارید و وجودتان را می‌توان بر اساس روابط خویشاوندی نفی کرد. این مجازاتِ خونی است. من امیدوار بودم که ایالات متحده آمریکا، کشوری که دوستش داشتم، متفاوت باشد.

در نهایت، موقعیت تلفن شوهرم نشان داد که او در مرکز آی‌سی‌ای در مرکز شهر لس آنجلس می‌باشد. یک دقیقه آنجا با او صحبت کردم. او گفت، به او گفته شده بود که در حالی که او دستگیر شده، پسرم و من در امان هستیم. معلوم شد که آن دروغ بوده است. روز بعد، وقتی پسرم را به مدرسه می‌بردم، ماشین من توسط ماشین‌های وزارت امنیت داخلی محاصره شد و من و پسرم بازداشت شدیم. مجبور شدم مساهده کنم که پسرم، که دبیرستانی است و ۱۲ سال است ساکن قانونی کالیفرنیا بوده، دستبند به دست می‌شود. ما یک‌شبه از لس آنجلس به تگزاس منتقل شدیم، در شرایط وحشتناکی که در این نامه به آنها نمی‌پردازم. از آن زمان تاکنون در تگزاس مانده‌ایم.

پسرم و من بیش از ۱۲۰ روز را در مرکز پردازش مهاجرت دیلی سپری کرده‌ایم، دور از شوهرم که به مرکز بازداشت تگزاس جنوبی در پیرسال واقع در تگزاس برده شده است. آنجا، او با شرایط حتی وحشتناک‌تری روبروست و آنها را تنها تحمل می‌کند. وقتی درخواست کردم که شوهرم به ما در دیلی، به اصطلاح «مرکز بازداشت خانواده» (که وجود چنین اصطلاحی به خودی خود عمیقاً نگران‌کننده است)، ملحق شود، به من گفته شد که در مورد خاص ما، جدایی خانوادگی سیاست و قاعده است.

برایم سخت بوده که بفهمم چگونه این اتفاق می‌تواند برای افرادی رخ دهد که هرگز قانون را زیر پا نگذارده اند، در سیستمی که من فکر می‌کردم مبتنی بر حاکمیت قانون است.

ما چهار ماه اخیر را در جهنم گذرانده‌ایم و سلامت جسمی و روانی ما به گونه‌ای رو به زوال رفته است که ممکن است سال‌ها جبران‌ناپذیر باشد. ما فقط اجازه داریم هر دو هفته یک بار، به مدت ۱۰ دقیقه و تحتِ نظر، با شوهرم صحبت کنیم. پسرم، که فقط انگلیسی صحبت می‌کند و از پیش‌دبستانی در سیستم آموزشی کالیفرنیا بوده، به سختی می‌فهمد که چرا تنها کشوری که آن را خانه خویش می‌داند، این گونه با او رفتار می‌کند.

آنچه برای ما رخ داده، به طور خاص برای شکستن جسم و روح ما طراحی شده است. من مادر هستم، نه شهید، بنابراین همیشه سلامت و رفاه پسرم را بر هر رویا یا آرزویی که دارم ترجیح می‌دهم. اما حتی زمانی که این تصمیم دشوار را گرفتیم که از ما خواسته شود مجاز شویم داوطلبانه ایالات متحده، جایی را که کشور و خانه خود می‌دانیم ترک کنیم - دولت نه تنها مخالفت کرد، بلکه اعلام کرد که نسبت به هر تصمیم قضایی که به ما اجازه خروج دهند، اعتراض خواهد کرد.

به عبارت دیگر، آنها می‌خواهند بازداشت نامحدود ما را بدون هیچ پایانی ادامه دهند. اما با چه هدفی؟ من بارها و بارها این سوال را از خودم پرسیده‌ام. هیچ دلیلی نمی‌توانم برای اینکه چرا ما را در معرض این مصیبت تنبیهی قرار می‌دهند، پیدا کنم. ما پول یا قدرتی نداریم که به ما کمک کند، از ما محافظت کند، یا مراعاتی برایمان کسب کند. ما دو معلم از طبقه کارگر هستیم که زندگی کارگری در آپارتمانی اجاره‌ای داشتیم و هرگز تصور نمی‌کردیم چنین چیزی برایمان اتفاق بیفتد.

به همین دلیل به کمک شما نیاز داریم. ما در درد و رنجی عظیم بوده و در کابوسی غیرقابل تحمل و بی‌پایان گرفتار شده‌ایم. خواست من این است که پسرم زندگی عادی داشته باشد، نه اینکه روزهایش را در این مرکز بازداشت وحشتناک در دیلی بگذراند. هیچ کودکی سزاوار این نیست. هیچ انسانی سزاوار این نیست. ما از هر فرد با وجدانی می‌خواهیم که به ما کمک کند تا به این کابوس پایان دهیم. چیزهای بیشتری هم هست که می‌خواهم بگویم، اما این نسخه‌ی محتاطانه‌‌ایست که در حال حاضر گفتن آن را بی‌خطر می‌دانم. با این جمله پایان می‌دهم: اگر افتادنِ این اتفاق برای ما، برای خانواده‌ای قانون‌مدار متشکل از دو استاد و یک پسر جوان ممکن باشد، می‌تواند برای هر کسی بیفتد.

یادداشت مترجم

*عیسی پسر معصومه ابتکار است که توسط دانشجویانی که کارکنان سفارت آمریکا را در تهران به گروگان گرفتند (۱۹۸۱-۱۹۷۹) به دلیل تسلط خوبش بر انگلیسی آمریکایی (با والدینش در پنسیلوانیا زندگی کرده بود) به عنوان سخنگو انتخاب شد. رسانه‌های آمریکایی او را «مری جیغ‌زن» لقب دادند. او از ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۵ و مجدداً از ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۷ ریاست سازمان محیط زیست ایران را بر عهده داشت، پس از آن از ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده بود. او در حال حاضر استاد تمام‌وقت گروه ایمونولوژی دانشکده علوم پزشکی دانشگاه تربیت مدرس در تهران است.

اتحادیهٔ فلسطینی آمریکای لاتین - (UPAL) ۱۳ اوت ۲۰۲۶

نباید از برخی خبرها مانند یک خبر معمولی گذر کرد، زیرا بسیار بیش از آنچه را در کلمات گفته می‌شود، آشکار می‌کنند. از جملهٔ این موارد، ابتکار پروفسور ٔ ایتالیایی فلسفه، اوجنیو ماتزارلّا، است که خواستار اعطای جایزهٔ صلح نوبل به کودکان نوار غزه شده است؛ ابتکاری که تاکنون حمایت و امضای هزاران شهروند، روحانی، نهادهای محلی، اتحادیه‌های کارگری و دانشگاهیان ایتالیا را به دست آورده است.

در نگاه نخست، ممکن است این اقدام یک ابتکار بشردوستانه و شریف به نظر آید. اما در واقع، این ابتکار، جهان را با پرسشی بسیار دردناک‌تر روبه‌رو می‌کند: اینکه گفته شده کودکان غزه به جایزه نوبل نیاز دارند چه معنا دارد؟ بخاطر این است که جهانیان به انسانیت خود پی برند و فاجعه ای را که ناظر بر آن هستند درک کنند؟

کودکان به جایزه نیاز ندارند.

کودکی که خانواده یا خانهٔ خود را از دست داده است، به مدال نیاز ندارد.

کودکی که زیر بمباران، محاصره و گرسنگی زندگی می‌کند، به گواهی یک نهاد بین‌المللی نیاز ندارد تا ثابت کند حق زندگی دارد.

آنچه نیاز دارد، این است که کشتار متوقف شود.

و تناقضی که در بیان احساسات نباید از نظر دور بماند، دقیقاً در همین‌ است. اگر فاجعهٔ کودکان غزه به دانشگاه‌ها، روزنامه‌ها، کلیساها، اتحادیه‌های کارگری و نهادهای محلی ایتالیا رسیده است، این بدان معناست که دیگر نمی‌توان تصویر این فاجعه را پنهان کرد. اما به‌رسمیت‌شناختن اخلاقی، هرچقدر هم مهم باشد، نمی‌تواند جایگزین مسئولیت سیاسی و حقوقی شود.

کودکان غزه بر اثر یک بلای طبیعی جان نمی‌بازند. و نیز چنین نیست که تاریخ ناگهان تصمیم گرفته باشد با آنان بی‌رحمانه رفتار کند. آنان در شرایط جنگ، محاصره، ویرانی و تصمیمات سیاسی و نظامی زندگی می‌کنند؛ تصمیماتی که مسئولان آن‌ها باید در قبالشان پاسخگو باشند. بنابراین پرسش واقعی این نیست که: آیا کودکان غزه شایستهٔ جایزهٔ صلح نوبل هستند؟ پرسش واقعی این است: جهان، چه زمانی برای پایان دادن به آنچه بر سر آنان می‌آید، اقدام خواهد کرد؟

تبدیل قربانیان به نماد صلح ممکن است تأثیرگذار باشد، اما اگر همه‌چیز در حد نماد باقی بماند، خطر دیگری نیز در پی دارد. جهان به تصاویر دردناک بیشتری نیاز ندارد؛ به بیانیه‌های بیشتر دربارهٔ نگرانی نیاز ندارد؛ و به اظهارات بیشتری که می‌گویند «کافی است» نیاز ندارد، در حالی که همان واقعیت همچنان ادامه دارد.

غزه بیش از همدردی، به اقدام نیاز دارد.

غزه به حفاظت از غیرنظامیان، پایان دادن به کشتار و ویرانی، رفع محاصره، تضمین دسترسی به غذا، دارو و کمک‌های بشردوستانه، پاسخگو کردن کسانی که مرتکب جنایت گشته‌اند، و پایان دادن به نظام مصونیتی نیاز دارد که باعث شده است جان فلسطینیان در محاسبات سیاست بین‌المللی کم‌ارزش‌تر تلقی شود.

و بیش از همه، کودکان غزه نباید استثنایی باشند که وجدان جهان را بیدار می‌کنند، در حالی که ریشهٔ مشکل خارج از بحث باقی می‌ماند: گویی اشغال سرزمین ملت فلسطین و انکار حقوق ملی، سیاسی و انسانی آن، همراه با ادامهٔ مواجه بودن با اشغال، واقعیتی طبیعی است، نه یک وضعیت سیاسی و حقوقی که باید به آن پایان داده شود.

بروز این ابتکار از ایتالیا دارای پیام بسیار مهمی است: روایت رسمی دیگر حق ندارد انحصار تصویر غزه را در اختیار داشته باشد. همواره بخش‌های هرچه بزرگ‌تری از جامعهٔ اروپا در کودکان نوار غزه قربانیانی را می‌بینند که شایستهٔ حفاظت هستند، نه صرفاً اعدادی در اخبار.

این تحول شایستهٔ به‌رسمیت‌شناخته شدن است.

اما ما در اتحادیهٔ فلسطینی آمریکای لاتین، به‌روشنی می‌گوییم: نمی‌خواهیم کودکان غزه قهرمانان یک مراسم اهدای جایزه باشند. ما می‌خواهیم آنان زنده، در خانه‌هایشان، در مدارسشان، در زمین‌های بازی‌شان و در کنار خانواده‌هایشان باشند.

ما نمی‌خواهیم یک کودک فلسطینی به خاطر اینکه از یک بمباران جان سالم به در برده است جایزه بگیرد؛ ما می‌خواهیم اصلاً بمباران نشود.

ما نمی‌خواهیم دختری به خاطر از دست دادن والدینش مورد تقدیر قرار گیرد؛ ما می‌خواهیم والدینش در کنارش بمانند.

ما نمی‌خواهیم جهان پس از مرگ کودکان غزه به یاد آنان بیفتد؛ ما جهانی می‌خواهیم که در زمانی که آنان زنده‌اند، از آنان محافظت کند.

بنابراین، ابتکار ایتالیا نباید پایان راه باشد، بلکه باید آغاز پرسشی عمیق‌تر باشد: اگر هزاران ایتالیایی می‌توانند بگویند «کافی است»، چرا دولت‌های اروپایی نمی‌توانند چنین بگویند؟

چرا دانشگاه‌ها می‌توانند سخن بگویند، اتحادیه‌های کارگری می‌توانند اعتراض کنند، نهادهای محلی می‌توانند طومارها را امضا کنند و رهبران دینی می‌توانند صدای خود را بلند کنند، در حالی که برخی دولت‌ها همچنان به اسرائیل حمایت سیاسی، نظامی یا دیپلماتیک ارائه می‌دهند؟

و چرا مرگ کودکان، وقتی پای غزه در میان است، به یک فاجعهٔ بشردوستانه تبدیل می‌شود، در حالی که مسئولیت حقوقی و سیاسی آن به حاشیه رانده می‌شود؟

جهان با یک آزمون واقعی روبه‌روست، نه یک آزمون احساسی.

زیرا صلح مانند یک جایزه اعطا نمی‌شود.

صلح یک حق است.

و آزادی مدال نیست.

آزادی یک حق است.

و حفاظت از کودکان یک ابتکار همبستگی نیست،

این یک وظیفهٔ حقوقی و اخلاقی جامعهٔ بین‌المللی است.

از این رو، ما در UPAL از هر صدای ایتالیایی، اروپایی و آمریکای لاتین که با کشتار کودکان غزه مخالفت می‌کند استقبال می‌کنیم و این صداها را بخشی از یک جنبش جهانیِ رو به رشد برای بیداری وجدان‌ها می‌دانیم؛ جنبشی که با وجود همهٔ تلاش‌ها برای خاموش کردن آن، همچنان در حال گسترش است.

اما ما یک گام فراتر می‌رویم:

دیگر کشتار کودکان بس است.

دیگر محاصره بس است.

دیگر گرسنگی بس است.

دیگر ویرانی بس است.

دیگر مصونیت از مجازات بس است.

و دیگر استانداردهای دوگانه در زمینهٔ حقوق بشر بس است.

اگر جهان در کودکان غزه چیزی می‌بیند که شایستهٔ جایزهٔ صلح نوبل است، پس بیش از هر چیز باید ببیند که این کودکان سزاوار چه هستند: زندگی، آزادی، امنیت و کرامت.

زیرا بهترین جایزه‌ای که یک کودک در غزه می‌تواند دریافت کند، مدالی نیست که بر گردنش آویخته شود.

بلکه این است که فردا از خواب بیدار شود... و صدای بمباران را نشنود.

Union Palestinienne d’Amérique latine (UPAL) — 13 août 2026

Il est des nouvelles qui ne devraient pas passer comme une information parmi d’autres, car elles révèlent bien plus que leurs propres mots. Parmi elles figure l’initiative lancée par le professeur de philosophie italien Eugenio Mazzarella, qui propose d’attribuer le prix Nobel de la paix aux enfants de la bande de Gaza — une initiative qui a déjà recueilli les signatures de milliers de citoyens, de religieux, de municipalités, de syndicats et d’universitaires en Italie.

À première vue, cela peut sembler une initiative humanitaire et noble. Mais, en réalité, elle place le monde devant une question bien plus douloureuse : que signifie le fait que les enfants de Gaza aient besoin d’un prix Nobel pour que le monde reconnaisse leur humanité et la tragédie qu’ils vivent ?

Les enfants n’ont pas besoin de récompenses.

L’enfant qui a perdu sa famille ou son foyer n’a pas besoin d’une médaille.

L’enfant qui vit sous les bombardements, le blocus et la faim n’a pas besoin d’un certificat délivré par une institution internationale pour prouver qu’il mérite de vivre.

Ce dont il a besoin, c’est qu’on cesse de le tuer.

Et c’est là que réside la contradiction qu’il ne faut pas perdre de vue au milieu de l’émotion. Lorsque la tragédie des enfants de Gaza atteint les universités, les journaux, les églises, les syndicats et les municipalités italiennes, cela signifie que l’image de cette tragédie ne peut plus être occultée. Mais la reconnaissance morale, aussi importante soit-elle, ne peut se substituer à la responsabilité politique et juridique.

Les enfants de Gaza ne meurent pas d’une catastrophe naturelle. Ni parce que l’histoire aurait soudainement décidé d’être cruelle envers eux. Ils vivent sous le poids d’une guerre, d’un blocus, d’une destruction et de décisions politiques et militaires dont les responsables doivent rendre des comptes. La vraie question n’est donc pas : les enfants de Gaza méritent-ils le prix Nobel de la paix ? La vraie question est : quand le monde agira-t-il pour arrêter ce qui est perpétré contre eux ?

Transformer les victimes en symbole de paix peut être émouvant, mais cela comporte aussi un danger si tout se réduit au symbole. Le monde n’a pas besoin de plus d’images douloureuses, ni de plus de communiqués exprimant de l’inquiétude, ni de plus de déclarations disant « assez » tandis que la même réalité perdure.

Gaza n’a pas tant besoin de compassion que d’action.

Elle a besoin de protection pour les civils, de la fin des massacres et des destructions, de la levée du blocus, de l’entrée garantie de nourriture, de médicaments et d’aide humanitaire, de la reddition de comptes de ceux qui ont commis des crimes, et de la fin du système d’impunité qui a permis que la vie palestinienne pèse moins dans les calculs de la politique internationale.

Et surtout, les enfants de Gaza ne devraient pas être l’exception qui réveille la conscience du monde tandis que la racine du problème reste hors du débat : l’occupation d’un peuple palestinien et le déni de ses droits nationaux, politiques et humains, ainsi que la persistance d’un système d’occupation traité comme une réalité naturelle et non comme une situation politique et juridique qui doit prendre fin.

Depuis l’Italie, cette initiative dit quelque chose d’une importance immense : le récit officiel ne peut plus monopoliser l’image de Gaza, et des pans toujours plus larges de la société européenne commencent à voir dans les enfants de la bande de Gaza des victimes qui méritent d’être protégées, et non de simples chiffres dans les journaux télévisés.

C’est un fait qui mérite d’être reconnu.

Mais depuis l’Union Palestinienne d’Amérique latine, nous le disons clairement : nous ne voulons pas que les enfants de Gaza deviennent les protagonistes d’une cérémonie de remise de prix. Nous voulons qu’ils soient vivants dans leurs foyers, dans leurs écoles, sur leurs terrains de jeu et auprès de leurs familles.

Nous ne voulons pas qu’un enfant palestinien reçoive une récompense parce qu’il a survécu à un bombardement ; nous voulons qu’il ne soit jamais bombardé.

Nous ne voulons pas qu’une fillette soit honorée parce qu’elle a perdu ses parents ; nous voulons que ses parents restent à ses côtés.

Nous ne voulons pas que le monde se souvienne des enfants de Gaza après leur mort ; nous voulons un monde qui les protège tant qu’ils sont vivants.

C’est pourquoi l’initiative italienne ne doit pas être une fin en soi, mais le début d’une question plus profonde : si des milliers d’Italiens peuvent dire « Basta », pourquoi les gouvernements européens ne le pourraient-ils pas aussi ?

Pourquoi les universités peuvent-elles s’exprimer, les syndicats protester, les municipalités signer des pétitions et les responsables religieux élever la voix, tandis que certains gouvernements continuent d’apporter à Israël une couverture politique, militaire ou diplomatique ?

Et pourquoi la mort d’enfants devient-elle une tragédie humanitaire lorsqu’il s’agit de Gaza, tandis que la responsabilité juridique et politique est reléguée à l’arrière-plan ?

Le monde est confronté à une véritable épreuve, non à une épreuve émotionnelle.

Car la paix ne se remet pas comme un prix.

La paix est un droit.

Et la liberté n’est pas une médaille.

La liberté est un droit.

Et protéger les enfants n’est pas un geste de solidarité.

C’est un devoir juridique et moral de la communauté internationale.

C’est pourquoi, depuis l’UPAL, nous accueillons avec satisfaction toute voix italienne, européenne et latino-américaine qui rejette l’assassinat des enfants de Gaza, et nous considérons ces voix comme faisant partie d’un mouvement de conscience mondiale qui grandit malgré toutes les tentatives pour le faire taire.

Mais nous allons plus loin :

Assez de tuer des enfants.

Assez de blocus.

Assez de famine.

Assez de destruction.

Assez d’impunité.

Et assez de deux poids-deux mesures en matière de droits humains.

Si le monde voit dans les enfants de Gaza quelque chose qui mérite le prix Nobel de la paix, alors il doit voir, avant tout, ce que ces enfants méritent : la vie, la liberté, la sécurité et la dignité.

Car le meilleur prix qu’un enfant de Gaza puisse recevoir n’est pas une médaille suspendue à son cou.

C’est de se réveiller demain… et de ne plus entendre le bruit des bombardements.

Covenant est l’une des principales entreprises de technologie militaire opérant en Israël. Des photos de l’armée usaméricaine et un communiqué de presse ont révélé que ses missiles de croisière à bas coût Anthem ont été testés la semaine dernière au Maroc.

Sagi Cohen y Avi Scharf, Haaretz, 12 de agosto de 2026

La startup de technologie militaire Covenant Industries, qui développe secrètement des missiles de croisière à bas coût, a organisé une démonstration la semaine dernière au Maroc en collaboration avec l’armée usaméricaine. L’entreprise, fondée en 2024, a gardé ses produits secrets, bien qu’elle soit l’une des sociétés les plus en vue du secteur militaire israélien.

Un communiqué officiel du département de la Défense usaméricain a publié des photos qui, pour la première fois, dévoilent entièrement les missiles de l’entreprise. Selon un autre rapport, le missile de croisière avait déjà été testé initialement le mois dernier dans le cadre d’un exercice militaire usaméricain en Californie.

La démonstration, menée par l’armée usaméricaine avec les forces armées royales marocaines au nouveau Centre multinational d’entraînement et d’expérimentation en Afrique à Tan-Tan, comprenait une évaluation des « capacités de frappe de précision à longue portée ».

L’annonce s’est concentrée principalement sur le site d’essai et la coopération stratégique entre le Commandement usaméricain pour l’Afrique et l’armée marocaine, mais a également révélé publiquement la technologie de Covenant.

Selon le communiqué, la démonstration a consisté à évaluer un système de missiles de croisière à longue portée et à bas coût « conçu pour offrir des options de frappe de précision abordables et évolutives tout en collectant des données opérationnelles ».

Le communiqué faisait référence à une « startup technologique américaine » impliquée – c’est-à-dire Covenant Industries. L’entreprise est enregistrée aux USA et possède une filiale israélienne, le travail de développement étant effectué en Israël [ et une filiale en Allemagne, NdT]. La filiale de Tel Aviv emploie d’anciens membres de l’establishment et de l’industrie militaires israéliens.

Covenant Industries a été fondée par Michael Kaufman, un USAméricano-Israélien qui a précédemment immigré en Israël. Kaufman a travaillé dans le secteur de l’investissement aux USA, notamment dans un fonds appartenant à l’investisseur Peter Thiel, avant de venir en Israël pour fonder Covenant.

Covenant a levé des centaines de millions de dollars auprès de Founders Fund (Peter Thiel), Lux Capital, 8VC, Andreessen Horowitz et Lightspeed.

Des données aéronautiques publiquement disponibles indiquent qu’au moins une partie de l’équipement et du personnel de Covenant venait d’Israël. Un avion cargo étranger exploité par une société spécialisée dans le transport d’armes a atterri en Israël le 3 août, a chargé l’équipement et est arrivé le lendemain à Tan-Tan, dans le sud du Maroc, près de la frontière avec le Sahara occidental. Deux jets d’affaires ont également voyagé depuis Israël, transportant apparemment les équipes concernées.

Des photos officielles du département de la Guerre usaméricain montrent le déchargement de l’avion cargo, révélant l’assemblage des missiles de croisière ainsi que les équipes elles-mêmes.

Les missiles de croisière Anthem de Covenant sont visibles sur les photos. Ils ont de longues ailes et intègrent, entre autres composants, un moteur à réaction externe et des systèmes optiques dans leur nez. Ces missiles volent généralement à basse altitude selon une trajectoire relativement plate, contrairement aux missiles balistiques qui suivent une trajectoire en arc de cercle.

Abby Denburg, directrice de la croissance et présidente de l’entreprise, a déclaré à des journalistes étrangers qu’elle « se préparait à commencer à livrer des actifs prêts pour la production pour notre ligne de fabrication au début de 2027 et à mettre Anthem entre les mains des opérateurs qui en ont besoin ».

On ignore si Covenant vend ses missiles à l’armée usaméricaine. Cependant, ils pourraient s’avérer intéressants pour les armées occidentales en tant qu’alternative moins chère aux missiles de croisière coûteux comme le Tomahawk usaméricain, en particulier dans un contexte de rapports faisant état d’un épuisement des stocks de missiles de l’armée usaméricaine en raison de la guerre contre l’Iran. En juin dernier, Politico a rapporté que l’Allemagne envisageait, entre autres options, le système de Covenant.

Haaretz a récemment appris que le ministère israélien de la Défense examine actuellement la possibilité d’acquérir des missiles de croisière. La Direction de la recherche et du développement de la défense du ministère mène un examen préliminaire d’un achat qui pourrait représenter plusieurs centaines de millions de shekels.

Dans le cadre de cet examen, le ministère explore l’acquisition de missiles de croisière à longue portée qui seraient moins chers que ceux proposés par les grands fabricants d’armes et qui pourraient être produits rapidement et en grandes quantités.

Covenant a refusé de commenter cet article.

Le nouveau président colombien, Abelardo de la Espriella, a été investi le vendredi 7août loin de Bogotá, dans une cérémonie de 3 heures rompant avec toutes les traditions, en deux temps : d’abord à l’Université Santiago de Cali, puis dans une caserne. Celui qui s’est surnommé « El Tigre » s’est mis sous le parrainage du sabre et du goupillon. Commentaire de l’écrivain Reinaldo Spitaletta. [NdT]

Reinaldo Spitaletta Sombrero de mago, El Espectador, 11 août 2026

« Éclaire, flamme d’alun, Lucifer de pierre d’alun ! » [1] Et nous voilà devant l’écran des aliénations, à écouter ce que débitait le « monsieur le président » lors de son investiture de chapelle, ecclésiastique et miraculeuse. Je ne sais pourquoi me sont revenus à l’esprit des archevêques censeurs et très à cheval sur la morale, comme monseigneur Miguel Ángel Builes [2], conservateur jusqu’au bout des ongles et rongé par la rouille du bleu de Prusse. On aurait dit une vignette sortie de Macondo [3] : l’investiture d’un président dans une enceinte universitaire, puis dans un cantonnement militaire.

Il ne lui manquait plus que de s’envoler, comme Remedios la Belle [4], et de monter au ciel au milieu des tuniques, des kippas et de ces petits livres évangéliques que l’on trouve sur la table de nuit des hôtels trois étoiles. Un premier signe inquiétant avait été d’avoir ainsi mis le Congrès sur la touche. C’était comme un retour — avec, en plus, des réminiscences d’« aristocratie » de seconde zone — à l’époque de la Régénération conservatrice [5]. Ni Núñez ni l’auteur de « Patrie, je t’adore dans mon silence muet », le petit don Miguel [6], maître des belles tournures, ne se seraient risqués à aller aussi loin.

C’était une préface couronnée de sainteté annonçant un temps de ténèbres. C’était, façon Rafael Pombo, une Heure des ténèbres [7], même si le discours, lui, dura une heure et dix minutes. L’oint, au milieu des prières et des salutations religieuses, disparut soudain après une extinction artificielle des lumières. Je ne sais s’il y avait de petites bougies d’adoration, mais, comme si nous retournions aux temps du Syllabus [8], une Vierge apparut : non pas l’Immaculée Conception, mais la très politique Vierge de Fátima [9].

Puisqu’il y avait tant de mise en scène religieuse, on pouvait au minimum s’attendre à voir surgir un chamane et, par-ci par-là, entre formules magiques et abracadabras, quelque santero ou sorcier amazonien. Rien de tout cela. Le tout nouveau président aurait sans doute dit qu’« il n’y avait pas de lit pour tant de monde » [10]. Un pasteur, un rabbin et un monseigneur suffisaient à représenter les différentes croyances pour une cérémonie « d’invocation et de louange ». Quelle plaisanterie que ces histoires d’États laïques ! Voilà pourquoi nous avons une ministre de l’Éducation qui imposera des catéchismes et évacuera la pensée scientifique ainsi que tout ce qui pourrait remettre en question l’ordre établi.

Dans la première partie du cérémonial — où il ne manquait finalement que des démonstrations d’expulsion des démons et autres exorcismes —, la présence d’invités nationaux et étrangers, dont certains correspondaient parfaitement au symbole de la tronçonneuse [11], ajouta son assaisonnement au sancocho [12] d’une investiture en deux temps, avec un seul véritable petit roi, même si, soit dit en passant, le petit roi d’Espagne était lui aussi présent — comme on disait dans un jeu d’enfants : ce qu’il ne mange pas, il le détruit.

Lors de cette investiture, où l’on entendit des vivats à Israël, un État génocidaire, quelques petites phrases furent prononcées, tournant, par exemple, autour du mot usé jusqu’à la corde de « patrie », tellement dévalorisé, notamment parce que, comme d’autres pays de notre Amérique, la Colombie n’est toujours pas parvenue à se libérer du mors que lui impose Washington. Le président, qui ne cessa de faire des saluts militaires — il faut dire qu’il était entouré de soldats et de soldates —, a annoncé la poursuite des accords de libre-échange léonins. Il sait que son petit patron Trump — ou celui qui le remplacera — le tiendra en laisse jusqu’au terme de son mandat de quatre ans, mandat qu’il a promis de ne pas dépasser, dans une allusion hésitante à d’éventuelles réélections.

Ce fut une investiture digne du temps des croisades, avec messe, Vierges et invocations lévitiques. Qu’importe, au fond, que ce pays soit officiellement laïque. Ce n’est là que lettre morte. C’est le retour — même si, à bien y regarder, il n’est jamais vraiment parti — du confessionnalisme, désormais élargi à d’autres religions qui, en dernière instance, comme le disait un vieux penseur, toutes ensemble et chacune séparément, continuent d’être « l’opium du peuple » [13]. Auquel se sont ajoutés aujourd’hui tant d’autres opiums.

On sentait flotter l’atmosphère des Cristeros mexicains [14], adversaires de la conception libérale de Plutarco Elías Calles. C’est de là, des gosiers réactionnaires des Cristeros, que vient le cri de « Vive le Christ-Roi ! », si cher aux nationalistes espagnols, Franco en tête [15]. Il est temps de relire un chef-d’œuvre, La Puissance et la Gloire, de Graham Greene [16]. L’idée du Christ-roi est très ancienne, mais ses usages politiques appartiennent surtout au XX^e siècle.

Il ne serait guère surprenant que, durant ces quatre années, la misère et les spoliations s’aggravent. Et qu’au milieu des privations surgisse une sorte de « cour des miracles » [17], avec son roi des mendiants et tout le reste. Dans cette espèce de régression obscurantiste, on peut imaginer le retour des censures, des restrictions à la liberté de pensée, des barrières et des persécutions contre ceux qui, plutôt que d’invoquer Vierges et petits saints, brandiront les étendards de l’indépendance et de l’autonomie, de l’éducation laïque, de l’accès de tous à la culture…

C’est au cri de « Vive le Christ-Roi ! » que des villages furent ravagés pendant la période de la Violence bipartisane en Colombie [18]. Allons, bergers, allons [19] pourrait bien devenir le nouveau cantique de Noël présidentiel. L’un des débuts de roman les plus sonores qui soient est celui de Monsieur le Président, de Miguel Ángel Asturias : « Éclaire, flamme d’alun, la pourriture, Lucifer de pierre d’alun ! » [1] Bref, comme disaient les dames en mantille, chapelet à la main : ora pro nobis [20].

Notes du traducteur

[1] « ¡Alumbra, lumbre de alumbre… Luzbel de piedralumbre! » — Miguel Ángel Asturias.
C’est une allusion directe à l’ouverture de El señor Presidente (Monsieur le Président), roman de Miguel Ángel Asturias publié en 1946 et devenu un classique de la « littérature du dictateur » latino-américaine. La formule originale joue de manière presque incantatoire sur alumbra (« éclaire »), lumbre (« lumière, flamme »), alumbre (« alun ») et Luzbel, ancien nom espagnol de Lucifer. Piedralumbre désigne littéralement la « pierre d’alun », mais Asturias en fait surtout une création sonore et grotesque. Le roman dépeint l’univers arbitraire et corrompu d’une dictature latino-américaine.

Le titre de Spitaletta, « Posesión virginal con lumbre de piedralumbre », détourne donc cette formule. Posesión signifie ici « investiture / prise de fonctions », mais le voisinage de virginal et du vocabulaire religieux laisse aussi planer ironiquement l’idée de « possession » mystique.

[2] Monseigneur Miguel Ángel Builes (1888-1971), évêque colombien de Santa Rosa de Osos pendant près d’un demi-siècle, fut une figure du catholicisme conservateur particulièrement hostile au libéralisme, au communisme et à la sécularisation des mœurs. Il intervint notamment sur les vêtements féminins, les carnavals et d’autres questions morales. Spitaletta l’utilise comme symbole du cléricalisme colombien le plus intransigeant.

L’expression « godo y con orín de azul de Prusia » est un trait d’humour. Godo, en Colombie, désigne traditionnellement un conservateur très réactionnaire. Le bleu est la couleur historique du Parti conservateur colombien ; le « bleu de Prusse » pousse donc métaphoriquement ce conservatisme jusqu’à la caricature.

[3] Macondo est le village imaginaire de Cent ans de solitude de Gabriel García Márquez. Dire qu’une scène est « macondienne » revient à évoquer un monde où le grotesque politique, le merveilleux, le rituel, la violence et l’absurde se mêlent comme s’ils étaient parfaitement naturels.

[4] Dans Cent ans de solitude, Remedios la Belle monte littéralement au ciel alors qu’elle étend des draps. Spitaletta détourne cette célèbre scène d’ascension pour moquer le caractère quasi miraculeux et religieux de l’investiture présidentielle.

[5] La Regeneración est le grand tournant conservateur colombien de la fin du XIX^e siècle, associé notamment à Rafael Núñez et Miguel Antonio Caro. Elle aboutit à la Constitution de 1886 et à un renforcement considérable du rôle de l’Église catholique dans l’État, l’éducation et la société. La comparaison suggère donc un retour à un État fortement confessionnel.

[6] « ¡Patria! te adoro en mi silencio mudo… » : premier vers d’un sonnet de Miguel Antonio Caro, intellectuel, homme politique, écrivain et figure essentielle de la Régénération conservatrice. Spitaletta l’appelle ironiquement « don Miguelito ».

[7] La hora de tinieblas — Rafael Pombo.
Rafael Pombo est surtout connu dans le monde hispanophone pour ses poèmes et fables pour enfants, mais La hora de tinieblas est un long poème beaucoup plus sombre et métaphysique, hanté par le doute, la souffrance et l’interrogation religieuse. Spitaletta joue sur son titre : la cérémonie inaugurerait littéralement une nouvelle « heure de ténèbres ».

[8] Le Syllabus errorum de Pie IX, publié en 1864, est un catalogue de propositions considérées comme erronées par l’Église catholique de l’époque. Le document est notamment associé au rejet du rationalisme, de certaines formes de libéralisme et de la séparation moderne entre l’Église et l’État. « Revenir aux temps du Syllabus » signifie revenir à un catholicisme antimoderne et hostile à la laïcisation.

[9] La Vierge de Fátima renvoie aux apparitions mariales rapportées en 1917 à Fátima, au Portugal. La dévotion à Notre-Dame de Fátima a acquis au XX^e siècle une importante dimension politique, notamment dans les milieux catholiques anticommunistes. D’où l’adjectif ironique de Spitaletta : la « très politique » Vierge de Fátima.

[10] « No hay cama pa’ tanta gente » : chanson popularisée par El Gran Combo de Puerto Rico dans les années 1980. Elle raconte une fête si remplie d’invités qu’il n’y a littéralement « pas de lit pour tant de monde ». Spitaletta s’en sert pour plaisanter sur le nombre de religions qui auraient pu être invitées à l’investiture.

[11] La tronçonneuse, brandie par Javier Milei lors de sa campagne électorale, est devenue l’emblème de la politique latino-américaine d’extrême-droite de coupes radicales dans l’État et les dépenses publiques. Dans la phrase, Spitaletta suggère que certains invités étrangers appartiennent à cette famille idéologique.

[12] Le sancocho est un plat populaire très répandu en Colombie et dans les Caraïbes, sorte de soupe ou ragoût généreux où se mêlent de nombreux ingrédients. « Assaisonner le sancocho » signifie ici ajouter encore un ingrédient au mélange déjà extravagant de la cérémonie.

[13] « L’opium du peuple » : célèbre formule de Karl Marx sur la religion.

[14] Les Cristeros et Plutarco Elías Calles.
La guerre des Cristeros (1926-1929) opposa au Mexique des insurgés catholiques au pouvoir révolutionnaire et fortement anticlérical. Le président Plutarco Elías Calles est associé au durcissement de la politique de l’État mexicain envers l’Église. Spitaletta convoque cet épisode pour associer la rhétorique religieuse de la cérémonie à un catholicisme politique de combat.

[15] « ¡Viva Cristo Rey! » — « Vive le Christ-Roi ! »
Ce cri fut emblématique du mouvement cristero. Il fut également employé dans divers milieux catholiques et nationalistes de droite en Espagne au XX^e siècle.

[16] La Puissance et la Gloire, Graham Greene.
Publié en 1940, le roman de Graham Greene se déroule dans le Mexique des persécutions anticléricales. Il suit un prêtre clandestin traqué par les autorités.

[17] La « cour des miracles » : expression française désignant autrefois, dans l’imaginaire parisien, des quartiers de miséreux et de mendiants. Elle est devenue célèbre notamment grâce à la littérature, en particulier Notre-Dame de Paris de Victor Hugo.

[18] La Violence bipartisane en Colombie : La Violencia désigne principalement la période de violences politiques extrêmement meurtrières opposant libéraux et conservateurs, surtout à partir de la fin des années 1940 et durant les années 1950. Religion et identité partisane étaient souvent étroitement liées. Spitaletta rappelle que le cri « Vive le Christ-Roi ! » a aussi accompagné des violences commises dans ce contexte.

[19] « Vamos, pastores, vamos » : c’est le début d’un célèbre chant de Noël en espagnol : « Allons, bergers, allons… ». Le mot pastores signifie à la fois « bergers » et, dans le contexte protestant ou évangélique, « pasteurs ». Spitaletta exploite cette ambiguïté pour transformer le cantique traditionnel en possible hymne de la nouvelle présidence.

[20] Ora pro nobis : expression latine signifiant « priez pour nous », très fréquente dans les litanies catholiques, notamment celles adressées à la Vierge et aux saints.

Ben Kroll, avec des informations de Reuters, Haaretz, 10 août 2026

Rebeca Grynspan, ancienne vice-présidente du Costa Rica, est devenue la favorite de ce début de course pour succéder au secrétaire général des Nations unies. Si elle est choisie, elle deviendrait la première femme et la première personne juive à occuper le poste le plus élevé de l’ONU.

Grynspan, économiste, est actuellement secrétaire générale de la Conférence des Nations unies sur le commerce et le développement (CNUCED), l’organe onusien consacré au commerce mondial, aux investissements, aux finances et au développement économique, en particulier dans les pays en développement.

Lors d’un scrutin consultatif non contraignant parmi les 15 membres du Conseil de sécurité, Grynspan a reçu 10 votes « encourageants », devançant l’ancienne ministre guyanienne des Affaires étrangères Carolyn Rodrigues-Birkett (9 votes) et Rafael Grossi, l’Argentin à la tête de l’agence nucléaire de l’ONU (7 votes).

Les membres du Conseil de sécurité sont invités à voter pour ou contre un candidat, ou à exprimer une « sans opinion » sur sa candidature lors de ce premier scrutin anonyme. Le prochain tour de vote révélera si l’un des cinq membres permanents du Conseil – la Chine, la France, la Russie, le Royaume-Uni ou les USA – a opposé son veto effectif à une nomination.

Une fois qu’un consensus sera trouvé entre les membres du Conseil de sécurité, la nomination sera soumise à l’Assemblée générale de l’ONU, où le candidat sera officiellement nommé. Un calendrier précis n’a pas encore été publié, mais le second mandat d’António Guterres se terminera le 31 décembre, et le prochain secrétaire général lui succédera alors.

Grynspan a déclaré dans un entretien podcast en 2022 que ses parents juifs avaient fui la Pologne pour l’Union soviétique avant la Seconde Guerre mondiale, alors que l’antisémitisme s’intensifiait et que la menace nazie grandissait. Son père s’est échappé avec la majeure partie de sa famille, tandis que sa mère s’est enfuie avec ses deux sœurs, laissant derrière elle ses parents, qui furent plus tard tués pendant l’Holocauste. Après la guerre, ils tentèrent tous deux de rejoindre la Palestine mandataire mais furent détenus par les Britanniques à Chypre, où ils se rencontrèrent, avant de s’installer au Costa Rica.

Selon un communiqué de presse de l’ONU de 2006, elle a étudié à l’Université hébraïque de Jérusalem, où elle a suivi des études d’économie et de sociologie. En 2020, elle a pris la parole lors d’un événement technologique israélien coparrainé par des ministères du gouvernement israélien.

La sœur de Grynspan, Frida, a émigré en Israël à l’âge de 17 ans, où elle a également fréquenté l’Université hébraïque, selon un portrait familial de 2014 publié par le média costaricien en anglais The Tico Times. Le neveu et la nièce de Grynspan ont tous deux servi dans l’armée israélienne, selon le même article.

Avant de diriger la CNUCED, Grynspan a été secrétaire générale du Secrétariat général ibéro-américain, qui organise les réunions annuelles des dirigeants des pays de langue espagnole et portugaise. Auparavant, elle a été administratrice adjointe du Programme des Nations unies pour le développement (PNUD), ainsi que deuxième vice-présidente du Costa Rica, entre 1994 et 1998.

En 2017, Grynspan a été l’oratrice principale d’un événement organisé par B’nai B’rith Uruguay pour marquer le 79^e anniversaire de la Nuit de Cristal – les pogroms de novembre 1938 contre les Juifs et leurs biens dans l’Allemagne nazie.

Ses positions sur Israël, les Palestiniens et le conflit au Moyen-Orient ne semblent pas différer sensiblement de celles de la direction de l’ONU. Dans un discours de novembre 2023, à la suite de l’attaque du Hamas du 7 octobre contre le sud d’Israël, Grynspan a condamné « la perte horrible de vies civiles » tant lors de l’attaque du Hamas que lors des bombardements israéliens sur Gaza qui ont suivi, y compris les frappes touchant des civils, des hôpitaux, des abris, des écoles et des installations de l’ONU.

Faisant écho à Guterres, Grynspan a appelé à un cessez-le-feu immédiat à Gaza. « Cela signifie la libération inconditionnelle des otages à Gaza, maintenant. La protection des civils, des hôpitaux, des installations de l’ONU, des abris et des écoles, maintenant. Un accès sans entrave pour acheminer des fournitures à toutes les personnes dans le besoin à Gaza, maintenant. Et la fin de l’utilisation des civils comme boucliers humains, maintenant. Aucun de ces appels ne devrait être conditionné par les autres », a-t-elle déclaré.

Sous sa direction, l’organe onusien qu’elle dirige a publié des rapports sur l’impact économique de la guerre entre Israël et Gaza. En 2024, il a constaté que l’économie palestinienne avait subi son déclin le plus marqué en temps de guerre, l’ensemble de la population de Gaza tombant sous le seuil de pauvreté. Il ajoutait que même dans un scénario de reconstruction optimiste soutenu par une aide étrangère substantielle, Gaza aurait besoin de plusieurs décennies pour retrouver son niveau de vie d’avant-guerre.

Un rapport de 2025 a révélé que les restrictions israéliennes imposées à Gaza après la prise de contrôle par le Hamas en 2007, combinées à des guerres répétées, avaient vidé son économie avant même le 7 octobre. Il estimait que Gaza avait perdu 35,8 milliards de dollars de PIB potentiel entre 2007 et 2023. La dernière guerre a ensuite provoqué un autre effondrement dévastateur, avec des dommages aux infrastructures estimés à 18,5 milliards de dollars en janvier 2024.

Bien que les responsables israéliens n’aient pas encore commenté publiquement la possibilité que Grynspan succède à Guterres, l’ONG de droite pro-israélienne UN Watch a décrit sa candidature comme « soulevant des inquiétudes quant à la persistance des mêmes schémas de partialité et de politisation [à l’ONU] ».

L’ONG, connue pour sa vive opposition aux positions de l’ONU, a qualifié les rapports économiques de « série de rapports durs et unilatéraux sur Israël, soulevant des inquiétudes quant à l’impartialité et renforçant les craintes qu’elle puisse être trop encline à s’aligner sur le parti pris enraciné du système » [Sic, NdT]

Ben Kroll, con información de Reuters, Haaretz, 10 de agosto de 2026

Rebeca Grynspan, exvicepresidenta de Costa Rica, se ha perfilado como la favorita en la carrera inicial para ser la próxima secretaria general de las Naciones Unidas. De ser elegida, se convertiría en la primera mujer y la primera persona judía en ocupar el máximo cargo de la ONU.

Grynspan, economista, es actualmente secretaria general de la Conferencia de las Naciones Unidas sobre Comercio y Desarrollo (UNCTAD), el organismo de la ONU centrado en el comercio mundial, la inversión, las finanzas y el desarrollo económico, especialmente en los países en desarrollo.

En una votación consultiva no vinculante entre los 15 miembros del Consejo de Seguridad, Grynspan recibió 10 votos de “ánimo”, por delante de la excanciller guyanesa Carolyn Rodrigues-Birkett con nueve y Rafael Grossi, el argentino director del organismo nuclear de la ONU, con siete.

Se pide a los miembros del Consejo de Seguridad que voten a favor o en contra de un candidato, o que expresen “ninguna opinión” sobre su candidatura durante la primera votación anónima. La siguiente ronda de votación revelará si uno de los cinco miembros permanentes del Consejo (China, Francia, Rusia, Reino Unido o USA) ha vetado efectivamente una nominación.

Una vez que se alcance un consenso entre los miembros del Consejo de Seguridad, la nominación pasa a la Asamblea General de la ONU, donde el candidato es nombrado formalmente. Aún no se ha publicado un calendario específico, pero el segundo mandato de António Guterres terminará el 31 de diciembre, y el próximo secretario general le sucederá entonces.

Grynspan dijo en una entrevista en podcast de 2022 que sus padres judíos huyeron de Polonia a la Unión Soviética antes de la Segunda Guerra Mundial, cuando el antisemitismo se intensificaba y la amenaza nazi crecía. Su padre escapó con la mayor parte de su familia, mientras que su madre huyó con sus dos hermanas, dejando atrás a sus padres, que fueron asesinados más tarde en el Holocausto. Después de la guerra, ambos intentaron llegar a Palestina bajo Mandato Británico, pero fueron detenidos por los británicos en Chipre, donde se conocieron, antes de trasladarse a Costa Rica.

Según un comunicado de prensa de la ONU de 2006, asistió a la Universidad Hebrea de Jerusalén, donde estudió economía y sociología. En 2020, habló en un evento tecnológico israelí copatrocinado por ministerios del gobierno israelí.

La hermana de Grynspan, Frida, se mudó a Israel a los 17 años, donde también asistió a la Universidad Hebrea, según un perfil familiar de 2014 publicado por el medio costarricense en inglés The Tico Times. El sobrino y la sobrina de Grynspan sirvieron en el ejército israelí, informó el medio.

Antes de dirigir la UNCTAD, Grynspan fue secretaria general de la Secretaría General Iberoamericana, que organiza las reuniones anuales de líderes de países de habla hispana y portuguesa. Antes de eso, fue Administradora Asociada del Programa de las Naciones Unidas para el Desarrollo (PNUD), así como segunda vicepresidenta de Costa Rica, entre 1994 y 1998.

En 2017, Grynspan fue la oradora principal en un evento organizado por B’nai B’rith Uruguay para conmemorar el 79 aniversario de la Noche de los Cristales Rotos (Kristallnacht), los pogromos de noviembre de 1938 contra los judíos y sus propiedades en la Alemania nazi.

Sus posiciones sobre Israel, los palestinos y el conflicto en Medio Oriente no parecen diferir significativamente de las del liderazgo de la ONU. En un discurso de noviembre de 2023, tras el ataque de Hamás del 7 de octubre contra el sur de Israel, Grynspan condenó “la horrible pérdida de vidas civiles” tanto en el ataque de Hamás como en el posterior bombardeo israelí de Gaza, incluidos los ataques que afectaron a civiles, hospitales, refugios, escuelas e instalaciones de la ONU.

Haciéndose eco de Guterres, Grynspan pidió un alto el fuego inmediato en Gaza. “Esto significa la liberación incondicional de los rehenes en Gaza, ahora. La protección de civiles, hospitales, instalaciones de la ONU, refugios y escuelas, ahora. Acceso sin restricciones para entregar suministros a todas las personas necesitadas en Gaza, ahora. Y el fin del uso de civiles como escudos humanos, ahora. Ninguno de estos llamamientos debería ser condicional a los demás”, afirmó.

Bajo su liderazgo, el organismo de la ONU que dirige publicó informes sobre el impacto económico de la guerra entre Israel y Gaza. En 2024, encontró que la economía palestina había sufrido su mayor declive durante la guerra, con toda la población de Gaza cayendo por debajo del umbral de pobreza. Añadió que, incluso en un escenario de reconstrucción optimista respaldado por una ayuda externa sustancial, Gaza necesitaría varias décadas para volver a los niveles de vida anteriores a la guerra.

Un informe de 2025 encontró que las restricciones israelíes impuestas a Gaza tras la toma de poder por Hamás en 2007, combinadas con guerras repetidas, habían vaciado su economía incluso antes del 7 de octubre. Estimó que Gaza perdió 35.800 millones de dólares en PIB potencial entre 2007 y 2023. La última guerra provocó entonces otro colapso devastador, con daños en infraestructuras estimados en 18.500 millones de dólares en enero de 2024.

Aunque los funcionarios israelíes aún no han comentado públicamente la posibilidad de que Grynspan suceda a Guterres, la ONG proisraelí de derecha UN Watch describió su candidatura como “generando preocupación de que persistan los mismos patrones de sesgo y politización [actualmente en la ONU]”.

La ONG, conocida por su feroz oposición a las posiciones de la ONU, calificó los informes económicos como “una serie de informes duros y unilaterales sobre Israel, lo que genera dudas sobre la imparcialidad y refuerza los temores de que pueda estar demasiado dispuesta a alinearse con el sesgo arraigado del sistema”. [Sic, NdT]

یائل، امدادگر پیشین ارتش اسرائیل، پس از آنکه در هماهنگی آتش توپخانه‌ای که به کشته شدن غیرنظامیان در غزه انجامید، خدمت کرده است ، با آسیب‌های روانی فلج‌کننده و پشیمانی دست‌وپنجه نرم می‌کند. انتظار طولانی او برای دریافت درمان، نشان‌دهنده ناتوانی ارتش در مراقبت از سربازانی است که بر اثر جنگ تغییر یافته‌اند.

یائل آرزو دارد پرستار بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان شود و زندگی خود را وقف نوزادانی کند که برای بقا می‌جنگند. او توضیح می‌دهد: «متوجه شدم که می‌خواهم تا جایی که ممکن است به مردم کمک کنم تا کفاره هر آنچه انجام داده‌ام را بدهم، برای تمام نوزادان کشته‌شده.»

یائل، که خواسته نام واقعی‌اش فاش نشود، ۲۲ ساله است. وی در اوت ۲۰۲۲ به نیروهای دفاعی اسرائیل پیوست. می‌گوید در آن زمان بسیار باانگیزه بوده، می‌خواسته نقشی ایفا کند و خدمت رزمی معناداری انجام دهد. ارتش به حرفش گوش داد و خواسته‌اش را برآورده کرد.

او دوره مقدماتی رزمی و سپس آموزش پایه را گذراند و در یک گردان از نیروی توپخانه منصوب شده، به عنوان امدادگر آموزش دید. توضیح می‌دهد که سربازان زن رزمی در «مرکز هدایت آتش پیشرو» خدمت می‌کنند ـ نامی پرطمطراق، به سبک ارتش. اما در عمل؟ « یک نوع نفربر زرهی با سیستم‌های کنترل آتش توپخانه است.» یائل می‌گوید وظیفه‌اش «محاسبه داده‌های شلیک، آماده‌سازی اهداف و ارسال آنها به سربازان» بود.

“یائل: کابوس می‌بینم. در ذهنم کودکان مرده و مادران گریان را می‌بینم. تصور می‌کنم که اجساد را می‌برند. احساس گناه رهایم نمی‌کند. چطور ممکن بود؟ من یک کودک بی‌گناه را کشته‌ام، من بودم که اهداف را وارد سیستم کردم، بار آن بر عهده من است.”

در شرایط عادی، شلیک‌های عملیاتی نادر است، اما خدمت او مصادف با روزگار دیگری بود که روزهای آرام در آن کمیاب بودند. او هم در نوار غزه و هم در لبنان خدمت کرد و به سربازان در شلیک هزاران گلوله توپخانه کمک نمود. تنها پس از ترخیص بود که عواقب آن را درک نمود.

او می‌گوید: «از ارتش خارج شدم و از تعداد کودکان کشته‌شده آگاه و شوکه شدم. به طور وسواسی در اینترنت به جستجوی اطلاعات پرداختم. به دنبال محله‌هایی که به آنها حمله کرده بودیم و روستاهای مربوطه گشتم. دیدم که در آن مکان‌ها افراد بی‌گناه زیادی کشته شده‌اند، عکس کودکان مرده را دیدم. در ارتش به ما گفتند که ما فقط تروریست‌ها را می‌کشیم، اما این دروغ است. آتش توپخانه دقیق نیست؛ ارتش اصابت در شعاع ۵۰ متری را یک اصابت خوب تلقی می‌کند.”

شعاع تأثیر برای وی فقط یک آمار نظامی نیست. «من به کابوس دچارم. در ذهنم کودکان مرده، مادران گریان را می‌بینم. تصور می‌کنم که اجساد را می‌برند. احساس گناه رهایم نمی‌کند. چطور ممکن بود؟ من یک کودک بی‌گناه را کشته‌ام، من بودم که اهداف را وارد سیستم کردم، بار آن بر عهده من است.»

او یک سال و نیم پیش از نیروهای دفاعی اسرائیل مرخص شد؛ درک عواقب واقعیتی که در آن مشارکت داشت، هر لحظه ملموس‌تر می‌شد. یکی از روانپزشکان معالج او نوشته: «او درد روانی غیرقابل‌تحملی را تجربه می‌کند. او علائم قابل‌توجهی از تمام معیارهای تشخیصی اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) را نشان می‌دهد... وضعیت روانی‌اش پیچیده و دشوار باقی مانده است.»

از ۷ اکتبر، هاآرتص با بیش از ۳۰۰ نفر گفت‌وگو کرده است که از آسیب‌های روانی ناشی از جنگ رنج می‌برند. برخی از تجارب شدید رزمی و ابتلا به PTSD گزارش دادند. برخی دیگر احساس گناه شدید را به خاطر مرگ همرزمانشان در نبرد یا غیرنظامیان در ۷ اکتبر توصیف کردند. اخیراً، آستانه شرم فرو ریخته است. تعداد فزاینده‌ای از سربازان از آسیب‌های اخلاقی که از آن رنج می‌برند صحبت می‌کنند، که اغلب مرتبط با مشاهده یا مشارکت در جنایات جنگی رایج در نوار غزه است. در مورد یائل، ترکیب همه این آسیب‌ها منجر به PTSD در او شد.

با این حال، روند به رسمیت شناختن PTSD او توسط وزارت دفاع، ماه‌ها در مرحله اولیه متوقف ماند. در نتیجه، او فقط به مراقبت‌های اولیه پزشکی دسترسی داشت و از مزایای مالی، اجتماعی و درمان‌های جایگزین (از جمله مصرف ماریجوانای پزشکی) محروم بود.

در واقع، وزارت دفاع تنها در همین هفته و چند ساعت پس از پیگیری هاآرتص از ارتش و وزارتخانه، وضعیت او را تغییر داد. بخش توانبخشی سپس به یائل اطلاع داد که درخواست به رسمیت شناختن او پذیرفته شده است، زیرا ارتباط علّی روشنی بین وضعیت روانی او و خدمت نظامی‌اش احراز شده است.

تأکید بر «ارتباط علّی روشن» است، زیرا برای به رسمیت شناخته شدن توسط وزارتخانه، مستندسازی نظامی تمام فشارهای وارده لازم است. با این حال، ارتش مدارک ناقصی ارائه کرده بود. در حالت ایده‌آل، فرماندهان باید برای هر رویداد غیرعادی گزارشی پر کنند، اما این روند اغلب نادیده گرفته می‌شود. این به ویژه در مواردی صدق می‌کند که فرماندهان مرتکب اشتباه شده، از اختیارات خود فراتر رفته یا بدتر عمل کرده‌اند. یک افسر بخش پرسنل می‌گوید: «آنها ترجیح می‌دهند مسائل را پنهان کنند و همه چیز را در داخل یگان نگه دارند، که تأیید رویدادها و راستی‌آزمایی گزارش‌ها را بسیار دشوار می‌کند.»

در چنین مواردی، بر عهده سربازان آسیب‌دیده است که اظهارات و مدارک را جمع‌آوری کنند. یائل حدود یک سال قادر به تماس با هیچ‌کس نبود. او به یاد می‌آورد: «نمی‌خواستم با این موضوع کنار بیایم. می‌خواستم یک زندگی عادی داشته باشم. فکر کردم فقط یک مرحله موقتی است، اما تمام نشد.» اندکی قبل از پیگیری هاآرتص، او عکس‌ها و فیلم‌هایی را ارسال کرد که وقایع روزهای اول جنگ را مستند می‌کرد. همچنین سه اظهارنامه از فرماندهانش به بخش توانبخشی ارائه شد که در میان چیزهای دیگر، آنچه را که در یک پاسگاه در مرز لبنان متحمل شده بود، شرح می‌داد.

او در گفت‌وگو با هاآرتص به یاد می‌آورد: «هرج و مرج و وحشت حاکم بود. در حالی که این اتفاق می‌افتاد، با یک دوست در تماس بودم که در [ناحال اوز] بود. بعد از چند ساعت ارتباط با او قطع شد.» بعداً فهمید که یک تروریست نارنجکی به سمت دوستش پرتاب کرده و او را در دم کشته است. سوگ از دست دادن او بعدها آغاز شد؛ در ابتدا فقط وحشت بود. او می‌گوید: «تهدید واقعی برای پاسگاه وجود داشت. پیش‌بینی می‌شد که آنها سعی کنند شلیک کنند. وقتی هشدارهای نفوذ تروریست‌ها هم رسید، ما را از پاسگاه به بیرون در میدان فرستادند.»

یک روز و نیم بعد، یائل و همرزمانش به پاسگاه بازگشتند، اما نه به خاطر پایان یافتن هشدارها. او توضیح می‌دهد: «ما را به عقب فرستادند زیرا پاسگاه دارای سامانه گنبد آهنین است و نمی‌توان آن را رها کرد. باید محافظت می‌شد.» حدود یک هفته بعد، گردانی که در آن خدمت می‌کرد به منطقه نزدیک نوار غزه منتقل شد. به یائل و سه سرباز زن دیگر دستور داده شد که بمانند و از پاسگاه شمالی محافظت کنند. فقط یک فرمانده زن از گردان دیگر با آنها ماند، اما او نیز پس از چند روز مجبور به رفتن شد.

او می‌گوید: «ما چهار سرباز زن بودیم که به حال خودمان در پاسگاه در مرز لبنان رها شده بودیم، در برابر خطر نفوذ، و حملات موشکی و پهپادی. آنقدر ترسیده بودیم که شروع به جمع‌آوری سنگ کردیم، مبادا مهماتمان تمام شود. هر کدام از ما فقط پنج خشاب داشتیم و فکر می‌کردیم اگر تروریست‌های یگان رضوان حزب‌الله بیایند، در یک ثانیه تمام خواهند شد.»

او می‌گوید: «فقط هشت ماه از خدمتم در ارتش می‌گذشت، مسن‌ترین نفر بین ما چهار نفر من بودم و تنها امدادگر. مدام فکر می‌کردم: اگر حمله شود چه کار کنم؟ تمام تجهیزات پزشکی به غزه فرستاده شده بود. حتی یک برانکارد هم نداشتم. به خاطر تمام این استرس، شروع به آسیب زدن به خود کردم، چون نمی‌دانستم چگونه با آنچه تجربه می‌کردم، با خطر جانی و با ترس کنار بیایم. خودم را می‌خراشیدم، موهایم را می‌کندم، خودم را می‌زدم تا کبود می‌شدم.»

او تأکید می‌کند که نگرانی‌شان به هیچ وجه اغراق‌آمیز نبود. آنها در خطر واقعی بودند. یک موشک در نزدیکی پاسگاه اصابت کرد. او به یاد می‌آورد: «آنقدر نزدیک بود که موج انفجار را حس کردم. مطمئن بودم که خواهم مرد.» پس از این حادثه، هیچ فرماندهی با آنها تماس نگرفت تا احوالشان را بپرسد. چه زمانی فرمانده گردان با آنها تماس گرفت؟ بعد از اینکه مادرش به او نوشت، چون یائل مادرش را از وضعیت روانی‌اش مطلع کرده بود. متعاقباً، فرمانده با یائل تماس گرفت، اما نه لزوماً از سر نگرانی برای سلامتی او. بلکه ظاهراً به او تهدید مجازات کرد، چون محل استقرار سربازان را به مادرش فاش کرده بود. وی هیچ کمکی به او ارائه نکرد چه برسد به حمایت. یائل می‌گوید: «کاملاً رهایمان کردند. حتی غذا هم تمام شد.»

فقط به لطف یک افسر ذخیره از لشکر که تقریباً تصادفی به پاسگاه رسید، چهار سرباز زن تخلیه و به همرزمانشان در گردان نزدیک غزه فرستاده شدند، مستقیماً به میدان نبرد. هیچ‌کس از آنها حمایت روانی یا کمکی برای پردازش تجربیاتشان ارائه نکرد. پس از آن، اوضاع بدتر شد. یائل به یاد می‌آورد: «روزهای بسیار سختی بود و حوادث بسیار شدیدی. دست از جنگ برنداشتیم. موقعیت‌های بسیار جدی پیش آمد که از آتش‌بندری استفاده کردیم تا نیروهایی را در نوار غزه نجات دهیم که در خطر فوری بودند. فریادها، تیراندازی‌ها را با تماس‌های بی‌سیم می‌شنیدم. تمام مدت باید آماده خدمت می‌ماندم و اهداف را وارد می‌کردم. این کار را با چشمانی اشک‌آلود انجام می‌دادم.»

در آن زمان، صداهایی که می‌شنید در تخیلش حک شد و به کابوس‌هایی تبدیل شد که ساعات، هفته‌ها یا ماه‌ها بعد ظاهر شدند. او می‌گوید: «صبح از خواب بیدار می‌شدم و مدام فریاد می‌شنیدم. نمی‌دانستم چگونه با واقعیتی که در آن زندگی می‌کردم کنار بیایم: سربازان کشته و زخمی می‌شدند و من باید با این موضوع کنار می‌آمدم که زندگی آنها به دستان من بستگی دارد، که شانس زنده ماندنشان را تحت تأثیر قرار می‌دادم. این تبدیل به احساس گناه شد. تا امروز با آن زندگی می‌کنم. فریادها را به یاد دارم. کابوس می‌بینم. از دیدن سربازان در لباس فرم می‌ترسم، چون بلافاصله تصور می‌کنم که خونریزی می‌کنند، زخمی شده‌اند، اعضای بدنشان قطع شده است. ذهنم وقتی سربازان را می‌بیند اینگونه واکنش نشان می‌دهد.»

به‌نظر می‌رسد که در بازنگری، حتی آنچه را که ندیده یا نشنیده بود، در افکارش ملموس شد. تبدیل به دشمنانی شد که از آنها می‌ترسید و در زمان واقعی چیزی بیش از اهداف نبودند، پس‌از‌این به انسان‌ها، به قربانیانی تبدیل شدند. زمانیکه یونیفورم به تن داشت، به این موضوع نمی کرد. به سختی می‌توانست با فشار روانی روزانه‌ و فزاینده کنار بیاید.

او سپس دوباره به شمال، به بخش مرزی لبنان و سوریه منتقل می شود. در آن زمان بود که تشخیص داد به درمان نیاز دارد و شروع به ملاقات هفتگی با یک افسر خدمات روانشناسی در یک پاسگاه کرد. بیشتر سفرها به آنجا بدون مشکل بود، اما نه همه. او می‌گوید: «به سمتش می‌رفتم و باران‌های موشکی وحشتناکی می‌بارید.» او توضیح می‌دهد که طبق دستورات، پیاده‌روی از ایستگاه اتوبوس تا پاسگاه ممنوع بود؛ او باید منتظر می‌ماند تا کسی او را سوار کند. «در حین انتظار، پنج موشک درست جلوی من اصابت کرد. پناهگاهی نداشتم. هیچ ماشینی در خیابان نبود، فقط من بودم، کاملاً تنها. آنقدر ترسیدم که فکر کردم می‌میرم. این باعث شد که ترس شدیدی از صدا پیدا کنم؛ حتی بسته شدن یک در می‌توانست باعث احساس وحشت شود. اما این برای افسرم مهم نبود.»

اندکی بعد، در اواخر سپتامبر ۲۰۲۴، اسرائیل به جنوب لبنان حمله کرد. چند روز بعد، یکی از سخت‌ترین نبردهای جنگ رخ داد. به طور معمول آغاز شد. یک یگان کوچک از نیروی اِگوز وارد خانه‌ای در روستای العدایسه شد که چندین تروریست حزب‌الله در کمین آنها نشسته بودند و از فاصله نزدیک آتش گشودند. یکی از سربازان رزمی در نزدیکی مهاجمان کشته شد.

همرزمانش از اِگوز به ساختمان یورش بردند تا از ربوده شدن پیکر او جلوگیری کنند. یائل آنجا نبود، اما همه چیز را میشنید. او توضیح می‌دهد: «ارتباطات بی‌سیم داخلی آنها را می‌شنیدیم. فریادهایشان را می‌شنیدم، فریاد کسانی که التماس می‌کردند نجاتشان دهند، از جوانانی که در لبه پرتگاه بودند. بلافاصله آتش‌بندری گشودیم، اما نتوانستیم نجاتشان دهیم. لحظات آخرشان را شنیدم.» شش سرباز رزمی در آنجا کشته شدند؛ ده‌ها نفر زخمی شدند.

او به یاد می‌آورد: «چند روز بعد تلفن‌هایمان را پس گرفتیم و چهره کشته‌شدگان را دیدم. یکی از آنها شاگرد مادرم بود. این مرا شکست. دچار فروپاشی عصبی شدم.» یائل هیچ حمایتی دریافت نکرد و یک ماه کامل نتوانست حتی با افسر خدمات روانشناسی ملاقات کند. او می‌گوید: «ارتش مانع از دریافت درمان من شد.» تنها پس از اینکه مادرش با فرمانده گردان تماس گرفت، او با یائل ملاقات کرد. او می‌گوید: «به او گفتم که به خودم آسیب می‌زنم و افکار خودکشی دارم. اغراق نمی‌کردم. دیگر نمی‌خواستم با این رنج زندگی کنم، این واقعیتی که در آن کودکان ۱۸ ساله کشته می‌شوند و من آخرین لحظات آنها را می‌شنوم. با این موضوع موافق نیستم. از این حمایت نمی‌کنم.» افسر خدمات روانشناسی دستور داد او را از خدمت رزمی خارج کنند. حدود دو ماه بعد، در دسامبر ۲۰۲۴، از نیروهای دفاعی اسرائیل مرخص شد.

وقتی به خانه بازگشت، علائم بیماری با تمام قدرت بر او مستولی شدند. احساس می‌کرد پژمرده می‌شود. او به یاد می‌آورد: «سایه‌ای از یک انسان شدم. دیگر زیبایی زندگی را نمی‌دیدم. همه چیز را خاکستری می‌دیدم. هر روز باید با حملات شدید وحشتبار کنار می‌آمدم که خودم را می‌خراشیدم و می‌زدم. افسرده بودم. بسیاری از دوستان دوران مدرسه‌ام را از دست دادم؛ آنها نمی‌توانستند آنچه را که من می‌گذراندم تحمل کنند. نمی‌توانستند درک کنند.»

در او نه تنها درد، بلکه خشم نسبت به فرمانده گردانش («او آدم کثیفی است») و در نهایت نسبت به کل سیستم ایجاد گشت. «دولت زندگی مرا نابود کرد، و پس از نابود کردن زندگی‌ام، حتی به خود زحمت نداد درمانی را که نیاز داشتم به من بدهد. مرا مجبور کرد ثابت کنم که آسیب دیده‌ام، تا برای به رسمیت شناخته شدن بجنگم.»

امروز، او همچنان تحت درمان است، داروهای روان‌پزشکی مصرف می‌کند و سعی در تسکین درد دارد. او در تغییر ارزش‌ها و قطب نمای اخلاقی خود، نقطه امیدی می‌یابد. او توضیح می‌دهد: «قبل از ارتش [به شدت راست‌گرا بودم]، کسی بودم که می‌گفت ‘مرگ بر اعراب’. این افسانه‌ای بود در مدرسه که بر من تأثیر گذاشته بود. اما پس از جنگ فهمیدم که بین تروریست‌های حماس و غیرنظامیان فلسطینی که خواهان صلح هستند، که می‌خواهند زندگی کنند، تفاوت وجود دارد. شرایطی را دیدم که مردم در غزه در آن زندگی می‌کنند. برایم روشن شد که چیزی باید تغییر کند، که باید برای برابری و صلح تلاش کنیم. این تنها راه نجات کودکان، نجات همه ماست.»

نیروهای دفاعی اسرائیل (IDF) در پاسخ خود اعلام کردند که «سلامت روان نیروهای خود را بخش جدایی‌ناپذیر مسئولیت خود در قبال آنها و مؤلفه‌ای اساسی از قابلیت عملیاتی‌شان می‌دانند». در ادامه آمده است: «نیروهای دفاعی اسرائیل به طور مستمر برای انجام تدارکات لازم در زمینه مراقبت از نیروهای خود در این حوزه تلاش می‌کنند. در طول کل دوره مورد بحث، این سرباز مطابق توصیه‌های حرفه‌ای تحت نظارت متخصصان پزشکی و فرماندهان مربوطه، قرار داشته است. علاوه بر این، به دلایل محرمانگی اطلاعات پزشکی، نمی‌توانیم جزئیات بیشتری ارائه دهیم. ما تأکید می‌کنیم که به رسمیت شناختن توسط بخش توانبخشی نه به تهیه گزارش‌های داخلی نظامی و نه به ارزیابی فرمانده بستگی دارد.»

ارتش افزود که « برای تقویت مراقبت‌های بهداشت روانی، به ارائه کمک‌های حرفه‌ای لازم به نیروهای مسلح و پر کردن شکاف‌های احتمالی» ادامه خواهد داد. آمین.

Italiano - Deutsch - English-Español – Français

Silvio Talamo est poète, artiste de la performance et fondateur du magazine littéraire EXIT à Berlin. Il traite de la poésie contemporaine, de l’art, de la philosophie et de la recherche vocale, en particulier de la pensée symbolique, du langage et de la transformation de la perception. Actuellement, Il vit et travaille à Berlin. Dans cette conversation avec Milena Rampoldi, fondatrice de ProMosaik Poetry, ils parlent du projet ouvert de diffusion de la poésie, comprise comme une force anti-élitiste pour le changement social.

ST- D’où vient aujourd’hui la nécessité d’écrire un Manifesto de ProMosaik Poetry ? Quelle exigence pensez-vous que ce texte devrait exprimer ?

MR - Après avoir rédigé le « Manifesto » de ProMosaik en plusieurs langues, j’ai réalisé à quel point le Manifesto est important pour mon travail intellectuel quotidien et aussi pour le développement ultérieur des idées fondamentales de ProMosaik. Pour cette raison, j’ai décidé d’écrire un autre Manifesto pour ProMosaik Poetry, plus concis, qui devrait représenter une boussole dynamique et idéologique pour nos projets poétiques. En tant qu’auteurs, traducteurs et éditeurs d’œuvres lyriques, je pense qu’en tant qu’équipe de ProMosaik, nous avons besoin de lignes directrices et de principes pour nous frayer un chemin dans le labyrinthe du monde poétique international.

Des termes tels que dialogue, diversité, relation et changement apparaissent souvent dans le Manifesto. Que signifie pour vous le symbole de la mosaïque et pourquoi avez-vous choisi cette image ?

Pour ProMosaik, les termes dialogue, diversité, relation et changement s’appliquent aux principaux axes du travail sociopolitique et poétique. La poésie et la politique ne sont pas contradictoires. Le monde de ProMosaik est un monde de dialogue au sens de Martin Buber, puisque le « je » sans le « tu » n’aurait aucun sens existentiel, la diversité que nous soulignons pour éviter toute pseudo-tolérance, le rapport sans lequel la culture, la poésie, la politique et l’engagement social ne pourraient exister, et le changement au sens de la maxime de la Révolution culturelle, la révolution esthétique et la poésie comme force de changement social d’un monde qui ne nous plaît pas tel qu’il nous paraît actuellement. Le « Manifesto » énonce ce qui suit :

« Pour nous, l’action et la vie, le savoir et l’action sont très fortement imbriqués. Parce que pour nous, la dynamique des processus sociaux et politiques est une forme révolutionnaire de la vie de l’individu, de la société et de la communauté mondiale et le changement novateur de l’état actuel du monde, que, comme nous le soulignons souvent, nous n’aimons pas. »

« En ce sens, ProMosaik est le nom d’une attitude active et dynamique envers la vie, les gens, la société et la politique. Le nom ProMosaik est composé de deux mots positifs : d’une part le « pro » affirmatif et d’autre part le symbole artistique de la diversité, la mosaïque qui a été créée et maintenue de la même manière dans tant de cultures, de religions et de civilisations.

La préposition latine « pro » a diverses significations, y compris « avant, hors de, au lieu de » et « pour ». Pour nous, chez ProMosaik, c’est ostensiblement dans le sens socratique de « l’émergence » du travail de la sage-femme en tant que force de changement féminine, du résultat d’une recherche en tant que personne et en tant que partie d’une culture, d’une société et d’une communauté de pensée politique et du « pour » qui signifie l’engagement envers des valeurs positives et ouvertes. Cependant, le « pour » n’est que le dernier moment de cette mise en œuvre démoniaque de cet idéal dans la réalité, que nous n’aimons pas tel qu’il est réellement.

Je voudrais décrire cette dernière étape comme « faire basculer l’utopie dans la réalité ». Nous vivons heureux et dynamiques dans un monde qui, cependant, ne nous correspond pas et que nous voulons donc révolutionner et changer. Mais cela ne signifie pas que nous n’aimons pas la vie, car ce temps limité dans ce monde que nous n’aimons pas est tout ce que nous avons. Il est donc temps de « faire basculer » puissamment nos idéaux dans ce monde afin d’enlever l’odeur de la décharge et de la rendre plus humaine.

C’est la raison pour laquelle ProMosaik est aussi le nom d’une contradiction, d’un déni radical et clair des conditions de ce monde, caractérisé par le militarisme, l’hostilité, le manque de beauté, une injustice radicale, socialement et politiquement fondée et justifiée, une inégalité profonde et non pathétique - caractérisée par le racisme, la discrimination, la misogynie, l’antisémitisme, la glorification de la violence et l’islamophobie.

Nous aimons aussi la gastronomie et sa diversité, l’art et sa polyvalence, la beauté spéciale et en même temps universelle existant dans toutes les cultures et civilisations.

Nous aimons l’unicité et l’universalité et leurs symboles qui se cachent derrière eux. Nous voulons bien manger et donc éviter toute « soupe nazie » dans l’esprit de Thomas Bernhard, qui a raté les nouilles dans son assiette pleine de nazis qui me manquent aujourd’hui autant que à l’auteur après l’annexion de l’Autriche. La soupe brune n’est pas pour nous, et on le dit assez ouvertement. Nous ne l’aimons pas, et il n’a pas l’air bon non plus.

Au lieu de cela, ce que nous aimons, c’est un monde coloré de mosaïques, dans lequel chaque petite pierre conserve sa couleur et ne peut pas être assimilée chromatiquement. Entre chaque pierre et sa voisine, il y a une fine ligne de séparation, une bande qui dessine la frontière entre les deux pierres. La couleur de cette ligne est majoritairement blanche. Le blanc représente la pureté, l’idéal, la lumière et la vérité. Cette ligne représente également la distance entre les pierres. Et c’est une bonne chose

parce que chaque pierre a son monde et sa couleur et entre en contact avec les autres pierres de ce monde. La personne vivant dans une certaine pierre franchit cette ligne blanche par un pont qu’elle construit et apprend à connaître l’autre monde, le monde de la pierre voisine.

Il/elle s’approche de l’Autre, oui, mais en même temps il/elle a aussi accès à un monde qui n’est pas le sien parce qu’il est tout simplement différent. »

Pour vous, la poésie est-elle avant tout une forme d’art ou une force qui peut influencer la réalité sociale et politique ? Comment ces deux dimensions vont-elles ensemble ?

Je suis une militante et je vois la poésie comme un instrument pour apporter un changement sociopolitique et aussi une révolution esthétique dans nos sociétés, qui manquent d’engagement pour le changement dans le sens de la diversité, de la justice et de la paix. La poésie et l’action ne se contredisent pas. La poésie n’est pas un monde passif de jouissance esthétique, mais un moyen de mettre en œuvre des forces socio-politiques de changement à travers des vers poétiques toujours politiques, qu’ils se détournent de la politique ou non. Après tout, toutes les actions, y compris les actions non politiques, sont fondamentalement politiques. Surtout pour les femmes et les autres groupes défavorisés de la société, la poésie n’est pas un « luxe » au sens d’Audre Lorde, mais une nécessité pour une vie dynamique et significative.

Dans le Manifesto, la philosophie, la religion, les droits de l’homme et la poésie sont en dialogue. Dans quelle mesure pensez-vous que la poésie peut construire un pont entre différentes cultures et traditions ?

ProMosaik représente une vision holistique de la vie, qui est vécue dans toute sa plénitude et également mise en mots pour changer le monde. En plus de la littérature engagée et politiquement colorée, il n’y a pas de poésie passive de Biedermeier, mais une voix lyrique qui lutte pour le changement sociopolitique. La dimension esthétique de la poésie pointe vers la direction dynamique de la politique et s’y unit. Pour ProMosaik, la philosophie et la religion sont des éléments très importants de la vie humaine, des sentiments et de la pensée. Un autre axe du travail de ProMosaik concerne les droits de l’homme. Dans le domaine des droits de l’homme, nous avons également montré dans diverses publications comment la dimension esthétique de la poésie et des efforts politiques et des luttes sociopolitiques pour la justice, la tolérance et l’acceptation de la diversité ne se contredisent pas.

ProMosaik combine poésie, traduction, art et dialogue interculturel. Quel est le fil conducteur qui relie ces différents secteurs ?

ProMosaik soutient le dialogue interculturel et interreligieux à travers ses traductions. La traduction est l’effort pour faire passer le message d’une langue à une autre afin de le rendre accessible au public cible. Les traductions de textes poétiques, littéraires, philosophiques et théologiques sont très complexes. Les traductions soutiennent le dialogue interculturel et interreligieux et la communication entre les différentes cultures et religions.

En effet, le savoir favorise l’échange. Les Abbassides l’ont déjà prouvé lorsqu’ils ont fondé des centres de traduction tels que « Bayt al Hikma » (Maison de la Sagesse) en Irak au début du Moyen Âge, où les textes étaient principalement traduits du grec vers l’arabe et puis envoyés en Europe via al-Andalus. Ces sociétés mosaïques, dans lesquelles la traduction de textes d’autres cultures était si cultivée, devraient nous servir aujourd’hui d’exemple.

Nous vivons aujourd’hui à une époque où, grace à l’aide de l’intelligence artificielle, nous avons un grand potentiel pour mettre en contact les cultures et les religions par la traduction. Nous devrions profiter de ces opportunités.

Et à travers la poésie et sa traduction, on peut promouvoir le dialogue entre les cultures et les religions dans une dimension esthétique. L’art et la révolution, la beauté et la justice, le dialogue et la diversité se reflètent dans une mosaïque colorée que nous souhaitons affirmer dans ce Manifesto de ProMosaik Poetry.

À qui s’adresse principalement ce Manifesto ? Qui considérez-vous comme son lecteur idéal ?

Dans ce Manifesto de ProMosaik Poetry, nous supposons que nous sommes tous des poètes. Les lecteurs sont ainsi activement impliqués dans le processus de la poésie et du changement du monde à travers la poésie. Nous soulignons également l’importance de la poésie-thérapie pour construire des sociétés pacifiques et justes qui mettent l’accent sur la diversité et valorisent le dialogue sans tomber dans le piège de la pseudo-tolérance. Pour nous, chaque lecteur est l’incarnation du lecteur idéal.

En ce qui concerne les années à venir, quelle contribution pensez-vous que ProMosaik Poetry devrait apporter à la scène culturelle internationale ?

Comme le temps que nous pouvons consacrer au projet et les ressources disponibles pour le projet de ProMosaik Poetry sont limités, nous avons choisi trois zones géographiques principales : le monde musulman, l’Afrique et l’Amérique latine. Nous essayons de faire entendre des voix lyriques dédiées et nous nous efforçons de combattre tout point de vue élitiste regardant la poésie qui devrait être rendue accessible à tous. Dans le domaine de la poésie, les femmes jouent un rôle majeur pour nous. En outre, la poésie et la poésie-thérapie sont étroitement liées pour entraîner un changement sociopolitique dans le sens de la justice, de la diversité, de la tolérance, du dialogue et des droits de l’homme. Notre projet est une goutte dans l’océan, mais nous aimons cette douce goutte de notre révolution esthétique dans ce monde où, dans l’esprit de Martin Luther King, nous avons un « rêve » que nous voulons concrétiser.

Acheter livre

Ebook Version papier